1 lipca to data, która wielokrotnie zapisała się na kartach polskiej historii. Tego dnia zawarto Unię Lubelską, rozpoczęło nadawanie kultowe „Lato z radiem”, a podpisano także protokół o likwidacji Układu Warszawskiego. To również rocznica urodzin Czesława... nie – Michaliny Wisłockiej, Jerzego Stefana Stawińskiego i Szymona Ziółkowskiego.

Wydarzenia, które zmieniły bieg historii

W 1569 roku senatorowie i posłowie Królestwa Polskiego oraz Wielkiego Księstwa Litewskiego uroczyście zaprzysięgli Unię Lubelską. Powstała w ten sposób Rzeczpospolita Obojga Narodów – jedno z największych i najsilniejszych państw ówczesnej Europy.

W 1578 roku kanclerz wielki koronny Jan Zamoyski podpisał z włoskim architektem Bernardem Morando umowę na zaprojektowanie Zamościa. Miasto do dziś uznawane jest za jedno z najwybitniejszych osiągnięć renesansowej urbanistyki.

Podczas potopu szwedzkiego, w 1656 roku, wojska koronne wspierane przez mieszkańców odbiły Warszawę z rąk Szwedów, odwracając losy kampanii.

W 1794 roku ukazało się pierwsze wydanie „Gazety Rządowej”, oficjalnego organu prasowego władz insurekcji kościuszkowskiej.

W 1920 roku, w czasie wojny polsko-bolszewickiej, Sejm Ustawodawczy powołał Radę Obrony Państwa z Józefem Piłsudskim na czele. Organ miał koordynować działania państwa wobec zagrożenia ze strony Armii Czerwonej.

W 1925 roku rozpoczęła się tzw. wojna celna między Polską a Niemcami. Niemieckie embargo na polskie towary wywołało poważne skutki gospodarcze, ale jednocześnie przyspieszyło rozwój portu w Gdyni i uniezależnianie się Polski od niemieckiej infrastruktury.

W 1945 roku Rada Jedności Narodowej ogłosiła „Testament Polski Walczącej” – przesłanie będące symbolicznym zakończeniem działalności Polskiego Państwa Podziemnego.

W 1991 roku w Pradze podpisano protokół o likwidacji Układu Warszawskiego, kończąc istnienie militarnego sojuszu państw bloku wschodniego.

W 2002 roku działalność rozpoczął Międzynarodowy Trybunał Karny w Hadze, pierwszy stały sąd międzynarodowy powołany do ścigania sprawców najcięższych zbrodni.

A co działo się tego dnia w świecie popkultury?

1 lipca 1971 roku Polskie Radio wyemitowało pierwszą audycję „Lato z radiem”. Program szybko stał się wakacyjną tradycją milionów Polaków i jest nadawany do dziś.

W 1953 roku powstał Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk”, który od ponad siedmiu dekad promuje polski folklor na scenach całego świata.

W 1921 roku urodził się Jerzy Stefan Stawiński, scenarzysta, reżyser i współtwórca polskiej szkoły filmowej. Jest autorem scenariuszy do wielu klasycznych polskich filmów.

W 1921 roku przyszła na świat Michalina Wisłocka, lekarka i seksuolożka, której książka „Sztuka kochania” zrewolucjonizowała podejście Polaków do edukacji seksualnej.

Urodzili się

1506 – Ludwik II Jagiellończyk, król Czech i Węgier.

1831 – Wojciech Gerson, malarz, historyk sztuki i pedagog.

1921 – Jerzy Stefan Stawiński, scenarzysta, reżyser i pisarz.

1921 – Michalina Wisłocka, lekarka, ginekolożka i pionierka polskiej seksuologii.

1932 – Adam Harasiewicz, wybitny pianista i zwycięzca Konkursu Chopinowskiego.

1949 – Janusz Wiśniewski, reżyser teatralny.

1976 – Szymon Ziółkowski, mistrz olimpijski w rzucie młotem.

Zmarli

1839 – Seweryn Krzyżanowski, uczestnik wojen napoleońskich i działacz patriotyczny.

1942 – Bolesław Wieniawa-Długoszowski, generał, dyplomata i bliski współpracownik Józefa Piłsudskiego.

1994 – Helena Grossówna, aktorka filmowa i teatralna oraz uczestniczka Powstania Warszawskiego.

2001 – Halina Czerny-Stefańska, pianistka, laureatka Konkursu Chopinowskiego.

2003 – Dora Kacnelson, historyczka badająca dzieje dawnych Kresów.

2019 – Bogusław Schaeffer, kompozytor, dramaturg, muzykolog i pedagog.

Święta i nietypowe okazje

1 lipca obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Owoców, promujący zdrowe odżywianie i spożywanie świeżych produktów. Tego dnia przypada również Międzynarodowy Dzień Reggae, ustanowiony dla upamiętnienia kultury i muzyki wywodzącej się z Jamajki.

::news{"type":"see-also","item":"62111"}

::event{"type":"vertical","item":"5675"}