Rząd chce podnieść grzywny. Najniższa kara ma być aż dziesięć razy wyższa niż dziś

Zamiast 100 zł co najmniej 1000 zł, a przy najwyższych stawkach nawet miliony. Rząd chce podnieść grzywny wymierzane za przestępstwa. 3 listopada przyjął projekt nowelizacji Kodeksu karnego, który zmienia finansowe granice tych kar. Nie oznacza to jednak, że nowe kwoty już obowiązują.

Jak informuje Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, obecne granice stawek dziennych grzywny obowiązują od 1998 roku. Przez ten czas zmieniły się wynagrodzenia i wartość pieniądza.

Zdaniem rządu najniższe kary, wynoszące 100 zł lub niewiele więcej, przestały być odczuwalną konsekwencją popełnienia przestępstwa. Przyjęty projekt ma to zmienić.

Najniższa grzywna ma wzrosnąć dziesięciokrotnie

Żeby zrozumieć podwyżkę, trzeba wiedzieć, jak sąd oblicza taką karę. Grzywna jest wymierzana w stawkach dziennych. Sąd określa ich liczbę oraz kwotę jednej stawki, a następnie te wartości się mnoży. Przykładowo 20 stawek po 100 zł oznacza 2000 zł do zapłaty. Określenie „stawka dzienna” nie oznacza więc obowiązku płacenia tej kwoty każdego dnia.

Projekt podnosi minimalną wartość jednej stawki z 10 do 100 zł, a maksymalną z 2000 do 10 000 zł. Przy minimalnej liczbie 10 stawek najniższa grzywna wyniosłaby zatem 1000 zł zamiast obecnych 100 zł. Z kolei przy 540 stawkach po 10 000 zł kara mogłaby sięgnąć 5,4 mln zł. Dziś przy tej samej liczbie stawek i ich maksymalnej wysokości byłoby to 1,08 mln zł.

Wysokość kary nadal będzie zależeć od sytuacji sprawcy

Podwyższenie granic nie oznacza, że każda grzywna automatycznie wzrośnie dziesięciokrotnie. Projekt zachowuje indywidualne ustalanie kary.

Przy określaniu liczby stawek znaczenie mają waga przestępstwa i stopień winy. Natomiast wysokość jednej stawki zależy między innymi od dochodów sprawcy, jego sytuacji rodzinnej, majątku oraz możliwości zarobkowych.

Chodzi o grzywny za przestępstwa, a nie o powszechną podwyżkę mandatów drogowych. Opisany projekt zmienia Kodeks karny. Nie należy więc odczytywać zapowiedzianego minimum 1000 zł jako nowej najniższej kwoty każdego mandatu wystawianego przez policję.

Rząd przyjął projekt. Kiedy zmiany mogą zacząć obowiązywać?

Decyzja Rady Ministrów jest etapem prac nad nowymi przepisami. Projekt musi jeszcze przejść procedurę parlamentarną, a ustawa wymaga podpisu prezydenta i ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. W trakcie prac jej treść może się zmienić.

Według komunikatu Kancelarii Premiera nowe zasady mają wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia ustawy. Nie podano konkretnej daty kalendarzowej. Samo przyjęcie projektu 3 listopada nie uruchomiło tego terminu i nie zmieniło obowiązujących stawek.