Jesienią w muzeum nowe wystawy i 95-lecie placówki

• Końcówka 2026 roku w Muzeum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu zapowiada się intensywnie.

• Przed mieszkańcami kolejne wystawy, warsztaty, spacery historyczne i spotkania, a jednym z najważniejszych wydarzeń będzie 95-lecie placówki.

• O planach na najbliższe miesiące i pierwszych pomysłach na 2027 rok z adiunkt muzeum Agnieszką Dzikiewicz rozmawiał Jakub Kozłowski.

Do końca września jednym z najważniejszych punktów programu pozostaje wystawa „Stanisław Wyspiański – paryskie spełnienie”. Prezentowane są na niej oryginalne prace artysty pochodzące z prywatnej kolekcji i wykonane podczas jego paryskich studiów.

To szczególna ekspozycja również dlatego, że wcześniej kolekcja została pokazana szerszej publiczności w Polsce tylko raz – w Muzeum Narodowym w Krakowie.

– Jest to gratka dla miłośników sztuki i nie tylko. Są to prace, które tak naprawdę dopiero po raz drugi są pokazywane szerszej publiczności w Polsce. Pierwsza taka wystawa miała miejsce w Krakowie, w Muzeum Narodowym, a potem u nas. Jest to dla nas wyróżnienie i zaszczyt – mówi Agnieszka Dzikiewicz.

Na razie muzeum nie planuje przedłużenia ekspozycji, dlatego zainteresowani mają czas na jej obejrzenie do końca września.

„Poezja jest wszystkiem”. Kasprowicz pozostaje najważniejszy

Jesienią muzeum nie zwolni tempa. 2026 rok jest szczególny ze względu na przypadającą 100. rocznicę śmierci Jana Kasprowicza i to właśnie patron placówki pozostanie głównym bohaterem kolejnych przedsięwzięć.

W październiku otwarta zostanie duża wystawa „Poezja jest wszystkiem”, przygotowana przez profesorów i studentów Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Artyści stworzyli prace inspirowane twórczością, życiem i postacią Jana Kasprowicza.

Ekspozycja miała swoją premierę w maju na Harendzie w Zakopanem, czyli miejscu szczególnie związanym z ostatnim okresem życia poety.

– Jest to wystawa naprawdę ciekawa, intrygująca, w bardzo kreatywny sposób nawiązująca do Jana Kasprowicza. Nie są to tylko portrety. Artyści w symboliczny sposób nawiązują do naszego Jana Kasprowicza – podkreśla Dzikiewicz.

Skala przedsięwzięcia będzie duża. Prace mają zająć praktycznie całą przestrzeń przeznaczoną na wystawy czasowe. Część ekspozycji trafi również do Domu Rodziny Jana Kasprowicza w Szymborzu.

W dalszej części roku pojawią się również bardziej lokalne propozycje. Muzeum przygotowuje m.in. wystawę dotyczącą nieistniejących kościołów Inowrocławia. Zwiedzający będą mogli dowiedzieć się, gdzie znajdowały się nieistniejące już świątynie i jak wyglądały.

Pod koniec września zaprezentowana zostanie także wystawa będąca efektem warsztatów realizowanych we współpracy ze Stowarzyszeniem Dom Artysty. W tym roku ich tematem jest witraż. Obok prac uczestników będzie można zobaczyć również witraże pochodzące z pracowni toruńskich artystów.

Szymborze sprzed lat na rysunkach Tibora Csorby

Do końca września w Domu Rodziny Jana Kasprowicza w Szymborzu można oglądać także prace Tibora Csorby. Węgierski artysta, polonista i miłośnik Polski odbył podróż śladami Kasprowicza, której efektem była teka „Szlakiem Jana Kasprowicza”.

Szczególnie cenne z lokalnej perspektywy są przedstawienia dawnego Szymborza.

– Tak jak Inowrocław czy Kruszwica są dosyć dobrze sportretowane przez naszych lokalnych artystów, tak Szymborza nie ma. Dla nas jest to szczególnie cenne, zwłaszcza z okresu, kiedy żył Jan Kasprowicz – wyjaśnia adiunkt muzeum.

Na pracach zobaczyć można m.in. rodzinne strony Kasprowicza, dawne zabudowania Szymborza, a także Inowrocław i Kruszwicę.

Dzieła zostały wypożyczone z Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku. Jak podkreśla Dzikiewicz, współpraca między placówkami muzealnymi w regionie pozwala prezentować mieszkańcom zbiory, których inowrocławskie muzeum samo nie posiada.

Listy, rękopisy, koszula i laska Kasprowicza

Rozmowa była również okazją do zajrzenia za kulisy muzealnych zbiorów. Placówka posiada m.in. oryginalne rękopisy Jana Kasprowicza oraz jego prywatne pamiątki.

Szczególną historię mają listy z czasów narzeczeństwa poety. Korespondencja jest bardzo osobista i pokazuje mniej oficjalne oblicze Kasprowicza. Ze względu na delikatność oryginałów nie mogą być one stale wystawiane na działanie światła. Przy wyjątkowych okazjach muzeum prezentuje jednak oryginały, natomiast na wystawie stałej można zobaczyć ich kopie.

W zbiorach znajdują się również przedmioty należące do poety – m.in. koszula oraz laska z monogramem „J.K.”.

– Pomimo tego, że kiedy mieszkał w Zakopanem, był już człowiekiem szanowanym, z dorobkiem artystycznym, nie wywyższał się. W skromnym odzieniu chodził po górach, czym zyskał szacunek mieszkańców Poronina i Zakopanego – opowiada Dzikiewicz.

Kasprowicz związał się mocno z góralskim środowiskiem, a mieszkańcy nazywali go nawet „bacą z Poronina”. Fascynacja Podhalem znalazła później swoje miejsce również w jego twórczości.

Z poetą związana jest też rodzinna opowieść dotycząca jego narodzin. Według przekazywanej historii kobieta odbierająca poród, trzymając nowo narodzonego Kasprowicza, miała przepowiedzieć mu wielką przyszłość.

Muzeum wciąż interesuje się nieznanymi dokumentami i pamiątkami dotyczącymi zarówno Jana Kasprowicza, jak i Stanisława Przybyszewskiego. Jak przyznaje Dzikiewicz, obecnie znalezienie nieznanych wcześniej materiałów jest coraz trudniejsze, jednak pracownicy obserwują m.in. aukcje i informacje o pojawiających się zbiorach.

Muzeum będzie miało 95 lat

Jesień przyniesie także ważny jubileusz. W październiku Muzeum im. Jana Kasprowicza będzie obchodziło 95-lecie.

Preludium do rocznicy zaplanowano już na wrzesień w ramach cyklu „Wspólne pasje”. To odbywające się zazwyczaj raz w miesiącu, w czwartek spotkania, podczas których zaproszeni goście opowiadają mieszkańcom o swoich zainteresowaniach.

Tym razem bohaterami będą sami muzealnicy.

– Kilkoro z naszych kolegów i koleżanek ma swoje pasje i zainteresowania. Będzie okazja poznać nas troszeczkę z innej strony – bardziej osobiście, zobaczyć, czym muzealnicy zajmują się po godzinach – zapowiada Dzikiewicz.

Publiczność będzie mogła nie tylko posłuchać pracowników placówki, ale również włączyć się do rozmowy i zadawać im pytania.

Warsztaty, kaligrafia i spacery po Inowrocławiu

Muzeum przygotowuje także propozycje skierowane do dzieci i młodzieży. W okresie przedświątecznym powrócą popularne warsztaty rękodzielnicze, podczas których uczestnicy wykonują tradycyjne ozdoby.

W ofercie pozostają również warsztaty kaligrafii. Uczniowie mogą sprawdzić, jak dawniej wyglądało pisanie i spróbować swoich sił z gęsim piórem czy klasyczną stalówką.

Placówka prowadzi także lekcje muzealne dla szkół podstawowych i średnich. Ich tematyka dotyczy m.in. Jana Kasprowicza, Młodej Polski, a jedną z nowych propozycji jest lekcja poświęcona „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego.

Muzeum chce jednocześnie docierać do młodego odbiorcy poprzez prezentowanie sztuki współczesnej, w tym twórczości fantastycznej i surrealistycznej.

Do końca roku kontynuowane będą również popularne spacery historyczne po Inowrocławiu, prowadzone przez dyrektora muzeum. Każdy z nich skupia się na innym zagadnieniu, miejscu lub postaciach związanych z historią miasta.

Ciekawostką jest również możliwość wypożyczenia roweru w muzeum. Można nim wybrać się m.in. do muzealnej filii w Szymborzu, pamiętając o konieczności zwrotu jednośladu w godzinach funkcjonowania placówki.

Jeszcze jedna niespodzianka na zakończenie Roku Kasprowicza

Choć najważniejsze uroczystości związane ze 100. rocznicą śmierci Jana Kasprowicza odbyły się w okolicach 1 sierpnia, muzeum nie powiedziało jeszcze ostatniego słowa.

Przygotowywane jest kolejne przedsięwzięcie związane z zakończeniem jubileuszowego roku. Na razie szczegóły pozostają tajemnicą.

– Jeszcze coś organizujemy, ale na razie nie będę o tym wspominała. To jest jeszcze kwestia organizacyjna, dopinamy pewne rzeczy. Bliżej końca roku będziemy informować na bieżąco – zapowiada Agnieszka Dzikiewicz.

Kasprowicz będzie więc dominował w programie muzeum do końca 2026 roku. Placówka chce nie tylko przypominać jego twórczość, ale przede wszystkim docierać z nią do kolejnych pokoleń mieszkańców Kujaw.

W 2027 roku czas na Stanisława Przybyszewskiego

Pierwsze pomysły dotyczące kolejnego roku już powstają, choć muzeum nie chce jeszcze zdradzać szczegółów. Prowadzone są rozmowy i negocjacje z artystami. Możliwa jest również dalsza współpraca z cenionym artystą Jarosławem Kukowskim oraz kolejne przedsięwzięcia związane ze sztuką współczesną.

Jedno jest już jednak jasne – po Kasprowiczu mocniej wybrzmi drugi wielki twórca związany z Kujawami, Stanisław Przybyszewski.

– Przede wszystkim Stanisław Przybyszewski, bo to on będzie wiódł prym w tym roku. Plany już powoli się klarują, ale o tym oczywiście na bieżąco będziemy informować – mówi Dzikiewicz.

Jak podkreśla, wyjątkowym dziedzictwem regionu jest fakt, że właśnie na Kujawach, w niewielkiej odległości od siebie, przyszli na świat Jan Kasprowicz i Stanisław Przybyszewski – dwie postacie, które na trwałe zapisały się w historii polskiej literatury.

Przed Muzeum im. Jana Kasprowicza pozostaje więc intensywna końcówka roku, a przygotowania do kolejnego już się rozpoczynają.

::news{"type":"see-also","item":"63509"}

::news{"type":"see-also","item":"62936"}

::news{"type":"see-also","item":"64117"}