Fałszywe informacje w sieci. Jak je rozpoznać i gdzie zgłosić

Fałszywe treści, zmanipulowane zdjęcia i nagrania mogą wyglądać bardzo wiarygodnie. Ministerstwo Cyfryzacji i NASK przypominają, na jakie sygnały zwracać uwagę przed udostępnieniem informacji. Podpowiadają też, gdzie zgłaszać treści, które mogą być dezinformacją.

Dezinformacja to nie po prostu każda nieprawdziwa wiadomość. Chodzi o treści tworzone lub rozpowszechniane celowo po to, by wprowadzić odbiorców w błąd, wyrządzić szkodę albo osiągnąć określoną korzyść. Problem w tym, że także osoba działająca w dobrej wierze może nieświadomie przekazać dalej materiał przygotowany wcześniej w celu manipulacji.

Nie wystarczy spojrzeć na zdjęcie albo nagranie

Jedną z metod jest podszywanie się pod znane osoby, instytucje albo ekspertów, którzy w rzeczywistości nie mają z daną informacją nic wspólnego. Inną techniką jest pokazanie tylko części prawdziwego materiału, wycięcie istotnego kontekstu albo wykorzystanie starego zdjęcia jako ilustracji do zupełnie innego wydarzenia.

Coraz większym problemem są również deepfake'i, czyli obrazy i nagrania wygenerowane lub zmodyfikowane przy pomocy sztucznej inteligencji.

Przed udostępnieniem informacji warto sprawdzić kto ją opublikował, kiedy powstał materiał i czy potwierdzają go niezależne wiarygodne źródła. Sam fakt, że ten sam wpis pojawia się na kilku kontach, nie oznacza jeszcze kilku niezależnych potwierdzeń. Ministerstwo radzi również, by nie poprzestawać na nagłówku i szczególnie uważać na treści, które próbują wywołać silny strach, złość albo oburzenie.

Podejrzaną treść można zgłosić

Jeżeli materiał może być dezinformacją, można przekazać go ekspertom NASK do sprawdzenia. W zgłoszeniu należy podać link do podejrzanej treści i krótko opisać, co wzbudza wątpliwości. Formularz zgłoszeniowy udostępnia Ośrodek Analizy Dezinformacji NASK.

Najprostsza zasada pozostaje jednak niezmienna: jeżeli wiarygodności informacji nie da się potwierdzić, lepiej nie przekazywać jej dalej. Kilkadziesiąt sekund poświęconych na sprawdzenie źródła, daty i kontekstu może zatrzymać dalsze rozpowszechnianie fałszywej historii.

Jest to szczególnie istotne wtedy, gdy wiadomość dotyczy bezpieczeństwa, szkół, instytucji publicznych albo zdarzeń wywołujących duże emocje.

::news{"type":"see-also","item":"66318"}

::addons{"type":"alert"}