23 czerwca zapisał się w historii jako dzień ważnych wydarzeń politycznych, wojennych i kulturalnych. To właśnie wtedy odbył się ponowny pogrzeb Tadeusza Kościuszki na Wawelu, Wanda Rutkiewicz zdobyła K2, a Jan Paweł II zakończył swoją drugą pielgrzymkę do Polski. W kalendarzu tej daty nie brakuje również nazwisk wybitnych aktorów, sportowców i twórców. 

Wydarzenia, które zmieniły bieg historii

W 1262 roku podczas najazdu litewskiego zdobyty został Jazdów. Zginął książę Siemowit I płocki, a jego syn Konrad trafił do niewoli. Są to pierwsze wzmianki o działaniach wojennych na obszarze dzisiejszej Warszawy.

W 1767 roku w Radomiu zawiązano konfederację radomską, wspieraną przez rosyjskiego ambasadora Nikołaja Repnina. Jej celem była obrona przywilejów szlachty i sprzeciw wobec reform.

W 1818 roku odbył się uroczysty, ponowny pogrzeb Tadeusza Kościuszki. Prochy bohatera narodowego spoczęły w kryptach królewskich na Wawelu.

Dziesięć lat później, w 1828 roku, rozpoczęto budowę Twierdzy Poznań, jednego z największych systemów fortyfikacyjnych w Europie.

W 1920 roku powołano rząd z Władysławem Grabskim na czele, który miał prowadzić państwo w trudnym okresie wojny polsko-bolszewickiej.

W czasie II wojny światowej, w 1941 roku, radzieckie lotnictwo przeprowadziło pierwszy nalot na okupowaną Warszawę. Zginęły 34 osoby, a wiele zostało rannych.

W 1944 roku rozpoczęła się likwidacja getta łódzkiego. Przed wojną i podczas okupacji przebywało w nim ponad 200 tysięcy osób. Było drugim co do wielkości gettem utworzonym przez Niemców na ziemiach polskich.

Tego samego dnia premier rządu RP na uchodźstwie Stanisław Mikołajczyk odrzucił warunki przedstawione przez Józefa Stalina, uznając je za naruszające suwerenność państwa polskiego.

W 1989 roku powstał Obywatelski Klub Parlamentarny, skupiający parlamentarzystów wybranych z list Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”. Jego przewodniczącym został Bronisław Geremek.

A co działo się tego dnia w świecie popkultury?

W 1949 roku odbyła się premiera filmu „Ulica graniczna” w reżyserii Aleksandra Forda, jednego z najważniejszych polskich obrazów powojennych.

W 1980 roku na ekrany trafił film „Olimpiada '40” w reżyserii Andrzeja Kotkowskiego.

W 1975 roku urodził się Maciej Stuhr, aktor znany z filmów „Chłopaki nie płaczą”, „Pokłosie”, „Testosteron” czy „Obywatel”.

W 2014 roku zmarła Małgorzata Braunek, pamiętana m.in. z ról Oleńki Billewiczówny w „Potopie” i Izabeli Łęckiej w serialu „Lalka”.

W 2021 roku odszedł Wojciech Karolak, wybitny pianista jazzowy, kompozytor i mistrz organów Hammonda.

Urodzili się

1703 – Maria Leszczyńska, królowa Francji i córka króla Stanisława Leszczyńskiego.

1800 – Karol Marcinkowski, lekarz i społecznik, jeden z symboli pracy organicznej.

1885 – Juliusz Osterwa, aktor i twórca legendarnej „Reduty”.

1916 – Ernest Wilimowski, jeden z najwybitniejszych piłkarzy przedwojennej Polski.

1927 – Cezary Julski, aktor teatralny i filmowy.

1933 – Andrzej Trzos-Rastawiecki, reżyser i scenarzysta.

1975 – Maciej Stuhr, aktor i reżyser.

Zmarli

1894 – Władysław Czartoryski, twórca Muzeum Czartoryskich w Krakowie.

1923 – Antoni Abraham, działacz walczący o polskość Kaszub i Pomorza.

1986 – Jerzy Putrament, pisarz i publicysta.

1992 – Adolf Forbert, operator filmowy i współtwórca łódzkiej szkoły filmowej.

2008 – Marian Glinka, aktor i trzykrotny mistrz Polski w kulturystyce.

2014 – Małgorzata Braunek, aktorka filmowa i teatralna.

2021 – Wojciech Karolak, muzyk jazzowy i kompozytor.

Święta i rocznice

23 czerwca przypomina o bohaterach narodowych i ważnych momentach polskiej historii. To także dzień związany z jednym z największych sukcesów himalaizmu – w 1986 roku Wanda Rutkiewicz jako pierwsza kobieta zdobyła drugi najwyższy szczyt świata, K2 (8611 m).

::news{"type":"see-also","item":"61502"}

::event{"type":"vertical","item":"5626"}