Od Targowicy i insurekcji Kościuszki po narodziny Komedy i historię Nowej Huty – 27 kwietnia pokazuje, jak jeden dzień potrafi pomieścić polityczne zwroty, wielkie nazwiska i wydarzenia, które do dziś wracają w debatach, książkach i filmach.

::attachment{"type":"image","item_id":"411626","width":"818","height":"203","title":"","alt":"","link":""}

Wydarzenia w Polsce

1468 – W Krakowie urodził się Fryderyk Jagiellończyk, syn Kazimierza Jagiellończyka. Został prymasem Polski, a jego błyskawiczna kariera była przykładem, jak w epoce Jagiellonów polityka, dynastia i Kościół przenikały się niemal całkowicie.

1792 – Zawiązano konfederację targowicką, symbol politycznej zdrady, ale także wydarzenie, bez którego trudno zrozumieć upadek Rzeczypospolitej. Paradoks polegał na tym, że jej twórcy przekonywali, iż bronią dawnego porządku i wolności szlacheckiej.

1794 – W czasie insurekcji kościuszkowskiej wojska litewskie wygrały z Rosjanami pod Niemenczynem. To jedno z mniej pamiętanych zwycięstw tego zrywu, ale pokazujące, że walka toczyła się szerzej niż tylko w centralnej Polsce.

1856 – W Warszawie odbyła się polska premiera „Traviaty” Giuseppe Verdiego. Dla ówczesnej publiczności była to opera nowoczesna, wręcz odważna obyczajowo.

1889 – Na Jasnej Górze odsłonięto pomnik cara Aleksandra II. Sam fakt, że stanął obok klasztoru, do dziś budzi historyczne dyskusje.

1919 – Stolica Apostolska oficjalnie uznała państwo polskie. Dla odradzającej się II RP był to ważny sygnał międzynarodowego uznania.

1940 – Na rozkaz Heinricha Himmlera rozpoczęto tworzenie KL Auschwitz. Początkowo obóz miał służyć głównie do terroru wobec Polaków, później stał się symbolem Zagłady.

1947 – W Poznaniu ruszyły pierwsze po wojnie Międzynarodowe Targi Poznańskie. Dla zrujnowanego kraju był to sygnał powrotu do normalności.

1956 – Ustawa o amnestii sprawiła, że więzienia opuściło ponad 35 tysięcy osób, wielu skazanych politycznie. Dla części historyków to jeden z sygnałów odwilży po stalinizmie.

1960 – W Nowej Hucie mieszkańcy bronili krzyża przed usunięciem. Doszło do starć z milicją i zatrzymań. Dla wielu był to moment, gdy napięcie między społeczeństwem a władzą stało się widoczne w całej Polsce.

Wydarzenia na świecie

1521 – Portugalski żeglarz Ferdynand Magellan zginął na Filipinach. Choć nie dopłynął do końca wyprawy, jego ekspedycja dokonała pierwszego opłynięcia świata.

1961 – Sierra Leone uzyskała niepodległość od Wielkiej Brytanii.

1994 – Odbyły się pierwsze demokratyczne wybory w Republice Południowej Afryki, które wyniosły Nelsona Mandelę do władzy.

Popkultura

1931 – Urodził się Krzysztof Komeda, którego jazz i muzyka filmowa wyprzedzały epokę.

1943 – Urodził się Ryszard Bugajski, twórca „Przesłuchania”.

1971 – Urodziła się Małgorzata Kożuchowska.

1954 – Premiera filmu „Celuloza” Jerzego Kawalerowicza.

Urodzili się

• Zygmunt Berling (1896)
• Julian Stryjkowski (1905)
• Stanisław Dziwisz (1939)
• Wiesław Zdort (1931)

Zmarli

• Mikołaj Radziwiłł Rudy (1584)
• Leopold Buczkowski (1989)
• Piotr Skrzynecki (1997)

Święta

Światowy Dzień Grafika
Międzynarodowy Dzień Lekarzy Weterynarii (w tym okresie często obchodzony pod koniec kwietnia)

::news{"type":"see-also","item":"59280"}