Dziś 2 maja kojarzy się przede wszystkim z biało-czerwoną flagą, spokojem między świętami i początkiem długiego weekendu. Ale ta data ma znacznie bogatszą historię. Jest tu III Powstanie Śląskie, początki Pałacu Kultury i Nauki, wydarzenia, które poprzedzały polityczny przełom 1989 roku, ale także historie ludzi, których nazwiska zapisały się w kulturze, nauce i pamięci zbiorowej.

::attachment{"type":"image","item_id":"411626","width":"818","height":"203","title":"","alt":"","link":""}

Wydarzenia w Polsce

1792 – Założenie cmentarza ewangelicko-augsburskiego na Woli

W Warszawie założono cmentarz ewangelicko-augsburski, jedną z ważniejszych nekropolii stolicy. Dziś to nie tylko miejsce pochówku, ale także przestrzeń pamięci, w której spoczywają wybitni naukowcy, artyści i społecznicy.

1809 – Zwycięstwo pod Ostrówkiem

W czasie wojny polsko-austriackiej wojska Księstwa Warszawskiego pod dowództwem generała Michała Sokolnickiego odniosły zwycięstwo pod Ostrówkiem. Był to jeden z epizodów pokazujących, że w epoce napoleońskiej polskie nadzieje na odbudowę państwa były bardzo realne.

1892 – Strajk powszechny w Łodzi

W Łodzi wybuchł wielki strajk robotniczy z udziałem około 70 tysięcy osób. To był jeden z najpoważniejszych buntów społecznych końca XIX wieku na ziemiach polskich. Protest został brutalnie stłumiony.

1919 – Pierwszy ambasador USA w Polsce

Hugh Gibson złożył listy uwierzytelniające i został pierwszym amerykańskim przedstawicielem dyplomatycznym w niepodległej Polsce. To była ważna data dla budowy relacji polsko-amerykańskich.

1921 – Wybuch III Powstania Śląskiego

W nocy z 2 na 3 maja rozpoczęło się III Powstanie Śląskie, na którego czele stanął Wojciech Korfanty. To był zryw o ogromnym znaczeniu politycznym i militarnym, mający wpływ na przyszły podział Górnego Śląska. Dla wielu historyków było to najlepiej zorganizowane z polskich powstań.

1940 – Pierwszy transport na Sachsenhausen

Z Pawiaka Niemcy wysłali pierwszy duży transport więźniów do obozu Sachsenhausen. Wśród deportowanych było wielu przedstawicieli polskich elit.

1946 – Pacyfikacja Wąwolnicy

Funkcjonariusze UB przeprowadzili brutalną akcję odwetową wobec mieszkańców wsi podejrzewanych o wspieranie podziemia niepodległościowego. To jeden z tych epizodów powojennej historii, które długo pozostawały poza szerszą pamięcią.

1952 – Rozpoczęła się budowa Pałacu Kultury i Nauki

Ruszyła budowa Pałacu Kultury i Nauki. Dla jednych symbol nowoczesności, dla innych znak zależności od ZSRR. Mało który budynek w Polsce budzi do dziś tyle emocji.

1952 – Reglamentacja mydła i proszków do prania

Wprowadzono kartki na środki codziennego użytku. To drobny, ale wymowny obraz realiów PRL.

1957 – Sukces „Kanału” Wajdy w Cannes

Na festiwalu w Cannes „Kanał” Andrzeja Wajdy otrzymał Nagrodę Specjalną Jury. To był jeden z pierwszych wielkich międzynarodowych sukcesów polskiego kina powojennego.

1982 – Zniesiono godzinę milicyjną

Na terenie całego kraju zniesiono godzinę milicyjną, jeden z najbardziej odczuwalnych symboli stanu wojennego.

1988 – Strajk w Stoczni Gdańskiej

Rozpoczął się protest, który był częścią fali wydarzeń prowadzących kilka miesięcy później do rozmów Okrągłego Stołu.

2004 – Pierwszy Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej

Po raz pierwszy obchodzono Dzień Flagi RP. Święto szybko zakorzeniło się w polskiej przestrzeni publicznej.

2006 – Powołanie Muzeum Historii Polski

Utworzono instytucję, która miała opowiadać polską historię w nowoczesny sposób.

Wydarzenia na świecie

1519 – Śmierć Leonarda da Vinci

Zmarł Leonardo da Vinci, artysta, wynalazca i jedna z największych postaci renesansu.

1945 – Kapitulacja Berlina

Berlin skapitulował przed Armią Czerwoną. Walki dobiegały końca.

Popkultura

1986 – Premiera filmu „Kochankowie mojej mamy”

Film Radosława Piwowarskiego, ceniony za klimat i subtelność.

1988 – Premiera „Kingsajz”

Jedna z najbardziej rozpoznawalnych polskich komedii lat 80., która dla wielu miała także polityczne aluzje.

Urodzili się

1437 – Kallimach (Filippo Buonaccorsi)
Humanista, pisarz polityczny, związany przez lata z Polską.

1895 – Wilm Hosenfeld
Niemiecki oficer, który pomagał Polakom i Żydom, znany m.in. z historii Władysława Szpilmana.

1916 – Wacław Kowalski
Aktor, niezapomniany Pawlak z „Samych swoich”.

1942 – Wojciech Pszoniak
Wybitny aktor filmowy i teatralny.

1942 – Bogusław Kaczyński
Popularyzator opery i muzyki poważnej.

1953 – Lech Janerka
Wokalista, gitarzysta i kompozytor.

1958 – Małgorzata Ostrowska
Wokalistka, przez lata związana z zespołem Lombard.

Zmarli

1826 – Antoni Malczewski
Poeta, autor „Marii”, uznawanej za pierwszą polską powieść poetycką.

1992 – Stefan Kieniewicz
Historyk, badacz dziejów XIX wieku.

1999 – Włodzimierz Sokorski
Jedna z najbardziej wpływowych postaci polskiej kultury po 1945 roku.

2021 – Bronisław Cieślak
Aktor i dziennikarz, dla wielu na zawsze porucznik Borewicz.

Święta

Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej

Dzień Polonii i Polaków za Granicą