Kalendarium ciekawostek – 28 lutego

28 lutego to dzień, w którym historia ma i „twarde” daty państwowe, i wydarzenia o długim cieniu. W Polsce wracają nazwiska reformatorów i ludzi morza, ale też trudne karty wojny. Na świecie ten dzień kojarzy się m.in. z decyzjami, które podcinały prawa obywatelskie, oraz z akcją, która mocno namieszała w wyścigu zbrojeń.

🇵🇱 Wydarzenia w Polsce

• 1609 – Król Zygmunt III Waza zatwierdził nadanie praw miejskich Sokółce.

• 1812 – W Warszawie zmarł Hugo Kołłątaj, jeden z głównych ideologów polskiego Oświecenia i współtwórców reform epoki Sejmu Wielkiego.

• 1891 – We Lwowie urodził się Roman Abraham, generał WP, dowódca Wielkopolskiej Brygady Kawalerii w kampanii 1939.

• 1892 – We Lwowie urodził się Roman Odzierzyński, generał WP, późniejszy premier rządu RP na uchodźstwie (1949–1954).

• 1945 – Oddział poakowski por. Konrada Bartoszewskiego „Wira” rozbił więzienie w Biłgoraju.

• 1952 – W więzieniu mokotowskim stracono Alberta Forstera, nazistowskiego namiestnika Gdańsk–Prusy Zachodnie z lat 1939–1945.

• 1981 – Decyzją Rady Ministrów wprowadzono w Polsce kartki na mięso i wędliny.

• 2010 – Zakończyły się XXI Zimowe Igrzyska Olimpijskie w Vancouver; Polska wróciła z 6 medalami (m.in. Justyna Kowalczyk, Adam Małysz).

• 2020 – W Piasecznie zmarł prof. Janusz Cisek, historyk wojskowości i były dyrektor Muzeum Wojska Polskiego.

🌍 Wydarzenia na świecie

• 1933 – Po pożarze Reichstagu prezydent Paul von Hindenburg podpisał dekret „O ochronie narodu i państwa”, który zawieszał kluczowe prawa obywatelskie w Niemczech (tzw. Reichstag Fire Decree).

• 1943 – Norweski ruch oporu przeprowadził akcję sabotażową przeciw instalacjom związanym z produkcją ciężkiej wody w Vemork (operacja w nocy 27/28 lutego 1943), utrudniając niemiecki program nuklearny.

• 1986 – W Sztokholmie zamordowano premiera Szwecji Olofa Palmego.

🎬 Popkultura – premiery i rocznice

• 1750 – Urodził się Ignacy Potocki, jeden z liderów obozu reform w czasach Sejmu Czteroletniego i współautorów Konstytucji 3 Maja.

• 1910 – W Berlinie urodził się Roman Maciejewski, kompozytor, autor „Missa pro defunctis”.

• 1944 – W Łodzi urodził się Wojciech Marczewski, reżyser („Dreszcze”, „Ucieczka z kina Wolność”).

• 1976 – W Genewie zmarła Zofia Stryjeńska, malarka i graficzka, jedna z ikon sztuki międzywojnia.

• 1978 – W Krakowie zmarł Janusz Meissner, pilot i autor popularnych powieści lotniczych.

• 2011 – W Warszawie zmarł Andrzej Kreutz-Majewski, scenograf teatralny i operowy.

🎂 Urodzili się

• 1782 – Józef Bożek, wynalazca i konstruktor, m.in. pojazdu parowego (1815) i łodzi z napędem parowym (1817).

• 1939 – W Gliwicach urodził się Józef Gałeczka, piłkarz, król strzelców ligi (1964).

• 1947 – W Gliwicach urodził się Włodzimierz Lubański, reprezentant Polski, mistrz olimpijski (1972).

🕯️ Zmarli

• 1866 – W Cudnowie zmarł Henryk Rzewuski, pisarz i publicysta („Pamiątki JPana Seweryna Soplicy…”).

• 1926 – W Rzymie zmarł Ferdynand Radziwiłł, polityk i marszałek senior Sejmu Ustawodawczego.

• 1973 – We Francji zmarł kontradmirał Józef Unrug, dowódca Floty w latach 1925–1939.

• 1975 – W Warszawie zmarł Włodzimierz Zonn, astronom i profesor UW.

• 1976 – W Nowym Jorku zmarł Józef Wittlin, poeta i prozaik („Sól ziemi”).

• 1980 – W Katowicach zmarła Jadwiga Jędrzejowska, tenisistka światowej czołówki lat 30.

• 1990 – W Krakowie zmarł Kornel Filipowicz, prozaik i autor scenariuszy filmowych.

• 1992 – W Mississaudze zmarł Bolesław Orliński, pilot wojskowy i dowódca w Polskich Siłach Powietrznych.

• 1997 – Zmarł Mieczysław Jagielski, wicepremier PRL i szef komisji rządowej w Sierpniu 1980.

• 2010 – W Warszawie zmarł Bohdan Ejmont, aktor filmowy.

• 2012 – W Karaczi zmarła Zofia Turowicz, pilotka i instruktorka.

::news{"type":"see-also","item":"57263"}

::event{"type":"portrait","item":"5359"}