18 maja to data pełna mocnych polskich akcentów: od narodzin Karola Wojtyły, przez zdobycie Monte Cassino, po śmierć Elizy Orzeszkowej. Tego dnia historia splata się z kulturą, nauką, sportem i dramatycznymi wydarzeniami wojennymi. Jest tu i wielka symbolika, i kilka ciekawostek, które dobrze pokazują, jak różnorodne potrafią być rocznice jednego dnia.

::attachment{"type":"image","item_id":"411626","width":"818","height":"203","title":"","alt":"","link":""}

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

Wydarzenia w Polsce

18 maja 1792 roku cesarzowa Katarzyna II ogłosiła manifest wymierzony w Rzeczpospolitą. Rosja oskarżała Polskę m.in. o prześladowanie prawosławnych i naruszanie dawnych praw, a w praktyce był to polityczny pretekst do interwencji. Wkrótce granicę przekroczyły rosyjskie wojska, co oznaczało początek wojny w obronie Konstytucji 3 Maja.

18 maja 1935 roku na Wawelu odbył się pogrzeb Józefa Piłsudskiego. Uroczystości miały charakter państwowy i symboliczny, a pochówek marszałka stał się jednym z najważniejszych wydarzeń publicznych II Rzeczypospolitej. Piłsudski spoczął w krypcie św. Leonarda, obok królów i bohaterów narodowych.

18 maja 1938 roku Tadeusz Góra ustanowił rekord długości lotu szybowcem. Przeleciał 577,8 km z Bezmiechowej w Bieszczadach do Małych Solecznik pod Wilnem. Za przekroczenie bariery 500 km w locie swobodnym został jako pierwszy pilot na świecie uhonorowany Medalem Lilienthala.

18 maja 1943 roku niemiecka żandarmeria i ukraińska policja pomocnicza dokonały pacyfikacji wsi Szarajówka na Zamojszczyźnie. Zamordowano co najmniej kilkudziesięciu mieszkańców, w tym kobiety i dzieci. Była to jedna z wielu brutalnych akcji okupanta wymierzonych w ludność cywilną.

18 maja 1944 roku żołnierze 2. Korpusu Polskiego zdobyli ruiny klasztoru na Monte Cassino. Bitwa była jednym z najważniejszych epizodów polskiego udziału w II wojnie światowej. W walkach zginęło 923 polskich żołnierzy, 2931 zostało rannych, a 345 uznano za zaginionych.

18 maja 1970 roku zakończyła się niezwykła operacja obracania Pałacu Lubomirskich w Warszawie. Budynek przesunięto i ustawiono tak, aby zamykał perspektywę Osi Saskiej. Była to jedna z najbardziej nietypowych operacji inżynieryjnych w powojennej Warszawie.

18 maja 1974 roku ukończono budowę masztu radiowego w Konstantynowie koło Płocka. Konstrukcja miała 646,38 m wysokości i przez lata była najwyższą budowlą świata. Maszt zawalił się w 1991 roku podczas prac konserwacyjnych.

18 maja 1992 roku w Warszawie podpisano polsko-ukraiński traktat o dobrym sąsiedztwie, przyjaznych stosunkach i współpracy. Dokument miał duże znaczenie dla relacji obu państw po rozpadzie ZSRR i odzyskaniu przez Ukrainę niepodległości.

18 maja 2009 roku himalaistka Kinga Baranowska zdobyła Kanczendzongę. Dzięki temu Polska została pierwszym krajem, którego przedstawicielki zdobyły wszystkie ośmiotysięczniki.

Wydarzenia na świecie

18 maja 1800 roku w Petersburgu zmarł Aleksander Suworow, rosyjski feldmarszałek i jeden z najbardziej znanych dowódców w historii Rosji. W polskiej pamięci zapisał się szczególnie jako dowódca wojsk tłumiących powstanie kościuszkowskie.

Popkultura i kultura

18 maja 1958 roku spektaklem „Bal w Operze” rozpoczął działalność Teatr Muzyczny w Gdyni. Z czasem stał się jedną z najważniejszych scen muzycznych w Polsce.

18 maja 1981 roku odbyła się premiera filmu „Polonia Restituta” w reżyserii Bohdana Poręby. Produkcja opowiadała o wydarzeniach prowadzących do odzyskania przez Polskę niepodległości.

18 maja 2013 roku zmarł Marek Jackowski, gitarzysta i współzałożyciel zespołu Maanam. Był jednym z najważniejszych muzyków polskiego rocka, a jego charakterystyczne brzmienie współtworzyło największe przeboje grupy.

Urodzili się

1852 – Icchok Lejb Perec, pisarz żydowski tworzący w języku jidysz.

1866 – Feliks Wiślicki, inżynier chemik, nazywany ojcem sztucznego jedwabiu.

1905 – Władysław Hańcza, aktor znany m.in. z roli Kargula w filmach Sylwestra Chęcińskiego.

1920 – Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II.

1933 – Władysław Terlecki, pisarz, autor powieści historycznych.

1937 – Barbara Wachowicz, pisarka, scenarzystka i popularyzatorka historii literatury.

Zmarli

1675 – Stanisław Lubieniecki, astronom i autor opracowania o kometach.

1910 – Eliza Orzeszkowa, pisarka, autorka „Nad Niemnem”.

1975 – Kazimierz Fajans, fizykochemik i pionier badań nad promieniotwórczością.

2004 – Stefan Świeżawski, filozof i historyk filozofii.

2011 – Włada Majewska, aktorka, pieśniarka i legenda „Wesołej Lwowskiej Fali”.

2013 – Marek Jackowski, współtwórca Maanamu.

::addons{"type":"alert"}

::news{"type":"see-also","item":"60119"}

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}