Spór o Rów Marulewski. Gmina pokazuje pismo, PWiK odpowiada zdjęciami

Po sierpniowej ulewie Rów Marulewski znów znalazł się w centrum sporu o zalewanie części Inowrocławia. Gmina powołuje się na majową kontrolę Wód Polskich, PWiK odpowiada zdjęciami z ulewy i kwestionuje ocenę stanu rowu. Problem jest znany od lat, a ostateczny podział obowiązków nadal nie został formalnie ustalony.

Nawalny deszcz z 22 sierpnia ponownie pokazał skalę problemów z odprowadzaniem wód opadowych w Inowrocławiu. Według danych przekazanych wówczas przez PWiK spadło ponad 75 litrów wody na metr kwadratowy, a Rów Marulewski, jak obrazowo informowała spółka, „zamienił się w rzekę”.

Szczególnie trudna sytuacja wystąpiła w rejonie ulic Marulewskiej, Milenijnej i Wierzbowej. To właśnie po tej ulewie temat Rowu Marulewskiego wrócił z pełną siłą, a pomiędzy PWiK i Gminą Inowrocław pojawiły się zasadnicze różnice w ocenie problemu.

PWiK wskazał na odcinek poza miastem

Podczas konferencji prasowej 2 września prezes PWiK Janusz Radzikowski mówił, że miejski odcinek rowu jest czyszczony i udrażniany. Jako jeden z problemów ograniczających odbiór wody podczas intensywnych opadów wskazywał natomiast stan części znajdującej się poza granicami miasta.

Według relacji przedstawionej podczas konferencji prezydent Arkadiusz Fajok miał podjąć rozmowy z wójtem Gminy Inowrocław, a jesienią miało dojść do prac związanych z udrożnieniem rowu. Gmina jeszcze tego samego dnia zakwestionowała część przedstawionych informacji.

Gmina: oficjalnego spotkania nie było

W stanowisku opublikowanym 2 września Urząd Gminy Inowrocław poinformował, że nie doszło dotąd do oficjalnego spotkania przedstawicieli obu samorządów w sprawie Rowu Marulewskiego. Według gminy trwa natomiast wymiana korespondencji dotyczącej problemu.

Gmina podkreśliła również, że oczekuje na decyzję administracyjną Wód Polskich. To ona ma określić, na kim i w jakim zakresie spoczywają obowiązki związane z utrzymaniem urządzenia, przy uwzględnieniu podmiotów odnoszących z niego korzyści.

To ważne rozróżnienie, ponieważ nie można obecnie sprowadzić odpowiedzialności za cały Rów Marulewski wyłącznie do Miasta Inowrocław albo wyłącznie do Gminy Inowrocław. Z przepisów wynika bardziej złożony mechanizm.

Gmina wyciąga pismo Wód Polskich z maja

Jednym z najmocniejszych argumentów przedstawionych przez Gminę Inowrocław jest wynik wizji terenowej przeprowadzonej przez Wody Polskie. W piśmie z 22 maja 2026 roku miało zostać wskazane, że na odcinku znajdującym się w granicach miasta w korycie znajdowały się m.in. opony, styropian i inne odpady ograniczające przepływ wody.

Jednocześnie podczas tej samej wizji odcinek Rowu Marulewskiego przebiegający przez grunty Miechowic i Sikorowa, a więc teren Gminy Inowrocław, został opisany jako drożny i prowadzący wodę w korycie. To właśnie na ten dokument gmina powołuje się, odpowiadając na stwierdzenia o niedrożności części znajdującej się poza miastem.

Trzeba jednak zaznaczyć istotną rzecz: wizja Wód Polskich miała miejsce w maju, natomiast wielka ulewa przyszła trzy miesiące później. Majowe ustalenia potwierdzają stan rowu w momencie kontroli, ale same w sobie nie przesądzają, jak poszczególne odcinki funkcjonowały podczas ekstremalnego opadu 22 sierpnia.

PWiK: stan rowu wygląda inaczej

Teraz PWiK odpowiada na stanowisko gminy. Spółka nie zgadza się z oceną, że Rów Marulewski na terenie Gminy Inowrocław znajduje się w należytym stanie technicznym.

– PWiK nie podziela stanowiska Wójta Gminy Inowrocław, jakoby rów Marulewski pozostawał w należytym stanie technicznym – przekazuje spółka.

PWiK podkreśla, że rów służy nie tylko do przyjmowania wód opadowych odprowadzanych z miasta, ale ma także znaczenie dla melioracji gruntów rolnych. Według spółki rzeczywisty stan urządzenia odbiega od oceny przedstawionej przez Gminę Inowrocław.

Na poparcie swojego stanowiska PWiK przekazuje dokumentację fotograficzną przedstawiającą Rów Marulewski podczas ulewy. Spółka nie wycofuje się więc ze swojej oceny dotyczącej problemów z przepustowością rowu poza granicami miasta.

W praktyce mamy zatem dwa materiały odnoszące się do różnych momentów: majową wizję Wód Polskich oraz zdjęcia PWiK wykonane podczas sierpniowej ulewy. Bez szczegółowej analizy całego rowu i warunków przepływu nie można na podstawie samych tych materiałów przesądzić, który odcinek i w jakim stopniu odpowiada za problemy występujące podczas nawalnego deszczu.

Kto właściwie ma utrzymywać Rów Marulewski?

Prawo wodne stanowi, że utrzymanie urządzeń melioracji wodnych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów. Jeżeli urządzenie objęte jest działalnością właściwej spółki wodnej, obowiązek przechodzi na tę spółkę lub związek spółek wodnych.

Jeżeli taki obowiązek nie jest wykonywany, zgodnie z art. 206 Prawa wodnego właściwy organ Wód Polskich może w drodze decyzji ustalić szczegółowy zakres i terminy wykonania robót, proporcjonalnie do korzyści odnoszonych przez właścicieli gruntów. Właśnie na taką decyzję oczekuje obecnie Gmina Inowrocław.

Same Wody Polskie podkreślają również w swoich aktualnych wyjaśnieniach dotyczących rowów melioracyjnych, że nie są one automatycznie ich administratorem. Co do zasady obowiązek utrzymania spoczywa na zainteresowanych właścicielach gruntów albo właściwej spółce wodnej.

Ten problem był znany już osiem lat temu

Spór o odpowiedzialność za Rów Marulewski nie rozpoczął się w 2026 roku. Już w 2018 roku Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Bydgoszczy wyjaśniał, że rów figuruje w ewidencji jako urządzenie melioracji wodnych oznaczone symbolem R-M11 i jest dopływem rowu R-M prowadzącego ostatecznie w kierunku Jeziora Szarlej.

Wody Polskie wskazywały wtedy, że działki z rowem znajdujące się w administracyjnych granicach Inowrocławia należały do Miasta Inowrocławia. W obrębie Miechowic i Sikorowa jako właściciel figurował natomiast Skarb Państwa, a jako władający – Gmina Inowrocław.

Już wówczas zaznaczano również, że w poprzednich latach konserwacją koryta zajmowała się Miejska Spółka Wodna w Inowrocławiu. Gmina w swoim obecnym stanowisku twierdzi, że cały rów był w ten sposób konserwowany do 2014 roku, a sytuacja zmieniła się po likwidacji spółki w 2015 roku.

W miejskich dokumentach problem opisano wprost

Jeszcze ważniejszy jest oficjalny Program Ochrony Środowiska dla Miasta Inowrocławia na lata 2021–2024 z perspektywą do 2028 roku, uchwalony w grudniu 2020 roku. Dokument dokładnie opisuje funkcję Rowu Marulewskiego i problem występujący podczas nawalnych opadów.

Zapisano w nim, że rów przyjmuje wodę z północno-wschodniej i wschodniej części Inowrocławia. W miejskim dokumencie wskazano jednocześnie na brak odpowiedniego spadku i drożności poza granicami miasta oraz powiązano stan całego rowu z okresowymi podtopieniami m.in. osiedli Piastowskiego i Solno.

Oznacza to, że problem ograniczonego odprowadzania wody przez Rów Marulewski był oficjalnie rozpoznany przez miasto co najmniej sześć lat temu. Nie jest więc skutkiem dopiero ostatniej ulewy ani nowym zagadnieniem odkrytym w 2026 roku.

Podczyszczalnia pojawia się w dokumentach od 2020 roku

Równie długo w miejskich planach pojawia się inwestycja związana z Rowem Marulewskim. Już w budżecie na 2020 rok znajdowało się zadanie pod nazwą „budowa podczyszczalni (Rów Marulewski – dokumentacja)”, na które zapisano wtedy 77 tys. zł.

Aktualna Wieloletnia Prognoza Finansowa obejmuje przedsięwzięcie „Budowa podczyszczalni (Rów Marulewski)” na lata 2020–2027. Łączne nakłady zapisane w dokumencie wynoszą obecnie 5 357 712 zł.

Interesująco wygląda jednak harmonogram finansowy tego zadania. Jeszcze w dokumentach z sierpnia i września 2025 roku na 2026 rok przewidywano 2,969 mln zł, a na 2027 rok 2,3 mln zł.

Pod koniec 2025 roku rozkład wydatków został zasadniczo zmieniony. Obecnie na 2026 rok przypada jedynie 200 tys. zł, natomiast zdecydowana większość – 5,069 mln zł – została przewidziana na 2027 rok. Taki harmonogram obowiązuje również w tegorocznej WPF.
Same dokumenty finansowe pokazują zmianę terminów wydatkowania pieniędzy, ale nie wyjaśniają jej przyczyny. Nie można więc na ich podstawie przesądzać, czy wynikała ona z procedur projektowych, administracyjnych, finansowania czy innych powodów.

Był również spór sądowy

Gmina Inowrocław przypomina w swoim stanowisku, że Miasto Inowrocław miało w 2021 roku skierować sprawę do sądu, domagając się ustalenia właściciela oraz podmiotu odpowiedzialnego za utrzymanie i konserwację Rowu Marulewskiego. Według informacji gminy pozew został w 2025 roku wycofany, a miasto poniosło koszty postępowania.

Ten fragment należy jednak traktować jako stanowisko Gminy Inowrocław, ponieważ w dostępnych publicznie materiałach nie udało nam się niezależnie potwierdzić szczegółów postępowania, jego sygnatury, podstawy cofnięcia pozwu ani wysokości kosztów. Nie wpływa to na zasadniczy fakt, że problem odpowiedzialności za utrzymanie rowu pozostaje nierozstrzygnięty także administracyjnie.

Nie tylko Rów Marulewski

Po sierpniowych podtopieniach PWiK wskazuje, że problem odwodnienia tej części miasta nie sprowadza się wyłącznie do jednego rowu. Spółka zwraca uwagę również na przeciążoną sieć kanalizacyjną, której część powstawała kilkadziesiąt lat temu, zanim na tych terenach rozwinęła się obecna zabudowa.

PWiK zapowiedziało m.in. wykorzystanie istniejących dużych zbiorników przy starej przepompowni do czasowego gromadzenia wody podczas intensywnych opadów. Spółka informowała również o likwidowaniu przewężeń w sieci oraz pracach mających poprawić odbiór wód z rejonu ulic Wierzbowej i Milenijnej.

Spotkanie 24 września

Najbliższym konkretnym krokiem ma być bezpośrednia rozmowa zainteresowanych stron. PWiK poinformowało, że spotkanie z wójtem Gminy Inowrocław zostało zaplanowane na 24 września.

Spółka deklaruje jednocześnie, że docenia gotowość gminy do współpracy i po spotkaniu chce poinformować o dokonanych ustaleniach. Znacznie ważniejsza z punktu widzenia formalnej odpowiedzialności może być jednak oczekiwana decyzja Wód Polskich określająca zakres obowiązków poszczególnych zainteresowanych podmiotów.

Sprawa jest bardziej skomplikowana niż wskazanie jednego winnego

Na obecnym etapie nie ma podstaw, by całą odpowiedzialnością za sierpniowe podtopienia obciążyć wyłącznie gminny albo wyłącznie miejski odcinek Rowu Marulewskiego. Majowa kontrola Wód Polskich wykazała problemy po stronie miasta i drożność kontrolowanego wówczas odcinka w Miechowicach i Sikorowie, natomiast PWiK przedstawia obecnie materiały z okresu nawalnego deszczu i utrzymuje, że stan części gminnej jest niewłaściwy.

Do tego dochodzą wieloletnie problemy z przepustowością rowu, historycznie opisywane w dokumentach samego miasta, rozwój zabudowy, możliwości kanalizacji oraz wciąż nierozstrzygnięty podział obowiązków dotyczących utrzymania urządzenia. Rów Marulewski nie jest więc problemem, który pojawił się tego lata – pytanie brzmi raczej, dlaczego po tylu latach nadal nie udało się go kompleksowo rozwiązać.