25 czerwca to dzień związany z ważnymi wydarzeniami politycznymi, wojskowymi i sportowymi. Tego dnia koronowano Kazimierza Jagiellończyka, powstał pierwszy polski związek piłkarski, a protesty robotnicze w 1976 roku wstrząsnęły władzami PRL. To także rocznica śmierci generała Marka Papały oraz dzień narodzin wielu postaci związanych z kulturą i historią.  

Wydarzenia, które zmieniły bieg historii

W 1447 roku w Krakowie odbyła się koronacja Kazimierza IV Jagiellończyka, jednego z najwybitniejszych władców Polski i twórcy potęgi dynastii Jagiellonów.

W 1573 roku otwarto kolegium jezuickie w Poznaniu. Szkoła kierowana przez ks. Jakuba Wujka należała do najważniejszych ośrodków naukowych Rzeczypospolitej.

W 1629 roku pod Trzcianą wojska hetmana Stanisława Koniecpolskiego odniosły zwycięstwo nad armią króla Szwecji Gustawa II Adolfa. Było to jedno z największych sukcesów polskiej jazdy w XVII wieku.

W 1903 roku mandat do Reichstagu zdobył Wojciech Korfanty, który stał się jednym z najważniejszych reprezentantów Polaków na Górnym Śląsku.

W czasie II wojny światowej, w 1944 roku, zakończyła się największa bitwa partyzancka na ziemiach polskich. Oddziały Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich i partyzantki sowieckiej wyrwały się z niemieckiego okrążenia w Lasach Janowskich i Puszczy Solskiej.

W 1952 roku komunistyczny wymiar sprawiedliwości skazał generała Józefa Kuropieskę na karę śmierci. Wyrok został później uchylony, a generał odzyskał wolność.

Szczególne miejsce w historii PRL zajmuje 25 czerwca 1976 roku. Protesty robotników w Radomiu, Ursusie i Płocku przeciwko podwyżkom cen zostały brutalnie spacyfikowane. Zatrzymano około 2,5 tysiąca osób, a jeszcze tego samego dnia władze wycofały się z planowanych podwyżek.

W 1997 roku Sejm uchwalił ustawę wprowadzającą instytucję świadka koronnego.

Rok później, w 1998 roku, w Warszawie został zastrzelony były komendant główny Policji gen. Marek Papała. Sprawa przez wiele lat pozostawała jedną z najbardziej zagadkowych zbrodni III RP.

A co działo się tego dnia w świecie popkultury?

W 1911 roku we Lwowie powstał Związek Polski Piłki Nożnej, którego współtwórcami były kluby Czarni Lwów, Pogoń Lwów, Cracovia i RKS Kraków. Był to pierwszy ogólnopolski związek futbolowy.

W 1945 roku urodził się Henryk Talar, aktor znany z filmów „Hel”, „Stan strachu” czy serialu „Polskie drogi”.

W 1946 roku powołano Państwowy Instytut Wydawniczy, który przez kolejne dziesięciolecia wydawał dzieła najważniejszych polskich i zagranicznych autorów.

W 2016 roku zmarł Adam Kilian, scenograf, grafik i twórca związany z teatrem lalek oraz filmem animowanym.

Urodzili się

1923 – Stanisław Likiernik, żołnierz Armii Krajowej i uczestnik Powstania Warszawskiego.

1945 – Henryk Talar, aktor teatralny i filmowy.

Zmarli

1920 – Ludwik Rydygier, wybitny chirurg i profesor uniwersytecki.

2011 – Jan Kułakowski, główny negocjator wejścia Polski do Unii Europejskiej.

2016 – Adam Kilian, scenograf, malarz i grafik.

Święta i rocznice

25 czerwca przypomina o robotniczych protestach z 1976 roku, które stały się jednym z ważnych etapów prowadzących do narodzin opozycji demokratycznej i późniejszych przemian ustrojowych. Tego dnia wspomina się również koronację Kazimierza IV Jagiellończyka oraz początki zorganizowanej piłki nożnej na ziemiach polskich.  

::news{"type":"see-also","item":"61784"}

::event{"type":"vertical","item":"5544"}