Zamknij
NOWE INFO

Dodaj komentarz

Kalendarium ciekawostek z foto-zagadką: 16 listopada

Mirosław Amonowicz
Mirosław Amonowicz
06:15, 16.11.2026
Skomentuj Kalendarium ciekawostek z foto-zagadką: 16 listopada Fot. Archiwum ki24.info

16 listopada prowadzi nas od średniowiecznej Konstancji i obrony polskich racji przed Krzyżakami, przez ostatni koncert Fryderyka Chopina i narodziny niepodległej Polski, aż po kino Krzysztofa Kieślowskiego, Kevina samego w domu i jeden z najważniejszych albumów w historii hip-hopu. To dzień, w którym historia zdecydowanie spotyka się z popkulturą. W lokalnym kalendarium również mamy konkretne daty.

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

A teraz foto-zagadka ze starego Inowrocławia. Przyjrzyjcie się archiwalnej fotografii i spróbujcie rozpoznać miejsce lub obiekt. Z którego okresu może pochodzić zdjęcie? Jak wygląda to miejsce dzisiaj? Jeśli pamiętacie je sprzed przebudowy albo wiążą się z nim Wasze własne historie, koniecznie podzielcie się wspomnieniami.

Co wydarzyło się 16 listopada?

1414 – W Konstancji odbyła się pierwsza publiczna sesja wielkiego soboru Kościoła zachodniego. Sam sobór został formalnie otwarty 5 listopada, ale właśnie 16 listopada zebrała się jego pierwsza sesja publiczna. Obrady miały doprowadzić przede wszystkim do zakończenia wielkiej schizmy zachodniej, kiedy jednocześnie funkcjonowało kilku pretendentów do tronu papieskiego.

Dla Polski wydarzenie miało szczególne znaczenie z powodu sporu z zakonem krzyżackim. Polskich racji bronili m.in. Mikołaj Trąba i wybitny prawnik Paweł Włodkowic, który przekonywał, że chrystianizacja nie może być usprawiedliwieniem wojny i przemocy wobec ludów pogańskich. Polska delegacja należała do największych uczestniczących w soborze, a jej symbolem stał się również Zawisza Czarny.

1603 – Urodził się Augustyn Kordecki, paulin i późniejszy przeor klasztoru na Jasnej Górze. Jego nazwisko zostało nierozerwalnie związane z obroną sanktuarium przed wojskami szwedzkimi podczas potopu w 1655 roku. Obrona Jasnej Góry szybko urosła do rangi jednego z najważniejszych symboli oporu przeciw Szwedom.

1611 – W Warszawie stracono Jana Tyszkiewicza, mieszczanina należącego do wspólnoty braci polskich, czyli arian. Został oskarżony o bluźnierstwo po odmowie złożenia przysięgi na Trójcę Świętą, której dogmatu arianie nie uznawali. Jego historia jest jednym z najbardziej dramatycznych przykładów sporów religijnych w Rzeczypospolitej początku XVII wieku.

1794 – Dobiegła końca insurekcja kościuszkowska. Pod Radoszycami nastąpiła kapitulacja ostatnich większych oddziałów powstańczych przed wojskami rosyjskimi. Klęska powstania przekreśliła ostatnią próbę ratowania państwa przed całkowitą utratą niepodległości, a już w następnym roku Rosja, Prusy i Austria dokonały trzeciego rozbioru Polski.

1800 – Zainaugurowało działalność Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauk. W czasie, gdy Polski nie było na mapie Europy, organizacja stała się jednym z najważniejszych ośrodków polskiego życia naukowego i intelektualnego. Z Towarzystwem związani byli najwybitniejsi uczeni, pisarze i działacze epoki.

1831 – Zmarł Carl von Clausewitz, pruski generał i teoretyk wojskowości. Jego niedokończone dzieło „O wojnie” stało się jednym z najbardziej wpływowych traktatów dotyczących strategii i natury konfliktu zbrojnego. Do dziś analizują je wojskowi, historycy, politolodzy i specjaliści od strategii.

1846 – Austria zaanektowała Wolne Miasto Kraków. Istniejąca od kongresu wiedeńskiego Rzeczpospolita Krakowska była niewielkim, ale formalnie odrębnym organizmem państwowym pod kontrolą trzech mocarstw zaborczych. Jej likwidacja była konsekwencją upadku powstania krakowskiego.

1848 – Fryderyk Chopin wystąpił publicznie po raz ostatni w życiu. Koncert odbył się w londyńskim Guildhall, a dochód przeznaczono na pomoc polskim emigrantom. Kompozytor był już wówczas poważnie chory. Zmarł w Paryżu niespełna rok później, 17 października 1849 roku.

1868 – Zmarł Samuel Orgelbrand, jeden z najważniejszych polskich księgarzy, drukarzy i wydawców XIX wieku. Jego nazwisko kojarzone jest przede wszystkim z monumentalną „Encyklopedią Powszechną”, pierwszą dużą nowoczesną polską encyklopedią.

1876 – Urodził się Konstanty Janicki, wybitny zoolog i parazytolog. Był twórcą warszawskiej szkoły parazytologii i jednym z uczonych, którzy budowali podstawy tej dyscypliny w Polsce.

1897 – Urodził się Mieczysław Lepecki, żołnierz Legionów Polskich, podróżnik, pisarz i późniejszy adiutant Józefa Piłsudskiego. Towarzyszył marszałkowi w ostatnich latach jego życia, a później pozostawił po nim cenne wspomnienia. Odbywał też dalekie wyprawy, m.in. do Ameryki Południowej.

1901 – W Warszawie zainaugurowano działalność hotelu Bristol. Luksusowy obiekt przy Krakowskim Przedmieściu należał do najbardziej nowoczesnych hoteli ówczesnej Europy. Z Bristolem związany był również Ignacy Jan Paderewski, który należał do spółki finansującej jego budowę.

1912 – Urodził się Stanisław Dyzma Prosiński, późniejszy naukowiec związany także z Inowrocławiem. Był chemikiem-organikiem i profesorem Wyższej Szkoły Rolniczej w Poznaniu, specjalizował się w chemii i technologii drewna, opublikował ponad sto prac naukowych i był autorem kilkunastu patentów. Był wychowankiem Gimnazjum i Liceum Jana Kasprowicza w Inowrocławiu, a krótko po wojnie również nauczycielem tej szkoły.

1914 – Zmarł Modest Maryański, niezwykła postać mająca rodzinne związki z Gniewkowem. Urodzony w 1854 roku podróżnik, geolog, publicysta i poszukiwacz złota przemierzał m.in. Australię i Amerykę. W Australii odkrył złoża złotonośne i został właścicielem kopalni „Maryański Syndicate”, a podczas swoich wypraw gromadził okazy geologiczne, botaniczne i zoologiczne. Pochodził z chłopskiej rodziny wywodzącej się z Gniewkowa.

1918 – Józef Piłsudski wysłał telegram informujący świat o powstaniu niepodległego państwa polskiego. Depeszę skierowano do rządów państw uczestniczących w I wojnie światowej oraz państw neutralnych. Polska w ten sposób oficjalnie komunikowała społeczności międzynarodowej swój powrót na mapę Europy po 123 latach zaborów.

Dla Inowrocławia i Kujaw Zachodnich sytuacja wyglądała jednak inaczej niż w Warszawie. Miasto nadal pozostawało w granicach Niemiec i na jego wyzwolenie trzeba było czekać do 6 stycznia 1919 roku, gdy walki Powstania Wielkopolskiego dotarły do Inowrocławia.

1918 – Tego samego dnia urodził się Antoni Kępiński, jeden z najwybitniejszych polskich psychiatrów XX wieku. Stworzył koncepcję metabolizmu informacyjnego, a jego książki – m.in. „Schizofrenia”, „Lęk” czy „Melancholia” – były czytane nie tylko przez lekarzy. Kępiński znany był z bardzo humanistycznego podejścia do osób cierpiących psychicznie.

1922 – Urodził się Janusz Morgenstern, reżyser, scenarzysta i producent filmowy. Współtworzył polską kulturę popularną przez kilka dekad – wyreżyserował m.in. „Do widzenia, do jutra”, „Jowitę”, „Kolumbów” i „Polskie drogi”, a także pierwsze odcinki legendarnego serialu „Stawka większa niż życie”.

1930 – Odbyły się tzw. wybory brzeskie do Sejmu. Ich nazwa pochodzi od twierdzy brzeskiej, w której przed wyborami osadzono przywódców antysanacyjnej opozycji. Zwyciężył związany z obozem Józefa Piłsudskiego Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem, zdobywając ponad połowę mandatów.

1940 – Niemieckie władze okupacyjne zamknęły getto warszawskie. Na niewielkim obszarze odizolowanym od pozostałej części miasta znalazło się około 400 tysięcy Żydów. Przeludnienie, głód, choroby i terror poprzedziły późniejsze deportacje mieszkańców getta do niemieckiego obozu zagłady w Treblince.

1942 – Kedyw Komendy Głównej Armii Krajowej przeprowadził wielką akcję dywersyjną na kolei. Jednej nocy wykolejono pięć niemieckich pociągów na liniach wychodzących z Warszawy w kierunku Radomia, Dęblina, Łukowa i Terespola. Akcja miała uderzyć w transport wykorzystywany przez Niemców na froncie wschodnim.

1945 – W Londynie podpisano akt konstytucyjny UNESCO. Nowa organizacja miała poprzez współpracę w dziedzinie nauki, edukacji i kultury pomagać w budowaniu pokoju po katastrofie II wojny światowej. Polska znalazła się wśród państw, które uczestniczyły w tworzeniu organizacji.

1945 – Tego dnia ważne wydarzenie miało miejsce również w Kruszwicy. Podczas posiedzenia Miejskiej Rady Narodowej 16 listopada 1945 roku dokonano reorganizacji rady, a burmistrzem został Emil Zwierzyna. W pierwszych miesiącach po wojnie w mieście kształtowała się nowa administracja, której struktura była już coraz mocniej podporządkowywana powstającemu systemowi komunistycznemu.

1951 – 16 listopada zapisał się również w historii jednego z najstarszych zabytków Inowrocławia. W kościele Imienia Najświętszej Maryi Panny, czyli popularnej „Ruinie”, poświęcono tego dnia obraz Miłosierdzia Bożego ufundowany przez dr. Hanasza. Świątynia była wtedy stopniowo przywracana do pełnego funkcjonowania po wojennych i wcześniejszych zniszczeniach.

1960 – Zmarł Clark Gable, jedna z największych gwiazd klasycznego Hollywood. Dla kilku pokoleń widzów pozostał przede wszystkim Rhettem Butlerem z „Przeminęło z wiatrem”. W 1935 roku zdobył Oscara za rolę w komedii „Ich noce”.

1964 – Urodziła się Diana Krall, kanadyjska wokalistka jazzowa i pianistka. Stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych współczesnych artystek jazzowych, odnosząc przy tym sukces daleko wykraczający poza tradycyjną publiczność tego gatunku. Jej charakterystyczny głos i oszczędne aranżacje przyniosły jej światową popularność.

1972 – Konferencja Generalna UNESCO przyjęła konwencję o ochronie światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego. Na jej podstawie powstała słynna Lista Światowego Dziedzictwa UNESCO. Dziś obecność na niej jest jednym z najbardziej prestiżowych międzynarodowych wyróżnień dla zabytków i obszarów przyrodniczych.

1977 – Urodziła się Maggie Gyllenhaal, amerykańska aktorka, scenarzystka i reżyserka. Widzowie znają ją m.in. z „Sekretarki”, „Mrocznego Rycerza”, „Szalonego serca” i serialu „The Deuce”. Za serial „The Honourable Woman” zdobyła Złoty Glob, a później zadebiutowała jako reżyserka filmu „Córka”.

1979 – Do polskich kin wszedł „Amator” Krzysztofa Kieślowskiego. W głównej roli wystąpił Jerzy Stuhr jako Filip Mosz, zwykły pracownik, którego zakup kamery zmienia w człowieka coraz bardziej pochłoniętego filmowaniem świata. „Amator” stał się jednym z przełomowych filmów w karierze Kieślowskiego i ważnym tytułem kina moralnego niepokoju.

1985 – „We Built This City” zespołu Starship znalazło się na pierwszym miejscu amerykańskiej listy Billboard Hot 100. Utwór był ogromnym przebojem lat 80., choć później zdobył także zupełnie inną sławę – wielokrotnie trafiał do rankingów… najgorszych piosenek w historii rocka. Trudno jednak odmówić mu jednego: charakterystycznego refrenu, który po czterech dekadach nadal zna ogromna część słuchaczy.

1989 – W Warszawie rozpoczęto demontaż pomnika Feliksa Dzierżyńskiego. Operacja trwała do następnego dnia, a rozpadający się podczas prac monument stał się jednym z najbardziej pamiętnych obrazów końca epoki PRL. Plac Dzierżyńskiego odzyskał później przedwojenną nazwę plac Bankowy.

1990 – Do amerykańskich kin wszedł „Kevin sam w domu”. Historia ośmioletniego Kevina McCallistera, którego rodzina przez pomyłkę zostawia samego w domu przed świętami, początkowo była po prostu kolejną familijną komedią. Z czasem film Chrisa Columbusa z Macaulayem Culkinem, Joe Pescim i Danielem Sternem stał się globalnym świątecznym fenomenem – w Polsce jego telewizyjna emisja urosła niemal do rangi bożonarodzeniowej tradycji.

1993 – Urodził się Pete Davidson, amerykański komik i aktor. Rozpoznawalność zdobył jako jeden z najmłodszych członków obsady programu „Saturday Night Live”. Później zagrał m.in. w częściowo autobiograficznym filmie „Król Staten Island”.

1999 – Dr. Dre wydał album „2001”. To właśnie na tej płycie znalazły się takie utwory jak „Still D.R.E.”, „Forgot About Dre” i „The Next Episode”. Album umocnił pozycję Dr. Dre jako jednej z kluczowych postaci amerykańskiego hip-hopu i pomógł wynieść na pierwszy plan nową generację artystów, w tym Eminema.

2001 – Na ekrany amerykańskich kin wszedł „Harry Potter i Kamień Filozoficzny”. Film Chrisa Columbusa z Danielem Radcliffe’em, Emmą Watson i Rupertem Grintem rozpoczął jedną z najbardziej dochodowych i rozpoznawalnych serii w historii kina. Dla całego pokolenia widzów właśnie wtedy po raz pierwszy otworzyły się filmowe drzwi do Hogwartu.

2007 – Prezydent Lech Kaczyński powołał pierwszy rząd Donalda Tuska. Nowy gabinet powstał po przedterminowych wyborach parlamentarnych, w których zwyciężyła Platforma Obywatelska. Donald Tusk objął stanowisko premiera po raz pierwszy.

2014 – Zmarła Jadwiga Piłsudska-Jaraczewska, córka marszałka Józefa Piłsudskiego. Była pilotką szybowcową, a podczas II wojny światowej służyła w brytyjskim Air Transport Auxiliary, dostarczając samoloty do jednostek RAF. Po wojnie pozostała na emigracji, a do Polski wróciła w 1989 roku.

2017 – W wieku 100 lat zmarł Franciszek Kornicki, pilot myśliwski i ostatni żyjący dowódca polskiego dywizjonu lotniczego z czasów II wojny światowej. Walczył we Francji i Wielkiej Brytanii, a następnie dowodził polskimi Dywizjonami 308 i 317. Po wojnie pozostał w Wielkiej Brytanii i służył w RAF.

::news{"type":"see-also","item":"67960","portal":"ki24.info"}

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

 

Dalszy ciąg materiału pod wideo ↓

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
Nie przegap żadnego newsa, zaobserwuj nas na
GOOGLE NEWS
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze

WIĘCEJ PODOBNYCH TEMATÓW: CIEKAWOSTKI

Przejdź do wątku

komentarze (0)

Brak komentarza, Twój może być pierwszy.

Dodaj komentarz


Dodaj komentarz

🙂🤣😐🙄😮🙁😥😭
😠😡🤠👍👎❤️🔥💩 Zamknij

Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu ki24.info. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz

OSTATNIE KOMENTARZE

0%