19 listopada przynosi sporo historii, ale równie mocno zaznacza się w kulturze i popkulturze. Są dziś wielkie nazwiska kina, ważne premiery, muzyka, sport i wydarzenia, które mocno wpłynęły na politykę oraz życie społeczne. W lokalnej historii mamy dziś kilka konkretnych śladów.
::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}
Czas również na foto-zagadkę ze starego Inowrocławia. Spróbujcie rozpoznać miejsce albo obiekt widoczny na archiwalnej fotografii i określić, z jakiego okresu może pochodzić zdjęcie. Jeśli pamiętacie to miejsce w innym kształcie albo wiążą się z nim Wasze wspomnienia, podzielcie się nimi.
1417 – Elżbieta Granowska została koronowana w katedrze wawelskiej na królową Polski. Była trzecią żoną Władysława Jagiełły, a ich małżeństwo wywoływało na dworze spore kontrowersje. Elżbieta była wdową i kobietą dojrzałą, a część możnych uważała ten związek za politycznie niekorzystny.
1557 – W Bari zmarła Bona Sforza, królowa Polski i żona Zygmunta I Starego. Była jedną z najbardziej wpływowych kobiet w historii polskiej monarchii, aktywnie angażowała się w politykę i gospodarkę, a także próbowała wzmocnić królewski majątek. Jej śmierć od stuleci otacza aura politycznej intrygi – istnieją mocne przesłanki, że została otruta przez swojego dworzanina Jana Wawrzyńca Pappacodę działającego w interesie Habsburgów.
1765 – W Warszawie rozpoczął działalność Teatr Narodowy. W budynku Operalni przy ulicy Królewskiej wystawiono komedię „Natręci” Józefa Bielawskiego. Była to pierwsza publiczna prezentacja stałego polskiego zespołu zawodowych aktorów i symboliczny początek narodowej sceny teatralnej.
1770 – Urodził się Bertel Thorvaldsen, jeden z najwybitniejszych rzeźbiarzy europejskiego klasycyzmu. W Polsce najlepiej znamy go jako autora warszawskich pomników księcia Józefa Poniatowskiego oraz Mikołaja Kopernika. Jego dzieła można dziś oglądać w najważniejszych muzeach i przestrzeniach publicznych Europy.
1816 – Car Aleksander I podpisał akt fundacyjny Szkoły Głównej, która od następnego roku funkcjonowała jako Uniwersytet Królewski Warszawski. Był to początek dzisiejszego Uniwersytetu Warszawskiego, jednej z największych polskich uczelni.
1854 – Urodził się Jan Sztolcman, zoolog i podróżnik, który prowadził badania przyrodnicze w Ameryce Południowej. Opisywał tamtejsze gatunki ptaków i innych zwierząt, a po powrocie do kraju angażował się m.in. w ochronę żubrów. Był jedną z ważnych postaci polskiej zoologii przełomu XIX i XX wieku.
1879 – Urodził się Józef Unszlicht, działacz socjalistyczny i późniejszy funkcjonariusz bolszewickiego aparatu władzy. W 1920 roku wszedł w skład Tymczasowego Komitetu Rewolucyjnego Polski, który miał przejąć władzę w kraju w przypadku zwycięstwa Armii Czerwonej. Później należał do kierownictwa radzieckich służb bezpieczeństwa, a sam padł ofiarą stalinowskiego terroru – został rozstrzelany w 1938 roku.
1885 – Urodził się Kazimierz Sosnkowski, jeden z najbliższych współpracowników Józefa Piłsudskiego, generał Wojska Polskiego i polityk. Podczas wojny polsko-bolszewickiej dowodził Armią Rezerwową, a w okresie II wojny światowej pełnił funkcję Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych.
1888 – Urodził się José Raúl Capablanca, kubański szachista i mistrz świata w latach 1921–1927. Słynął z niezwykle naturalnego stylu gry i błyskawicznego znajdowania najlepszych posunięć. Do dziś uchodzi za jednego z najwybitniejszych szachistów w historii.
1894 – Urodził się Wacław Stachiewicz, generał i w latach 1935–1939 szef Sztabu Głównego Wojska Polskiego. Po klęsce kampanii wrześniowej był jedną z osób obarczanych odpowiedzialnością za błędy w przygotowaniu obrony kraju. Po wojnie pozostał na emigracji w Kanadzie.
1905 – Urodził się Tommy Dorsey, amerykański puzonista i lider jednego z najpopularniejszych big-bandów ery swingu. W jego orkiestrze śpiewał m.in. młody Frank Sinatra, zanim rozpoczął wielką karierę solową. Dorsey należał do największych gwiazd amerykańskiej muzyki lat 30. i 40.
1906 – W Wiedniu rozpoczął się IX Zjazd Polskiej Partii Socjalistycznej. Doprowadził on do głębokiego rozłamu w ugrupowaniu na PPS-Lewicę i PPS-Frakcję Rewolucyjną związaną z Józefem Piłsudskim. Spór dotyczył przede wszystkim stosunku do walki o niepodległość Polski.
1909 – Urodziła się Wanda Modlibowska, polska pilotka sportowa i szybowniczka. Biła rekordy lotnicze, a we wrześniu 1939 roku służyła jako pilot eskadry sztabowej. Podczas okupacji działała również w polskim podziemiu.
1911 – Polonia Warszawa rozegrała pierwszy oficjalny mecz piłkarski w swojej historii. Spotkanie z Koroną Warszawa zakończyło się porażką Polonii 3:4. Klub szybko stał się jedną z najważniejszych piłkarskich marek stolicy.
1920 – Urodził się Janusz Kłosiński, aktor teatralny i filmowy. Grał m.in. w „Ogniomistrzu Kaleniu”, „Niespotykanie spokojnym człowieku”, „Czterdziestolatku” i wielu produkcjach Teatru Telewizji. Przez wiele lat związany był także z łódzkim Teatrem Nowym.
1925 – Urodził się Zygmunt Bauman, socjolog i filozof, jeden z najbardziej rozpoznawalnych na świecie polskich humanistów. Rozwinął koncepcję „płynnej nowoczesności”, opisującą współczesne społeczeństwo jako rzeczywistość nieustannych zmian, niestabilności i słabnących trwałych więzi. Jego książki były tłumaczone na dziesiątki języków.
1933 – Urodził się Larry King, jeden z najbardziej znanych amerykańskich dziennikarzy telewizyjnych. Przez ćwierć wieku prowadził w CNN program „Larry King Live”, w którym rozmawiał z prezydentami, gwiazdami kina, muzykami, sportowcami i ludźmi znajdującymi się w centrum światowych wydarzeń.
1939 – We Lwowie grupa polskich pisarzy podpisała deklarację witającą przyłączenie tzw. Zachodniej Ukrainy do Ukraińskiej SRR. Wśród podpisanych byli m.in. Tadeusz Boy-Żeleński, Władysław Broniewski, Stanisław Jerzy Lec, Aleksander Wat i Adam Ważyk. Dokument pozostaje jednym z najbardziej kontrowersyjnych epizodów w biografiach części polskich intelektualistów przebywających po agresji ZSRR na ziemiach zajętych przez Armię Czerwoną.
1942 – W Drohobyczu zginął Bruno Schulz, jeden z najwybitniejszych polskich prozaików XX wieku, autor „Sklepów cynamonowych” i „Sanatorium pod Klepsydrą”. Został zastrzelony na ulicy przez niemieckiego gestapowca. Jego twórczość, pełna fantastyki, mitu i niezwykłego języka, do dziś inspiruje pisarzy, filmowców i artystów na całym świecie.
1943 – Podczas likwidacji niemieckiego obozu przy ulicy Janowskiej we Lwowie zbuntowali się więźniowie Sonderkommando. Niemcy próbowali zatrzeć ślady masowych zbrodni, zmuszając więźniów do wydobywania i palenia ciał zamordowanych. Obóz janowski i pobliskie miejsca egzekucji stały się miejscem zagłady dziesiątek tysięcy ludzi, przede wszystkim Żydów.
1948 – Wojskowy sąd w Warszawie ogłosił wyrok w procesie działaczy PPS-WRN. Wśród skazanych znalazł się Kazimierz Pużak, jeden z najważniejszych działaczy polskiego podziemia i były przewodniczący Rady Jedności Narodowej. Władze komunistyczne oskarżyły działaczy o próbę obalenia ustroju i skazały ich na wieloletnie więzienie.
1959 – Urodziła się Allison Janney, amerykańska aktorka znana z kina i telewizji. Grała m.in. w serialu „Prezydencki poker”, filmach „Służące”, „Juno” i „Jestem najlepsza. Ja, Tonya”. Za rolę w tym ostatnim otrzymała Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej.
1961 – Urodziła się Meg Ryan, jedna z największych gwiazd komedii romantycznych lat 80. i 90. Jej nazwisko kojarzy się przede wszystkim z filmami „Kiedy Harry poznał Sally”, „Bezsenność w Seattle” i „Masz wiadomość”. W szczytowym okresie kariery była jedną z najbardziej rozpoznawalnych aktorek Hollywood.
1962 – Urodziła się Jodie Foster, aktorka i reżyserka, która rozpoczęła karierę jeszcze jako dziecko. Przełomową rolę zagrała w „Taksówkarzu” Martina Scorsesego, a Oscary zdobyła za „Oskarżonych” i „Milczenie owiec”. Później stanęła również po drugiej stronie kamery jako reżyserka filmowa i telewizyjna.
1965 – Po odbudowie ze zniszczeń wojennych ponownie otwarto Teatr Wielki w Warszawie. Uroczystą inaugurację przygotowano po blisko dwóch dekadach prac. Gmach stał się siedzibą Opery Narodowej i do dziś należy do największych obiektów teatralnych w Europie.
1975 – Do kin wszedł „Lot nad kukułczym gniazdem” Miloša Formana. Film z Jackiem Nicholsonem i Louise Fletcher stał się jednym z największych klasyków światowego kina. Zdobył pięć najważniejszych Oscarów: za film, reżyserię, scenariusz, główną rolę męską i główną rolę kobiecą – osiągnięcie, które wcześniej zdarzyło się tylko raz.
1977 – Zmarł Władysław Hańcza, aktor, którego polscy widzowie pamiętają przede wszystkim jako Władysława Kargula z filmów „Sami swoi”, „Nie ma mocnych” i „Kochaj albo rzuć”. Stworzył również pamiętne role Macieja Boryny w „Chłopach” i księcia Janusza Radziwiłła w „Potopie”.
1979 – Urodził się Barry Jenkins, amerykański reżyser i scenarzysta. Światową sławę przyniósł mu film „Moonlight”, który w 2017 roku zdobył Oscara dla najlepszego filmu. Później zrealizował m.in. „Gdyby ulica Beale umiała mówić”.
1980 – 19 listopada zapisał się w historii oświaty w Kruszwicy. Tego dnia odbyło się zebranie organizacyjne przygotowujące wybory lokalnych władz NSZZ „Solidarność” Pracowników Oświaty i Wychowania. Silne struktury związku powstawały wówczas również w innych szkołach i placówkach powiatu inowrocławskiego, a wydarzenia te były częścią ogromnej fali samoorganizacji społecznej po Sierpniu 1980 roku.
1983 – Urodził się Adam Driver, amerykański aktor, który początkowo służył w Korpusie Piechoty Morskiej USA, a dopiero później zajął się aktorstwem. Wielką popularność przyniosła mu rola Kylo Rena w nowej trylogii „Gwiezdnych wojen”, ale uznanie krytyków zdobywał także w „Patersonie”, „Historii małżeńskiej”, „BlacKkKlansman” i innych produkcjach.
1985 – W Stanach Zjednoczonych utworzono Fundację „Solidarność”. Jej działalność miała służyć wspieraniu polskiej opozycji demokratycznej i idei związanych z ruchem „Solidarności”.
1987 – Ewa Łętowska została pierwszym Rzecznikiem Praw Obywatelskich w Polsce. Funkcję objęła jako pierwsza osoba kierująca nowo utworzonym urzędem mającym chronić prawa i wolności obywateli. Instytucja RPO istnieje do dziś.
1989 – Urodził się Tyga, amerykański raper znany m.in. z przebojów „Rack City” i „Taste”. Współpracował z wieloma wykonawcami amerykańskiej sceny hip-hopowej i popowej.
1990 – W Paryżu podpisano Traktat o Konwencjonalnych Siłach Zbrojnych w Europie. Państwa NATO i Układu Warszawskiego uzgodniły ograniczenie najważniejszych kategorii uzbrojenia konwencjonalnego. Porozumienie było jednym z symboli końca zimnej wojny.
1993 – Do kin weszła „Rodzina Addamsów 2”, czyli „Addams Family Values”. W sequelu ponownie wystąpili m.in. Anjelica Huston, Raul Julia, Christopher Lloyd i Christina Ricci. Film z czasem zyskał status kultowej czarnej komedii, a scena Wednesday Addams podczas obozowego przedstawienia do dziś regularnie wraca w internetowych zestawieniach i memach.
1995 – Odbyła się druga tura wyborów prezydenckich w Polsce. Aleksander Kwaśniewski uzyskał 51,72 proc. głosów, pokonując urzędującego prezydenta Lecha Wałęsę, który otrzymał 48,28 proc. Były to jedne z najbardziej wyrównanych wyborów prezydenckich w historii III RP.
1998 – Ukazał się „Half-Life” studia Valve. Gra opowiadająca o fizyku Gordonie Freemanie i katastrofie w ośrodku Black Mesa całkowicie zmieniła sposób opowiadania historii w strzelankach pierwszoosobowych. Zamiast klasycznych przerywników filmowych fabuła rozwijała się na oczach gracza, a „Half-Life” szybko został uznany za jedną z najważniejszych gier komputerowych w historii.
1999 – Do kin trafił „Świat to za mało” z Pierce'em Brosnanem jako Jamesem Bondem. Był to trzeci film z Brosnanem w roli agenta 007. W obsadzie znaleźli się także Sophie Marceau, Robert Carlyle i Denise Richards, a tytułową piosenkę nagrał zespół Garbage.
2004 – Amerykańską premierę miał „Skarb narodów” z Nicolasem Cage'em. Film łączył kino przygodowe, zagadki historyczne i poszukiwanie legendarnego skarbu ukrytego przez amerykańskich ojców założycieli. Produkcja doczekała się kontynuacji i stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych filmów przygodowych początku XXI wieku.
2005 – Zmarł Zbigniew Florczak, pisarz, eseista, tłumacz i krytyk literacki. Był autorem prozy, szkiców i przekładów, a przez wiele lat uczestniczył w polskim życiu literackim.
2007 – W Paryżu zmarła Wiera Gran, przedwojenna i powojenna piosenkarka oraz aktorka. Podczas okupacji występowała w kawiarni „Sztuka” w warszawskim getcie. Jej powojenna biografia została naznaczona trwającymi przez dziesięciolecia oskarżeniami o kolaborację, których nigdy jednoznacznie nie udowodniono.
2010 – Do kin trafiła pierwsza część „Harry'ego Pottera i Insygniów Śmierci”. Była to przedostatnia odsłona filmowej serii o Harrym Potterze, a zarazem początek finału jednej z największych franczyz popkultury początku XXI wieku. Film zakończył się w momencie pozostawiającym widzów na osiem miesięcy przed premierą ostatecznego starcia z Voldemortem.
2010 – Zmarł Piotr Hertel, kompozytor muzyki teatralnej i filmowej oraz współtwórca łódzkiego Studenckiego Teatru Satyryków „Pstrąg”. Przez wiele lat związany był przede wszystkim z teatrem, dla którego stworzył muzykę do setek przedstawień.
2012 – Rihanna wydała album „Unapologetic”. Na płycie znalazły się m.in. wielkie przeboje „Diamonds” i „Stay”. Album dotarł na pierwsze miejsce amerykańskiego Billboard 200 i przyniósł artystce nagrodę Grammy.
2015 – Powstał Komitet Obrony Demokracji. Ruch rozpoczął działalność jako obywatelska inicjatywa reagująca na spór wokół Trybunału Konstytucyjnego i zmian wprowadzanych przez nową większość parlamentarną. W kolejnych miesiącach organizował liczne demonstracje w Polsce i za granicą.
2016 – W Inowrocławiu zmarł Zygmunt Lewandowski, jeden z najbardziej niezwykłych lokalnych sportowców. W młodości uprawiał piłkę nożną i pływanie, a po latach powrócił do sportu w kategorii Masters. Zdobył około stu medali mistrzostw Polski, ustanawiał rekordy kraju w kolejnych grupach wiekowych i sięgał także po medale mistrzostw Europy, udowadniając, że wyczynowy sport nie musi kończyć się wraz z młodością.
2018 – Zmarł Witold Sobociński, jeden z najwybitniejszych polskich operatorów filmowych. Odpowiadał za zdjęcia m.in. do „Ziemi obiecanej” Andrzeja Wajdy, „Sanatorium pod Klepsydrą” Wojciecha Jerzego Hasa, „Frantic” i „Piratów” Romana Polańskiego. Jego sposób pracy ze światłem i kamerą miał ogromny wpływ na polską sztukę operatorską.
::news{"type":"see-also","item":"68275","portal":"ki24.info"}
::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}
2026-11-20
Kalendarium ciekawostek z foto-zagadką: 20 listopada
2026-11-19
Inowrocław 10 lat temu: Domino wygrało po dramatycznej dogrywce
2026-11-18
Inowrocław 10 lat temu: Inowrocławianka w finale Miss Polski
2026-11-18
Kalendarium ciekawostek z foto-zagadką: 18 listopada
2026-11-17
Inowrocław 10 lat temu: Mątwy czekały na market. Sprzedano działkę
2026-11-17
Kalendarium ciekawostek z foto-zagadką: 17 listopada
2026-11-16
Inowrocław 10 lat temu: 1563 podpisy pod projektem in vitro
2026-11-16
Kalendarium ciekawostek z foto-zagadką: 16 listopada
2026-11-15
Inowrocław 10 lat temu: Brejza zapowiedział kolejny start w wyborach
2026-11-15
Kalendarium ciekawostek z foto-zagadką: 15 listopada
Brak komentarza, Twój może być pierwszy.
Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu ki24.info. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz
17 przekroczeń na 20 kontroli i pijani na hulajnogach
Kurde Amerykę odkryli normalnie medale im dać i koniecznie premię i podwyżki. Id lat wiadomo że w Inowrocławiu I okolicy panuje kompletna bezkarność.
Wiecy bohaterowie
06:08, 2026-11-20
Akcja przeciwko pedofilom. Inowrocławski wątek operacji
Za takie coś, zwłaszcza jeśli chodzi o dzieci, bezwględna kastracja chemiczna! Albo na strzelnicę wojskową i snajperzy niech ćwiczą. To takie przekazanie zwłok dla nauki. Tyle że za życia.pozdrawiam.
Malina
05:37, 2026-11-20
Inowrocław zatrudni 10 nowych strażników
"Pomysł roku" brawo. Rozumiem, że teraz wlodarz obniży swoją pensję i przekaże na te etaty, raczej na ich ułamek.. skąd pieniądze na ten odklejony pomysł? Bramki koszt, strażnicy koszt. Rety mieszkam w bogatym miescie! Czyżby okazja do zatrudnienienia ziomków? Co na to opozycja w Radzie? Radna KO nie protestuje? No nie może, bo przecież tata komendantem straży miejskiej.
Mieszkaniec
20:39, 2026-11-19
Gdzie szukać schronienia? Wkrótce zobaczysz
Dobrze wiedzieć gdzie będziecie się chować.🔥🤣🤣
Wojskowy
19:11, 2026-11-19