19 maja to dzień mocno związany z polską literaturą, historią wojskowości i pamięcią o czasach PRL. Tego dnia zmarli Jan Długosz i Bolesław Prus, a w Warszawie odbył się pogrzeb Grzegorza Przemyka. W kalendarium są też himalaiści, sportowcy, artyści i wydarzenia, które wykraczały daleko poza granice Polski.

::attachment{"type":"image","item_id":"411626","width":"818","height":"203","title":"","alt":"","link":""}

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

Wydarzenia w Polsce

19 maja 1480 roku w Krakowie zmarł Jan Długosz, jeden z najważniejszych kronikarzy w dziejach Polski. Jego „Roczniki, czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego” są bezcennym źródłem wiedzy o średniowieczu. Długosz był też kanonikiem krakowskim i wychowawcą synów Kazimierza Jagiellończyka.

19 maja 1531 roku w Kaliszu zmarł Jan Łaski, kanclerz wielki koronny, arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski. Był jedną z najważniejszych postaci życia politycznego i kościelnego początku XVI wieku.

19 maja 1880 roku, w 400. rocznicę śmierci Jana Długosza, jego prochy przeniesiono do Krypty Zasłużonych na Skałce w Krakowie. Było to symboliczne uhonorowanie kronikarza, którego dzieło przez wieki kształtowało polską pamięć historyczną.

19 maja 1912 roku w Warszawie zmarł Bolesław Prus, jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy. Autor „Lalki”, „Faraona”, „Placówki” i „Kamizelki” należał do najważniejszych twórców polskiego pozytywizmu. Jego pogrzeb zgromadził tłumy warszawiaków.

19 maja 1939 roku minister spraw wojskowych gen. Tadeusz Kasprzycki podpisał w Paryżu protokół, w którym Francja zobowiązywała się do pomocy Polsce w razie niemieckiej agresji. Kilka miesięcy później wybuchła II wojna światowa, a sojusznicze gwarancje zostały wystawione na dramatyczną próbę.

19 maja 1983 roku w Warszawie odbył się pogrzeb Grzegorza Przemyka, maturzysty śmiertelnie pobitego przez funkcjonariuszy MO. W uroczystościach uczestniczyły dziesiątki tysięcy osób. Pogrzeb stał się jedną z największych manifestacji społecznego sprzeciwu wobec przemocy władz PRL.

19 maja 2011 roku w Krakowie otwarto MOCAK, czyli Muzeum Sztuki Współczesnej. Placówka powstała na terenie dawnej fabryki Schindlera i szybko stała się jednym z ważnych punktów na kulturalnej mapie Krakowa.

Wydarzenia na świecie

19 maja 1941 roku niemiecki pancernik „Bismarck” wypłynął z Gdyni w swój pierwszy rejs bojowy. Kilka dni później jednostka została zatopiona na Atlantyku po pościgu brytyjskiej Royal Navy. Historia „Bismarcka” do dziś należy do najbardziej znanych epizodów wojny morskiej.

Sport i wyprawy

19 maja 1950 roku urodził się Tadeusz Ślusarski, lekkoatleta, mistrz olimpijski z Montrealu i wicemistrz olimpijski z Moskwy w skoku o tyczce.

Tego samego dnia urodził się także Wiesław Gawłowski, siatkarz, mistrz świata z 1974 roku i mistrz olimpijski z Montrealu.

19 maja 1978 roku Eugeniusz Chrobak i Wojciech Wróż zdobyli Kangczendzongę Południową. Trzy dni później Kazimierz Olech, Wojciech Brański i Zygmunt Andrzej Heinrich weszli na Kangczendzongę Środkową.

Popkultura i kultura

19 maja 1965 roku w Warszawie zmarła Maria Dąbrowska, pisarka, publicystka i tłumaczka. Największą sławę przyniosła jej powieść „Noce i dnie”, później przeniesiona na ekran.

19 maja 1971 roku zmarł Czesław Janczarski, autor utworów dla dzieci, w tym tekstów związanych z Misiem Uszatkiem.

Urodzili się

1782 – Iwan Paskiewicz, rosyjski feldmarszałek i namiestnik Królestwa Polskiego.

1827 – Zygmunt Sierakowski, przywódca powstania styczniowego na Żmudzi.

1866 – Tadeusz Rozwadowski, generał, szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.

1895 – Stanisław Kopański, generał i dowódca Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich.

1944 – Marcin Król, historyk idei i publicysta.

1965 – Małgorzata Pieńkowska, aktorka.

1981 – Mateusz Damięcki, aktor.

Zmarli

1480 – Jan Długosz, kronikarz i historyk.

1531 – Jan Łaski, prymas Polski.

1912 – Bolesław Prus, pisarz.

1955 – Tadeusz Sygietyński, kompozytor i twórca zespołu „Mazowsze”.

1965 – Maria Dąbrowska, pisarka.

2014 – Zbigniew Pietrzykowski, bokser, trzykrotny medalista olimpijski.

::addons{"type":"alert"}

::news{"type":"see-also","item":"60419"}

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}