16 maja to data pełna ważnych rocznic związanych z historią Polski, II wojną światową, kulturą i muzyką. Tego dnia Niemcy wysadzili Wielką Synagogę w Warszawie, rozpoczęły się deportacje Żydów z Węgier do Auschwitz, a telewizja pokazała pierwszy odcinek „Czterdziestolatka”. W kalendarium są też nazwiska znanych aktorów, pisarzy, muzyków i polityków.

::attachment{"type":"image","item_id":"411626","width":"818","height":"203","title":"","alt":"","link":""}

Wydarzenia w Polsce

1561 – Zmarł Jan Tarnowski, hetman wielki koronny, kasztelan krakowski i zwycięski dowódca spod Obertyna.

1648 – Podczas powstania Chmielnickiego w bitwie pod Żółtymi Wodami armia kozacko-tatarska pokonała wojska polskie dowodzone przez Stefana Potockiego.

1657 – W Janowie Poleskim zabity został jezuita Andrzej Bobola, późniejszy święty i patron Polski.

1825 – W Kaliszu urodziła się Maria Angela Truszkowska, zakonnica i założycielka zgromadzenia felicjanek. Została beatyfikowana w 1993 roku.

1902 – W Sosnowcu urodził się Jan Kiepura, światowej sławy śpiewak operowy i aktor.

1915 – Rozpoczęły się walki I Brygady Legionów Polskich pod Konarami i Kozinkiem. W starciach z rosyjską 3 Dywizją Grenadierów poległo blisko 700 legionistów.

1925 – Podniesiono polską banderę na pierwszym morskim jachcie II Rzeczypospolitej – SY „Carmen”.

1929 – W Poznaniu otwarto Powszechną Wystawę Krajową, jedną z największych imprez gospodarczych i promocyjnych II Rzeczypospolitej.

1943 – Niemcy wysadzili w powietrze Wielką Synagogę w Warszawie, symbolicznie kończąc likwidację getta warszawskiego. Ładunki wybuchowe odpalił dowodzący akcją likwidacji getta Juergen Stroop.

1944 – Rozpoczęła się deportacja około 438 tys. Żydów z Węgier do niemieckiego obozu zagłady Auschwitz-Birkenau.

1944 – W KL Birkenau doszło do buntu Romów, którzy przeciwstawili się próbie likwidacji tzw. obozu rodzinnego.

1989 – W Krakowie doszło do gwałtownych starć milicji z młodzieżą uczestniczącą w manifestacjach organizowanych przez KPN, NZS, Federację Młodzieży Walczącej i Ruch WiP.

1991 – Rozformowano Wojska Ochrony Pogranicza. Tego samego dnia rozpoczęła działalność Straż Graniczna.

Wydarzenia na świecie

1942 – W New Haven zmarł Bronisław Malinowski, antropolog społeczny, etnolog i religioznawca, autor przełomowych prac dotyczących kultur Oceanii.

Popkultura

1919 – We Lwowie urodził się Zbigniew Kurtycz, piosenkarz i kompozytor.

1920 – W Warszawie urodził się Leopold Tyrmand, prozaik, publicysta, krytyk muzyczny i popularyzator jazzu, autor powieści „Zły”.

1930 – W Warszawie urodziła się Krystyna Zachwatowicz, scenograf, aktorka i profesor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

1930 – W Pilznie urodził się Stanisław Brudny, aktor warszawskiego Teatru Studio, znany m.in. z filmów „Komediantka”, „Tato” i „Statyści”.

1930 – We Włodawie urodziła się Janina Traczykówna, aktorka znana z filmów „Noce i dnie”, „Brunet wieczorową porą”, „Dzień świra” i „Wszyscy jesteśmy Chrystusami”.

1944 – Urodził się Maciej Zembaty, poeta, satyryk, muzyk, reżyser radiowy i tłumacz poezji Leonarda Cohena.

1950 – W Białymstoku urodziła się Anna Romantowska, aktorka filmowa, teatralna i serialowa.

1972 – W Koninie urodził się Szymon Bobrowski, aktor filmowy i teatralny.

1975 – Telewizja wyemitowała premierowy odcinek serialu „Czterdziestolatek” w reżyserii Jerzego Gruzy.

1983 – Odbyła się premiera filmu „Wielki Szu” w reżyserii Sylwestra Chęcińskiego.

2000 – W Warszawie zmarł Andrzej Szczypiorski, pisarz i publicysta, autor m.in. „Mszy za miasto Arras” i „Początku”.

2014 – W Warszawie zmarł Marek Nowakowski, pisarz, scenarzysta i publicysta.

Urodzili się

1825 – Urodziła się Maria Angela Truszkowska, założycielka zgromadzenia felicjanek.

1902 – Urodził się Jan Kiepura, światowej sławy tenor i aktor.

1919 – Urodził się Zbigniew Kurtycz, piosenkarz i kompozytor.

1920 – Urodził się Leopold Tyrmand, pisarz i publicysta.

1930 – Urodziła się Krystyna Zachwatowicz, scenograf i aktorka.

1930 – Urodził się Stanisław Brudny, aktor.

1930 – Urodziła się Janina Traczykówna, aktorka.

1944 – Urodził się Maciej Zembaty, poeta i muzyk.

1950 – Urodziła się Anna Romantowska, aktorka.

1972 – W Krakowie urodził się Andrzej Duda, prezydent RP w latach 2015–2025.

1972 – Urodził się Szymon Bobrowski, aktor.

Zmarli

1561 – Zmarł Jan Tarnowski, hetman wielki koronny.

1942 – W New Haven zmarł Bronisław Malinowski, antropolog i etnolog.

1982 – W Warszawie zmarł Jerzy Krzysztoń, prozaik, dramaturg i scenarzysta.

2000 – W Warszawie zmarł Andrzej Szczypiorski, pisarz i publicysta.

2014 – W Warszawie zmarł Marek Nowakowski, pisarz i scenarzysta.

Święta

16 maja obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Światła, ustanowiony przez UNESCO. Data upamiętnia pierwsze uruchomienie lasera przez Theodore’a Maimana w 1960 roku.

::news{"type":"see-also","item":"60113"}

::event{"type":"vertical","item":"5359"}