Zamknij
NOWE INFO

Dodaj komentarz

Kalendarium ciekawostek z foto-zagadką: 17 listopada

Mirosław Amonowicz
Mirosław Amonowicz
06:00, 17.11.2026
Skomentuj Kalendarium ciekawostek z foto-zagadką: 17 listopada Fot. Archiwum ki24.info

17 listopada prowadzi nas od koronacji Ludwika Andegaweńskiego i walk o polską niepodległość po narodziny ludzi kina, których nazwiska zna cały świat. Tego dnia urodzili się m.in. Anna Seniuk, Martin Scorsese, Danny DeVito i Sophie Marceau, a do kin weszła animacja, która pomogła rozpocząć nową złotą epokę Disneya. W Inowrocławiu 17 listopada ma także własną, bardzo konkretną historię. 

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

Czas również na foto-zagadkę ze starego Inowrocławia. Spójrzcie na archiwalne zdjęcie i spróbujcie rozpoznać miejsce albo obiekt. Z którego okresu może pochodzić fotografia i jak bardzo zmieniło się to miejsce? Jeśli je pamiętacie, napiszcie, z czym Wam się kojarzy.

Co wydarzyło się 17 listopada?

1370 – Ludwik Andegaweński został koronowany w katedrze wawelskiej na króla Polski. Tron objął po śmierci Kazimierza Wielkiego, ostatniego króla Polski z głównej linii Piastów. Ludwik był już wówczas królem Węgier, dlatego jego panowanie oznaczało unię personalną obu państw.

1780 – W Warszawie zmarł Bernardo Bellotto, znany w Polsce jako Canaletto. Włoski malarz od 1767 roku pracował dla króla Stanisława Augusta Poniatowskiego i stworzył niezwykle dokładne widoki Warszawy. Dwa stulecia później jego obrazy stały się jednym z ważnych źródeł wykorzystywanych podczas powojennej rekonstrukcji zniszczonej stolicy.

1847 – W Berlinie zapadły wyroki w wielkim procesie polskich działaczy niepodległościowych z Wielkopolski. Oskarżono ludzi związanych z przygotowaniami do powstania planowanego na 1846 rok. Skazano 117 osób, a wobec ośmiu orzeczono karę śmierci, choć wyroków tych ostatecznie nie wykonano.

1863 – Powstańcy styczniowi odnieśli zwycięstwo pod Rossoszem na Podlasiu. Polskie oddziały starły się tam z siłami rosyjskimi i zadały przeciwnikowi znaczne straty. Był to jeden z licznych epizodów prowadzonej przez powstańców wojny partyzanckiej, która mimo pojedynczych sukcesów nie mogła przełamać przewagi militarnej Imperium Rosyjskiego.

1869 – Uroczyście otwarto Kanał Sueski. Nowa droga wodna połączyła Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym, radykalnie skracając trasę morską między Europą a Azją. Nie trzeba było już opływać całej Afryki wokół Przylądka Dobrej Nadziei, a kanał szybko stał się jednym z najważniejszych szlaków transportowych świata.

1887 – Urodził się Bernard Montgomery, jeden z najbardziej znanych brytyjskich dowódców II wojny światowej. Dowodził m.in. 8. Armią w Afryce Północnej i odegrał ważną rolę w zwycięstwie aliantów pod El Alamein, a później uczestniczył w planowaniu operacji „Overlord” i lądowania w Normandii.

1888 – Urodził się Stanisław Skwarczyński, generał Wojska Polskiego, legionista i działacz obozu piłsudczykowskiego. W latach 1938–1939 kierował Obozem Zjednoczenia Narodowego, a podczas kampanii wrześniowej dowodził grupą operacyjną w Armii „Prusy”.

1889 – Zmarł Juliusz Ligoń, śląski poeta ludowy, działacz społeczny i oświatowy. Angażował się w obronę języka polskiego i polskiej świadomości narodowej na Górnym Śląsku, za co był szykanowany przez władze pruskie.

1892 – W Paryżu rozpoczął się zjazd polskich socjalistów, który doprowadził do utworzenia Polskiej Partii Socjalistycznej. PPS odegrała później dużą rolę zarówno w ruchu robotniczym, jak i walce o odzyskanie niepodległości. Z partią przez lata związany był również Józef Piłsudski.

1905 – Urodził się Adam Ważyk, poeta, prozaik, eseista i tłumacz. Po wojnie początkowo wspierał oficjalną politykę kulturalną państwa komunistycznego, ale w 1955 roku opublikował słynny „Poemat dla dorosłych”, który stał się jednym z symboli rozczarowania stalinizmem.

1913 – Urodził się Aleksander Bardini, aktor, reżyser teatralny i pedagog. Dla szerokiej publiczności stał się szczególnie rozpoznawalny dzięki późniejszym rolom filmowym i telewizyjnym, ale przez dziesięciolecia był przede wszystkim jednym z najważniejszych nauczycieli polskich aktorów.

1917 – Zmarł Auguste Rodin, jeden z najwybitniejszych rzeźbiarzy przełomu XIX i XX wieku. Do jego najbardziej znanych dzieł należą „Myśliciel”, „Pocałunek” i „Mieszczanie z Calais”. Jego twórczość miała ogromny wpływ na rozwój nowoczesnej rzeźby.

1918 – Józef Piłsudski powierzył Jędrzejowi Moraczewskiemu misję utworzenia rządu. Gabinet Moraczewskiego był jednym z pierwszych rządów odradzającego się państwa polskiego i rozpoczął szybkie wprowadzanie reform społecznych. W tym okresie przyjmowano m.in. rozwiązania dotyczące czasu pracy, praw pracowniczych i demokratyzacji życia publicznego.

Dla Inowrocławia listopad 1918 roku wyglądał jednak inaczej niż dla Warszawy. Miasto wciąż znajdowało się pod władzą niemiecką, podobnie jak znaczna część Wielkopolski i Kujaw Zachodnich. Na odzyskanie wolności Inowrocław musiał poczekać do walk Powstania Wielkopolskiego w styczniu 1919 roku.

1927 – W Inowrocławiu oficjalnie otwarto nowy gmach Prywatnego Gimnazjum Żeńskiego im. Marii Konopnickiej. Budynek powstawał w latach 1925–1927 przy ówczesnej ulicy Jasnej, dzisiejszej ulicy Marii Konopnickiej. Uroczystość otwarcia odbyła się właśnie 17 listopada 1927 roku, a uczestniczyli w niej m.in. biskup Antoni Laubitz oraz przedstawiciele władz oświatowych.

To jeden z ważniejszych punktów w historii dzisiejszego II Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Konopnickiej w Inowrocławiu. Placówka wyrosła z żeńskiego szkolnictwa średniego rozwijanego w mieście od początku lat 20. XX wieku i przez kolejne dekady stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych inowrocławskich szkół.

1936 – Na rynku w Kruszwicy doszło do strzelaniny podczas gwałtownej awantury. Zdarzenie rozegrało się w pobliżu stacji benzynowej „Karpaty”, gdzie zatrzymał się samochodem właściciel młyna z Piotrkowa Kujawskiego. W wyniku bójki oddano strzały z broni palnej, a jeden z uczestników został ranny.

To jeden z tych drobnych epizodów lokalnej historii, które dobrze pokazują codzienność przedwojennej Kruszwicy daleką od oficjalnych kronik i wielkiej polityki. Informacje o zdarzeniu zachowały się dzięki ówczesnym doniesieniom prasowym.

1939 – Niemieckie władze okupacyjne zamknęły Katolicki Uniwersytet Lubelski. Aresztowano część wykładowców i studentów, a wielu z nich trafiło do więzień i na roboty przymusowe. Był to element prowadzonego przez okupanta systematycznego niszczenia polskich elit intelektualnych i szkolnictwa wyższego.

1942 – Urodziła się Anna Seniuk, jedna z najbardziej cenionych polskich aktorek teatralnych, filmowych i telewizyjnych. Ogromną popularność przyniosła jej rola Magdy Karwowskiej w serialu „Czterdziestolatek”, ale stworzyła również dziesiątki innych kreacji, m.in. w „Pannach z Wilka”, „Konopielce” czy Teatrze Telewizji.

1942 – Tego samego dnia urodził się Martin Scorsese, jeden z najważniejszych reżyserów w historii amerykańskiego kina. Nakręcił m.in. „Taksówkarza”, „Wściekłego Byka”, „Chłopców z ferajny”, „Kasyno”, „Infiltrację” i „Wilka z Wall Street”. Jego filmy, często rozgrywające się w Nowym Jorku i świecie przestępczym, wywarły olbrzymi wpływ na język współczesnego kina.

1944 – Urodził się Danny DeVito, aktor, reżyser i producent, którego charakterystycznej sylwetki i głosu trudno nie rozpoznać. Grał m.in. w „Locie nad kukułczym gniazdem”, „Bliźniakach”, „Powrocie Batmana” i serialu „U nas w Filadelfii”, a jako reżyser stworzył m.in. „Matyldę”.

1954 – Zmarł Tadeusz Banachiewicz, wybitny astronom i matematyk, długoletni profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i dyrektor Obserwatorium Astronomicznego w Krakowie. Zajmował się m.in. mechaniką nieba i obliczeniami astronomicznymi, a jego dorobek miał znaczenie także poza Polską.

1955 – Po powojennej odbudowie konsekrowano kościół Mariacki w Gdańsku. Jedna z największych ceglanych świątyń świata została ciężko uszkodzona podczas walk w 1945 roku. Jej odbudowa stała się jednym z symboli przywracania historycznego Gdańska do życia.

1960 – Urodził się RuPaul, amerykański artysta, wokalista, aktor i osobowość telewizyjna. Światową rozpoznawalność przyniósł mu program „RuPaul's Drag Race”, który stał się międzynarodowym fenomenem telewizyjnym i doczekał się licznych lokalnych wersji.

1966 – Urodziła się Sophie Marceau, francuska aktorka, która jako nastolatka zdobyła popularność dzięki filmowi „Prywatka” („La Boum”). Międzynarodowa publiczność zna ją także z „Braveheart” oraz filmu o Jamesie Bondzie „Świat to za mało”. W Polsce ma również szczególne miejsce w historii kina dzięki współpracy z Andrzejem Żuławskim.

1966 – Urodził się Jeff Buckley, amerykański wokalista i gitarzysta. Wydał za życia tylko jeden pełny album studyjny – „Grace” – ale jego niezwykły głos i interpretacja „Hallelujah” Leonarda Cohena zapewniły mu trwałe miejsce w historii muzyki. Zginął tragicznie w 1997 roku, mając zaledwie 30 lat.

1975 – Urodziła się Kinga Baranowska, jedna z najwybitniejszych polskich himalaistek. Zdobyła dziewięć ośmiotysięczników, na trzy z nich jako pierwsza Polka. W przeciwieństwie do wielu wspinaczy z najwyższej światowej półki dokonywała wejść bez korzystania z dodatkowego tlenu z butli.

1978 – Urodziła się Rachel McAdams, kanadyjska aktorka znana m.in. z filmów „Pamiętnik”, „Wredne dziewczyny”, „O północy w Paryżu”, „Spotlight” i serii o Doktorze Strange'u. Jej role rozciągają się od komedii romantycznych po kino dramatyczne i wysokobudżetowe produkcje Marvela.

1989 – W Warszawie zakończono demontaż pomnika Feliksa Dzierżyńskiego na placu noszącym wówczas jego imię. Rozbierany monument kruszył się podczas prac, a jego upadek stał się jednym z najbardziej symbolicznych obrazów końca PRL. Plac odzyskał przedwojenną nazwę plac Bankowy.

1989 – Tego samego dnia w Pradze brutalnie rozpędzono studencką demonstrację. Wydarzenie uruchomiło lawinę protestów, która przeszła do historii jako aksamitna rewolucja. W ciągu kilku tygodni komunistyczny system w Czechosłowacji praktycznie się rozpadł, a prezydentem został później Václav Havel.

1989 – Polscy widzowie po raz ostatni zobaczyli „Dziennik Telewizyjny”. Program, przez dziesięciolecia będący głównym telewizyjnym serwisem informacyjnym PRL, został zastąpiony przez „Wiadomości”. Zmiana nazwy miała symbolizować także odejście od propagandowego modelu telewizji państwowej poprzedniej epoki.

1989 – Do amerykańskich kin weszła „Mała Syrenka” Disneya. Film o Ariel okazał się przełomowy dla studia, które po słabszym okresie ponownie zaczęło odnosić wielkie sukcesy animowane. „Mała Syrenka” jest powszechnie uznawana za początek tzw. renesansu Disneya, po którym przyszły m.in. „Piękna i Bestia”, „Aladyn” i „Król Lew”.

1991 – Jan Paweł II kanonizował Rafała Kalinowskiego, uczestnika powstania styczniowego i zesłańca syberyjskiego, który po powrocie wstąpił do zakonu karmelitów bosych. Był związany m.in. z klasztorami w Czernej i Wadowicach.

1995 – Do kin wszedł „GoldenEye”, pierwszy film o Jamesie Bondzie z Pierce'em Brosnanem w roli agenta 007. Produkcja rozpoczęła nowy etap jednej z najdłużej trwających serii filmowych świata. Dla pokolenia graczy równie kultowa stała się później oparta na filmie gra „GoldenEye 007” na Nintendo 64.

2000 – Odbyła się premiera filmu „Daleko od okna” w reżyserii Jana Jakuba Kolskiego. Dramat powstał na motywach reportażu Hanny Krall i opowiadał historię ukrywania Żydówki podczas niemieckiej okupacji. W głównych rolach wystąpili m.in. Dominika Ostałowska, Bartosz Opania i Dorota Landowska.

2003 – Zmarła Zofia Rysiówna, wybitna aktorka teatralna i filmowa. Jej biografia była równie niezwykła jak kariera artystyczna – podczas okupacji działała w konspiracji i była więziona w niemieckim obozie koncentracyjnym Ravensbrück. Po wojnie występowała na najważniejszych polskich scenach teatralnych.

2005 – Zmarł Marek Perepeczko, aktor, którego miliony widzów zapamiętały przede wszystkim jako Janosika z kultowego serialu Jerzego Passendorfera. Wcześniej zagrał również m.in. w „Panu Wołodyjowskim” i „Weselu”, a po wieloletniej przerwie wrócił do popularności dzięki serialowi „13 posterunek”.

2006 – Do kin trafił „Casino Royale” z Danielem Craigiem jako Jamesem Bondem. Był to całkowity restart filmowej historii agenta 007 – bardziej surowy, fizyczny i mniej oparty na gadżetach niż wiele wcześniejszych części. Początkowo wybór Craiga budził spore kontrowersje, ale film okazał się jednym z najlepiej przyjętych Bondów w historii.

2020 – W wieku 100 lat zmarł Stanisław Szuro „Zamorski”, żołnierz kampanii wrześniowej i ZWZ-AK, więzień niemieckich obozów koncentracyjnych oraz komunistycznych więzień. W czasie okupacji przeszedł przez m.in. Sachsenhausen i Bergen-Belsen, a po wojnie za działalność w antykomunistycznej organizacji został skazany na karę śmierci, zamienioną później na wieloletnie więzienie. Pośmiertnie awansowano go do stopnia podpułkownika.

::news{"type":"see-also","item":"68269","portal":"ki24.info"}

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

 

Dalszy ciąg materiału pod wideo ↓

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
Nie przegap żadnego newsa, zaobserwuj nas na
GOOGLE NEWS
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze

WIĘCEJ PODOBNYCH TEMATÓW: CIEKAWOSTKI

Przejdź do wątku

komentarze (0)

Brak komentarza, Twój może być pierwszy.

Dodaj komentarz


Dodaj komentarz

🙂🤣😐🙄😮🙁😥😭
😠😡🤠👍👎❤️🔥💩 Zamknij

Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu ki24.info. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz

OSTATNIE KOMENTARZE

0%