Osoby fizyczne, które planują założyć firmę, muszą określić, z jakiej formy opodatkowania działalności gospodarczej będą korzystać. Aczkolwiek, nie każda forma opodatkowania jest dostępna dla każdego przedsiębiorcy, w związku z czym warto sprawdzić, jaka opcja będzie najkorzystniejsza.
Dostępna formy opodatkowania to skala podatkowa, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, karta podatkowa oraz podatek liniowy.
Wybór rodzaju opodatkowania podczas rejestracji działalności gospodarczej nie jest wiążący na cały czas prowadzenia firmy. Warto wiedzieć, iż jeśli podatnik chce zmienić rodzaj opodatkowania, należy wysłać do Naczelnika Urzędu Skarbowego pisemne oświadczenie o chęci dokonania takiej zmiany lub dokonać aktualizacji CEIDG-1 w formie online.
Skala podatkowa jest najczęściej wybieraną formą opodatkowania, która polega na opodatkowaniu dochodu w następujący sposób: dochód to suma przychodu pomniejszonego o koszty uzyskania przychodu. Ponadto, podatek dochodowy obejmuje dwie stawki podatku:
Warto wiedzieć, iż jeśli przedsiębiorca nie złoży oświadczenia o wyborze formy opodatkowania, automatycznie zacznie go obowiązywać opodatkowanie na zasadach ogólnych.
Prowadząc działalność gospodarczą na zasadach ogólnych, przedsiębiorca ma obowiązek prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz przeprowadzenia inwentaryzacji na koniec roku. Warto wiedzieć, że jeśli podatnik decyduje się na rozliczanie na zasadach ogólnych według skali podatkowej, to nie musi informować o tym naczelnika urzędu skarbowego.
Zaliczki na podatek dochodowy należy wpłacać co miesiąc bądź co kwartał do 20. dnia miesiąca następującego po okresie rozliczeniowym na mikrorachunek właściwego urzędu skarbowego. Natomiast po zakończeniu roku podatkowego, przedsiębiorca ma obowiązek złożyć w urzędzie skarbowym, do 30 kwietnia następnego roku, zeznanie roczne PIT-36.
Osoby, które wybrały zasady ogólne, mogą korzystać z kwoty wolnej od podatku - jej wysokość to 30 tys. zł rocznie. Zaletami skali podatkowej jest między innymi prawo do:
Ta podstawowa forma opodatkowania ma jednak słabe strony. Głównym minusem jest fakt, iż po przekroczeniu dochodu 120 000 zł podatnik ma obowiązek zapłaty podatku dochodowego wg stawki 32%.
Podatek liniowy to forma opodatkowania skierowana do osób prowadzących działalność gospodarczą, które regularnie osiągają dochody przekraczające II próg podatkowy, czyli powyżej 85 528 zł rocznie. Korzystając z tej formy opodatkowania przedsiębiorca odprowadza podatek PIT - stawka podatku wynosi 19% dochodów, niezależnie od tego, ile zarobi w danym okresie rozliczeniowym.
Aczkolwiek, na opodatkowanie dochodów podatkiem liniowym mogą zdecydować się tylko osoby, które osiągają dochody z tytułu działalności gospodarczej lub z tytułu działów specjalnych produkcji rolnej. Wybierając opodatkowanie podatkiem liniowym, podatnik będzie musiał prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów lub też pełną księgowość.
Przedsiębiorca, korzystający z tej formy opodatkowania, ma obowiązek wpłacać zaliczki na podatek dochodowy - co miesiąc lub co kwartał. Podatek wpłacany kwartalnie dostępny jest tylko dla małych firm i dla osób, które dopiero rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej. Zaliczki na podatek dochodowy, tak jak w przypadku skali podatkowej, należy wpłacić do 20 dnia miesiąca następującego po okresie rozliczeniowym.
Ze względu na stałą stawkę podatku dochodowego, liniowe opodatkowanie działalności gospodarczej jest korzystnym rozwiązaniem dla bardziej majętnych przedsiębiorców. Do mocnych stron tej formy można wpisać również możliwość odliczenia od przychodu poniesionych kosztów podatkowych oraz możliwość odliczenia od przychodu zapłaconej składki zdrowotnej do limitu 10 200 zł w skali roku.
Minusami podatku liniowego jest brak większości ulg podatkowych, takich jak brak możliwości wspólnego rozliczania się z małżonkiem, brak składek na ubezpieczenie zdrowotne czy brak możliwości skorzystania z ulg przysługujących osobom samotnie wychowującym dzieci.
Karta podatkowa jest zryczałtowaną formą opodatkowania i jest dostępna tylko dla przedsiębiorców, którzy byli opodatkowani w tej formie przed rokiem 2022 i kontynuują opodatkowanie w formie karty podatkowej. Co więcej, ten rodzaj opodatkowania nie jest dostępny dla osób fizycznych, które dopiero rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej bądź planują zmienić formę opodatkowania. Wysokość podatku nie jest powiązana z przychodami osiąganymi przez firmę. Stawka karty podatkowej zależy od:
Z karty podatkowej mogą korzystać tylko podatnicy, którzy prowadzą rodzaj działalności określony w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowy, czyli zajmują się działalnością dotyczącą usług rozrywkowych, opieki domowej nad dziećmi i osobami chorymi itp.
Do zalet karty podatkowej można zaliczyć niską i jednolitą wartość podatku, brak obowiązku prowadzenia KPiR, a składka zdrowotna w wysokości 9% podstawy wymiaru składek stanowi kwotę minimalnego wynagrodzenia w danym roku.
Natomiast w minusach tego rozwiązania należy uwzględnić fakt, iż płacimy niezależnie od uzyskanych przychodów, od przychodów nie możemy odliczyć kosztów uzyskania przychodów oraz to, że jest to forma dostępna wyłącznie dla osób fizycznych korzystających z niej na dzień 31.12.2021 – brak możliwości wyboru karty od 2022.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych stanowi formę opodatkowania, polegającą na niepomniejszaniu osiąganych przychodów o poniesione koszty podatkowe. Stawka podatkowa zależna jest od typu prowadzonej działalności gospodarczej i wynosi kolejno: 2%, 3%, 5,5%, 8,5%, 10%, 12%, 12,5%, 14%, 15% oraz 17%.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych dostępny jest dla osób fizycznych uzyskujących przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz dla osób tworzących spółki jawne osób fizycznych, a co więcej w roku poprzedzającym rok podatkowy:
Warto pamiętać, że ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest dostępną formą opodatkowania tylko przez wspólników spółki jawnej i cywilnej i tylko jeśli wszyscy wspólnicy zdecydowali się właśnie na ryczałt. Decydując się na tę formę opodatkowania, przedsiębiorca ma obowiązek prowadzenia ewidencji przychodów, prowadzenia wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, jak i obowiązek posiadania i przechowywania dowodów dokonanych zakupów.
Podatek dochodowy, tak jak w przypadku opodatkowania na zasadach ogólnych, powinien być opłacany miesięcznie lub kwartalnie. Zaś roczne zeznanie podatkowe podatnik składa na deklaracji PIT-28, do urzędu skarbowego od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po zakończonym roku podatkowym.
Do głównych zalet tej formy opodatkowania można zaliczyć prosty sposób ustalenia podstawy opodatkowania oraz uproszczoną księgowość, czyli ewidencję przychodów.
Niestety, nie jest to rozwiązanie pozbawione wad. Do tychże można zaliczyć wyłączenie niektórych rodzajów działalności z możliwości stosowania, brak możliwości wspólnego rozliczenia z małżonkiem oraz możliwości odliczenia ulgi dla osób samotnie wychowujących dziecko, a składka zdrowotna wynosi 9% wymiaru opartej na trzech stawkach:
Opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych jest idealną opcją dla osób, które w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie ponoszą dużych kosztów.
Prawie każda działalność może być objęta tą formą, z wyjątkiem wskazanych działalności, które nie mogą opodatkować swoich przychodów ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Opodatkowanie ryczałtem ma wyłączenia wymienione w art. 8 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Z formy opodatkowania ryczałtem nie mogą skorzystać przedsiębiorcy prowadzący apteki, lombardy, a także zajmujący się kupnem i sprzedażą wartości dewizowych, handlem częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych, a także firmy wytwarzające produkty opodatkowane podatkiem akcyzowym.
Dla osób fizycznych, które prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą, wybór formy opodatkowania może być trudnym zadaniem. Podczas decyzji należy wziąć pod uwagę rodzaj prowadzonej działalności i ponoszonych kosztów, gdyż każdy rodzaj opodatkowania ma swoje wady i zalety.
Artykuł przygotowany we współpracy z https://warszawa.taxeo.pl/
