Śmierć bliskiej osoby to moment, w którym rodzina musi nie tylko zmierzyć się z żałobą, ale też zadbać o wiele praktycznych spraw. Jedną z nich jest poinformowanie rodziny, przyjaciół, znajomych, sąsiadów czy współpracowników o dacie i miejscu pogrzebu. Służą temu dwa najczęściej stosowane sposoby: nekrolog i klepsydra. Choć obie formy mają wspólny cel, różnią się nieco formą, miejscem publikacji i stylem.
Warto wiedzieć, jak je przygotować, jakie informacje powinny się w nich znaleźć, a także czego unikać. Poniższy poradnik przedstawia tradycję, zasady i praktyczne wskazówki dotyczące redagowania nekrologów i klepsydr.
Nekrolog to ogłoszenie o śmierci, publikowane w prasie, internecie lub w formie elektronicznej na stronach zakładów pogrzebowych. Może być krótki i rzeczowy albo dłuższy, z elementami wspomnienia.
informacyjna – zawiera dane o zmarłym i szczegóły ceremonii,
wspomnieniowa – podkreśla cechy charakteru, dokonania, relacje rodzinne,
społeczna – stanowi oficjalne zawiadomienie dla szerszego grona osób.
Klepsydra to tradycyjna forma zawiadomienia o pogrzebie, drukowana i rozwieszana w miejscach publicznych: na tablicach ogłoszeń, drzwiach kościoła, bramie cmentarza, czasem w miejscu zamieszkania zmarłego.
Charakteryzuje się prostotą – zawiera podstawowe informacje:
imię i nazwisko zmarłego,
datę śmierci,
datę, godzinę i miejsce pogrzebu,
formułę zapraszającą do udziału w ceremonii.
Nekrologi prasowe pojawiły się w XIX wieku, kiedy gazety zaczęły pełnić rolę medium informacyjnego i społecznego. Z czasem stały się też formą oddania hołdu osobom zasłużonym.
Klepsydry znane są od wieków – ich nazwa pochodzi od klepsydry, zegara piaskowego, symbolizującego upływ czasu. Wieszano je na drzwiach domów, by poinformować sąsiadów i przechodniów.
Dziś obie formy nadal funkcjonują, a w erze internetu dochodzi jeszcze wersja cyfrowa – nekrologi na portalach społecznościowych czy stronach zakładów pogrzebowych.
Niezależnie od formy, nekrolog czy klepsydra powinny zawierać podstawowe informacje:
Imię i nazwisko zmarłego (często z tytułami, np. dr, prof., ks.).
Data śmierci.
Wiek zmarłego (opcjonalnie).
Relacje rodzinne – np. „ukochany mąż, ojciec, dziadek”.
Data, godzina i miejsce ceremonii pogrzebowej.
Formuła zaproszenia – np. „zawiadamia pogrążona w żałobie rodzina”.
W nekrologach dłuższych można też dodać:
cytat (biblijny, literacki),
podziękowanie dla lekarzy, opiekunów, przyjaciół,
informację o mszy św. za duszę zmarłego.
Rozpocznij od formuły:
„Z głębokim żalem zawiadamiamy…”
„Z bólem serca informujemy…”
„Odszedł od nas…”
Podaj dane zmarłego:
pełne imię i nazwisko,
ewentualnie funkcje, stopień naukowy, zasługi.
Dodaj informację o śmierci:
data i wiek,
czasem krótka przyczyna („po długiej chorobie”).
Wskaż relacje rodzinne:
„ukochany mąż, ojciec, dziadek”.
Podaj szczegóły ceremonii:
data, godzina, kościół/kaplica, miejsce pochówku.
Zakończ formułą zaproszenia:
„Pogrążona w żałobie rodzina”.
Klepsydra powinna być jeszcze bardziej zwięzła:
Na górze często widnieje krzyż lub symbol religijny.
Tekst zaczyna się od formuły: „Z żalem zawiadamiamy, że dnia… odszedł…”.
Następnie imię i nazwisko, wiek.
Informacja o pogrzebie – „Msza święta odbędzie się…”, „Pochówek nastąpi…”.
Na dole – „Rodzina”.
Przykład:
Z głębokim smutkiem zawiadamiamy, że dnia 15 sierpnia zmarł śp. Jan Kowalski, przeżywszy 82 lata. Msza święta żałobna odprawiona zostanie dnia 19 sierpnia o godz. 13.00 w kościele pw. św. Mikołaja w Inowrocławiu. Po czym nastąpi złożenie do grobu na cmentarzu parafialnym. Pogrążona w żałobie rodzina.
W nekrologach i klepsydrach obowiązuje język prosty, pełen szacunku i powagi. Nie stosuje się żartów, ironii czy potocznych zwrotów. Najczęściej używane są formuły tradycyjne, które ułatwiają zachowanie godności.
Popularne są cytaty biblijne:
„Ja jestem zmartwychwstanie i życie” (J 11,25),
„Pokój Jego duszy”.
brak daty lub godziny pogrzebu,
literówki w nazwisku zmarłego,
zbyt długi, rozwlekły tekst,
umieszczenie zbyt wielu szczegółów prywatnych,
niedopasowanie stylu do charakteru uroczystości.
Klepsydry – drukowane są zwykle w zakładach pogrzebowych, koszt od kilku do kilkudziesięciu złotych za komplet.
Nekrologi prasowe – cena zależy od długości i gazety, waha się od 200 do nawet kilku tysięcy złotych.
Internet – publikacje na stronach zakładów pogrzebowych często są darmowe, w serwisach ogólnopolskich płatne.
Coraz popularniejsze są nekrologi internetowe – strony pamięci, gdzie rodzina i znajomi mogą zapalić „wirtualną świeczkę”, wpisać wspomnienie, dodać zdjęcia. Media społecznościowe także stają się miejscem publikacji zawiadomień o śmierci.
„Z głębokim żalem zawiadamiamy, że dnia … zmarł nasz ukochany mąż, ojciec i dziadek Jan Kowalski, przeżywszy 78 lat. Msza święta żałobna odbędzie się dnia … o godz. … w kościele pw. …, po czym nastąpi pochówek na cmentarzu parafialnym. Pogrążona w smutku rodzina.”
„Z żalem zawiadamiamy, że dnia … odszedł od nas śp. Jan Kowalski. Msza święta odbędzie się dnia … o godz. … w kościele pw. … w …, po czym nastąpi złożenie ciała na cmentarzu … . Rodzina.”
Nekrolog i klepsydra to nie tylko informacje praktyczne – to również gest szacunku wobec zmarłego i zaproszenie społeczności do wspólnego pożegnania. Ich forma może być prosta, ale powinna być staranna i wolna od błędów. Dobrze przygotowany nekrolog czy klepsydra pozwala uniknąć nieporozumień, a jednocześnie podkreśla wagę uroczystości.
[ZT]51417[/ZT]
