Akademia Szkolnictwa stawia na technologię. „Trzeba mądrze korzystać z AI”

Sztuczna inteligencja, wirtualna rzeczywistość, cyfrowa biblioteka i zajęcia poświęcone wyszukiwaniu informacji. Akademia Szkolnictwa AS w Inowrocławiu coraz szerzej wykorzystuje nowe technologie. O cyfryzacji szkoły, możliwościach AI, zagrożeniach w internecie i zmieniających się potrzebach uczniów opowiedział Przemysław Hartmann, koordynator ds. cyfryzacji szkoły.

Technologia coraz mocniej wchodzi do szkoły

Akademia Szkolnictwa AS od kilku lat rozwija rozwiązania związane z cyfryzacją. Jak podkreśla Przemysław Hartmann, nie chodzi wyłącznie o zakup nowego sprzętu, ale również o zmianę sposobu organizacji pracy, prowadzenia zajęć i przekazywania informacji.

Szkoła dysponuje m.in. goglami VR, ekranami i monitorami oraz terminalową pracownią komputerową. Nauczyciel może w niej obserwować pracę uczniów na poszczególnych stanowiskach, przesyłać im materiały i w razie potrzeby zdalnie pomóc.

Jednym z nowych rozwiązań jest również Cyfrowa Biblioteka AS. Trafiają do niej materiały zbierane m.in. podczas konferencji i webinarów. Nauczyciele mogą później w dowolnym momencie do nich wrócić i wykorzystać je podczas przygotowywania zajęć.

Działa także Szkolny Klub Technologiczny. Jedne z zajęć poświęcono OSINT-owi, czyli pozyskiwaniu i analizowaniu informacji z ogólnodostępnych źródeł.

– Jesteśmy otoczeni informacjami. Nie mamy problemu, żeby jakieś informacje znaleźć. Chodzi o to, żeby znaleźć te prawidłowe informacje i dobrze odnaleźć się w internecie – podkreśla Hartmann.

Technologia wykorzystywana jest również przy projektach historycznych. Z okazji 17 września uczniowie wraz ze szkołą przygotowali internetowy materiał „87 sekund historii”, dotyczący wydarzeń z 1939 roku.

::addons{"type":"broadcast-channel"}

AI nie ma myśleć za ucznia

Duża część rozmowy dotyczyła sztucznej inteligencji. Zdaniem Hartmanna młodzi ludzie często znają przede wszystkim najprostszy sposób korzystania z modeli językowych – wpisanie pytania i oczekiwanie na gotową odpowiedź. Tymczasem możliwości tych narzędzi są znacznie większe.

AI może pomagać m.in. w researchu, porządkowaniu i rozbudowywaniu notatek, programowaniu czy przygotowywaniu materiałów edukacyjnych. Hartmann wskazuje również na możliwość automatycznego tworzenia quizów na podstawie dostarczonych materiałów.

Ważna pozostaje jednak samodzielna weryfikacja rezultatów.

– To nie jest sztuką napisać streszczenie z czegoś. Dobrze byłoby oprzeć się za każdym razem na źródłach – zaznacza.

Jego zdaniem model językowy może pełnić rolę researchera, ale uczeń powinien otrzymać źródła, wejść w nie, sprawdzić ich wiarygodność i dopiero później wyciągnąć własne wnioski.

Hartmann sceptycznie podchodzi natomiast do programów mających wykrywać teksty wygenerowane przez AI. Jak zaznacza, współczesne materiały często mają charakter hybrydowy – część powstaje samodzielnie, a część przy pomocy modelu językowego. Pewne cechy tekstu mogą sugerować wykorzystanie AI, jednak nie stanowią jednoznacznego dowodu.

Co z pracami domowymi?

Rozwój sztucznej inteligencji stawia również pytania o dotychczasowe metody oceniania. W przypadku zadania wykonywanego poza szkołą nauczyciel nie ma pełnej wiedzy, w jaki sposób powstała praca.

Zdaniem Hartmanna tradycyjny model zadawania prac domowych wymaga więc ponownego przemyślenia. Większe znaczenie może mieć praca wykonywana podczas zajęć oraz rzeczywiste zaangażowanie ucznia.

Zmienić powinien się także sposób zdobywania wiedzy.

– Bardziej chodziłoby dzisiaj o to, żeby nauczyć się szukać informacji i wyciągać wnioski. I to jest najważniejsze – mówi.

Jednocześnie przestrzega przed bezrefleksyjnym wykorzystywaniem technologii. Jeśli AI ma jedynie zastępować samodzielne myślenie, może prowadzić do utraty części umiejętności. Wykorzystywane jako narzędzie do pogłębiania wiedzy może natomiast znacznie rozszerzyć możliwości ucznia.

Fake newsy, hejt i informacyjne bańki

Nowoczesna edukacja cyfrowa to również nauka rozpoznawania zagrożeń. Hartman zwraca uwagę, że wraz z rozwojem generatywnej sztucznej inteligencji coraz trudniej odróżnić niektóre fałszywe materiały od autentycznych.

Podstawową zasadą powinna być weryfikacja informacji w kilku źródłach. Uczniowie powinni także świadomie wychodzić poza tzw. bańki informacyjne tworzone przez algorytmy mediów społecznościowych.

– Nie zamykajmy się w tych bańkach. Sami szukajmy informacji – apeluje Hartmann.

Osobnym problemem pozostaje cyberprzemoc. Szkoła reaguje na przypadki hejtu wymierzonego w uczniów i stara się przenosić internetowe konflikty do rzeczywistej rozmowy, aby możliwie szybko je wyjaśniać.

Hartmann krytycznie odnosi się także do anonimowych szkolnych profili typu „spotted”, zwracając uwagę na odpowiedzialność związaną z publikowaniem cudzych wypowiedzi oraz ryzyko naruszania dóbr osobistych.

Telefon może być również narzędziem

Akademia Szkolnictwa nie stawia na całkowity zakaz smartfonów. Przyjęta zasada zakłada, że telefon wykorzystywany jest wtedy, gdy wymaga tego zadanie lub zajęcia edukacyjne.

Hartman wskazuje, że smartfon może pomagać w zdobywaniu wiedzy i obsłudze aplikacji edukacyjnych. Problemem staje się dopiero niekontrolowane korzystanie z urządzenia i mediów społecznościowych. Przywołuje przykład osoby, która spędzała nawet 12 godzin dziennie na TikToku.

Jego zdaniem młodzi ludzie coraz lepiej rozumieją również znaczenie prywatności. Część z nich ogranicza publikowanie własnych zdjęć, a aktywność najmłodszych użytkowników przesuwa się z Facebooka w stronę Instagrama i TikToka.

Uczeń ma zdobyć konkretny zawód

Technologia pozostaje jednak narzędziem, a jednym z najważniejszych celów szkoły branżowej jest przygotowanie do konkretnej profesji.

Hartmann zwraca uwagę, że kształcenie branżowe znajduje się obecnie w lepszej sytuacji niż 10–15 lat temu, m.in. ze względu na zapotrzebowanie rynku pracy na fachowców. Jego zdaniem potrzebne są jednak dalsze rozwiązania zwiększające atrakcyjność tej formy edukacji i ułatwiające współpracę z pracodawcami.

W Akademii mają temu służyć m.in. praktyczne warsztaty, spotkania z zapraszanymi gośćmi, dodatkowe projekty oraz współpraca międzynarodowa.

– Młodzież jest ciekawa i oczekuje właśnie takich ciekawych zajęć – podsumowuje Przemysław Hartmann. 

Z naszym gościem rozmawiał Jakub Kozłowski.

::news{"type":"see-also","item":"65567"}

::event{"type":"vertical","item":"5771"}