26 czerwca to dzień związany z królewskimi koronacjami, wielkimi wydarzeniami politycznymi i ważnymi momentami w historii kultury. Tego dnia koronowano Przemysła II, podpisano Kartę Narodów Zjednoczonych, a miliony Polaków po raz pierwszy zobaczyły „Teleexpress”. To również data narodzin wybitnych sportowców i ludzi morza.

Wydarzenia, które zmieniły bieg historii

W 1295 roku w Gnieźnie odbyła się koronacja Przemysła II, pierwszego króla Polski od czasów Bolesława Śmiałego. Był to ważny krok w odbudowie zjednoczonego państwa po okresie rozbicia dzielnicowego.

W 1407 roku wielkim mistrzem Zakonu Krzyżackiego został Ulrich von Jungingen, późniejszy dowódca wojsk krzyżackich poległy pod Grunwaldem.

Król Stefan Batory w 1579 roku wypowiedział wojnę Rosji, rozpoczynając kampanię, która doprowadziła do odzyskania Inflant i ziemi połockiej.

W 1833 roku w Królestwie Polskim wprowadzono stan wojenny zwany „nocą paskiewiczowską”. Ograniczenia obowiązywały aż do 1856 roku.

W 1945 roku w San Francisco przedstawiciele 50 państw podpisali Kartę Narodów Zjednoczonych, dając początek działalności ONZ.

W 1966 roku zakończyły się obchody Tysiąclecia Chrztu Polski. Po uroczystościach religijnych milicja rozpędziła wiernych wracających z obchodów.

W 1971 roku doszło do tragicznego pożaru rafinerii w Czechowicach-Dziedzicach. Zginęło 37 osób, w tym 26 strażaków, a ponad sto zostało ciężko rannych.

W 1974 roku Sejm uchwalił kodeks pracy, który przez lata regulował prawa i obowiązki pracowników w Polsce.

A co działo się tego dnia w świecie popkultury?

W 1958 roku urodził się Paweł Edelman, operator filmowy nominowany do Oscara za zdjęcia do „Pianisty”.

W 1976 roku przyszedł na świat Paweł Małaszyński, aktor znany z „Katynia”, „Magdy M.” i „Tajemnicy Twierdzy Szyfrów”.

W 1986 roku Telewizja Polska wyemitowała pierwsze wydanie „Teleexpressu”. Program szybko stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych serwisów informacyjnych w kraju.

W 1995 roku zmarł Kazimierz Wichniarz, niezapomniany Zagłoba z filmowej adaptacji „Potopu”.

Urodzili się

1926 – Marian Turski, historyk, dziennikarz i działacz społeczny.

1938 – Krzysztof Baranowski, żeglarz i twórca Szkoły pod Żaglami.

1958 – Paweł Edelman, operator filmowy.

1970 – Paweł Nastula, mistrz olimpijski w judo.

1976 – Paweł Małaszyński, aktor.

Zmarli

1942 – Stanisław Skarżyński, pilot i rekordzista świata.

1961 – Andrzej Bobkowski, pisarz i autor „Szkiców piórkiem”.

1995 – Kazimierz Wichniarz, aktor filmowy i teatralny.

2020 – Krzysztof Domaradzki, architekt i urbanista.

2024 – Urszula Wenda, lekarka, która ratowała górników podczas pacyfikacji kopalni „Wujek”.

Święta i rocznice

26 czerwca przypomina o koronacji Przemysła II, która symbolicznie zakończyła długi okres rozbicia dzielnicowego. To także dzień szczególnie ważny dla widzów telewizyjnych – w 1986 roku rozpoczęła się historia „Teleexpressu”, programu, który przez dekady stał się częścią codzienności milionów Polaków.

::news{"type":"see-also","item":"61787"}

::event{"type":"vertical","item":"5643"}