11 maja przynosi rocznice związane z polityką, kulturą, nauką i dramatycznymi wydarzeniami XX wieku. To dzień pierwszej wolnej elekcji, odsłonięcia pomnika Kopernika i walk pod Monte Cassino. W kalendarium są też nazwiska, które mocno zapisały się w polskiej historii, literaturze, teatrze i życiu społecznym.

::attachment{"type":"image","item_id":"411626","width":"818","height":"203","title":"","alt":"","link":""}

Wydarzenia w Polsce

1573 – Pod Warszawą, we wsi Kamień, zakończyła się pierwsza wolna elekcja. Szlachta wybrała królem Polski Henryka Walezego, syna króla Francji Henryka II.

1830 – W Warszawie, przed Pałacem Staszica na Krakowskim Przedmieściu, odsłonięto pomnik Mikołaja Kopernika.

1911 – W Warszawie zostało zarejestrowane Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi w Królestwie Polskim.

1918 – Pod Kaniowem wojska niemieckie rozbiły II Korpus Polski gen. Józefa Hallera. Sam dowódca zdołał jednak uciec i okrężną drogą, przez Moskwę, wyjechał do Francji.

1919 – W Krakowie rozpoczęła działalność Krakowska Szkoła Pilotów, jedna z pierwszych wojskowych szkół lotniczych w odrodzonej Polsce.

1924 – Powstał Polski Związek Żeglarski.

1926 – W rejonie Rembertowa zakończyła się koncentracja oddziałów wojskowych zbuntowanych przeciwko legalnemu rządowi, a wiernych Józefowi Piłsudskiemu. Był to jeden z bezpośrednich etapów poprzedzających zamach majowy.

1936 – Do portu w Gdyni po raz pierwszy wpłynął transatlantyk „Stefan Batory”. Statek przypłynął po rejsie z Wenecji przez Lizbonę i Londyn.

1944 – Rozpoczęło się pierwsze natarcie 2 Korpusu Polskiego na Monte Cassino. Walki o wzgórze stały się jednym z najbardziej symbolicznych epizodów polskiego wysiłku zbrojnego w II wojnie światowej.

1945 – Zakończyła się operacja praska, ostatni epizod II wojny światowej w Europie. W ostatniej ofensywie przeciwko wojskom III Rzeszy uczestniczyła także 2 Armia Wojska Polskiego.

1955 – W Wielopolu Skrzyńskim podczas wyświetlania filmu przez objazdowe kino w szkolnym baraku wybuchł pożar. Zginęło 56 osób, w większości dzieci i młodzież.

1956 – Ukazało się rozporządzenie Ministra Zdrowia dotyczące przerywania ciąży. Dawało kobiecie prawo do przerwania ciąży z powodu trudnych warunków życiowych, a lekarz był zobowiązany wskazać placówkę, w której taki zabieg mógł zostać wykonany.

1958 – W Łazienkach Królewskich w Warszawie odsłonięto zrekonstruowany po wojnie pomnik Fryderyka Chopina.

2001 – Oddano do użytku stacje warszawskiego metra Świętokrzyska i Ratusz Arsenał.

Wydarzenia na świecie

1960 – Izraelski wywiad porwał w Argentynie Adolfa Eichmanna, nazistowskiego zbrodniarza odpowiedzialnego za śmierć milionów Żydów, także na terenie okupowanej Polski.

Popkultura

1961 – Odbyła się premiera filmu „Ludzie z pociągu” w reżyserii Kazimierza Kutza.

Urodzili się

1895 – We Lwowie urodził się Jan Parandowski, prozaik, eseista, tłumacz i znawca kultury starożytnej Grecji oraz Rzymu.

1929 – W Warszawie urodził się Jerzy Jarocki, reżyser teatralny.

1941 – W Warszawie urodził się Andrzej Rottermund, historyk sztuki i muzealnik, w latach 1991–2015 dyrektor Zamku Królewskiego w Warszawie.

1943 – W Warszawie urodził się Jan Englert, aktor, reżyser, wieloletni rektor warszawskiej PWST, a w latach 2003–2025 dyrektor artystyczny Teatru Narodowego w Warszawie.

1943 – W Warszawie urodził się Wojciech Karpiński, historyk idei, krytyk literacki i historyk sztuki.

1972 – W Warszawie urodził się Jan Ołdakowski, współtwórca i dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego.

Zmarli

1838 – W Wilnie zmarł Jędrzej Śniadecki, chemik, lekarz, profesor Uniwersytetu Wileńskiego i prezes Towarzystwa Naukowego Lekarskiego.

1896 – W wieku 92 lat zmarła Emilia Sczaniecka, filantropka i społeczniczka z arystokratycznej rodziny w Wielkopolsce. W swoim domu w Pakosławiu koło Nowego Tomyśla pomagała uczestnikom powstań narodowych. Jej pogrzeb stał się manifestacją patriotyczną, a kondukt miał około 12 km długości.

1944 – W Berlinie, podczas alianckiego bombardowania, zginął Leon Kozłowski, premier i parlamentarzysta w czasach sanacji.

1971 – We Wrocławiu zmarł Rafał Wojaczek, poeta i prozaik.

2005 – W Warszawie zmarł Oskar Hansen, architekt, malarz, rzeźbiarz i profesor warszawskiej ASP.

2010 – W Warszawie zmarł Maciej Kozłowski, aktor Teatru Narodowego w Warszawie, znany m.in. z filmów „Miasto prywatne”, „Nic śmiesznego”, „Ogniem i mieczem”, „Wiedźmin” i „Psy”.

2022 – Zmarła Maryna Miklaszewska, dziennikarka, pisarka i działaczka opozycji niepodległościowej. W stanie wojennym została usunięta z pracy w Polskim Radiu, później współpracowała z drugim obiegiem wydawniczym i podziemnym Radiem Solidarność.

::news{"type":"see-also","item":"59864"}

::event{"type":"vertical","item":"5593"}