21 maja to dzień królewskich decyzji, powstańczych walk, sportowych rekordów i ważnych postaci kultury. Tego dnia Jan Sobieski został wybrany królem Polski, ukazał się pierwszy numer „Przeglądu Sportowego”, a Ernest Wilimowski strzelił dziesięć goli w jednym meczu ligowym. W historii tej daty są też Nikifor, Sylwester Chęciński, Ida Kamińska i Jan A.P. Kaczmarek.

::attachment{"type":"image","item_id":"411626","width":"818","height":"203","title":"","alt":"","link":""}

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

Wydarzenia w Polsce

21 maja 1363 roku w Krakowie odbył się ślub króla Czech i cesarza Karola IV Luksemburskiego z Elżbietą Pomorską, wnuczką Kazimierza Wielkiego. Małżeństwa dynastyczne były w średniowieczu jednym z najważniejszych narzędzi polityki.

21 maja 1674 roku hetman wielki koronny Jan Sobieski został wybrany królem Polski. Jako Jan III Sobieski zapisał się później w historii przede wszystkim zwycięstwem pod Wiedniem w 1683 roku.

21 maja 1921 roku rozpoczęły się zacięte walki o Górę Świętej Anny podczas III powstania śląskiego. Starcia należały do najważniejszych i najtrudniejszych epizodów powstania.

21 maja 1921 roku ukazał się pierwszy numer „Przeglądu Sportowego”. Gazeta przez dekady była jednym z najważniejszych tytułów sportowych w Polsce.

21 maja 1939 roku w meczu Ruchu Chorzów z Unionem Touring Łódź Ernest Wilimowski strzelił dziesięć bramek. Do dziś jest to rekord polskiej ligi.

21 maja 1941 roku, w nocy z 21 na 22 maja, władze sowieckie rozpoczęły czwartą masową deportację ludności polskiej z ziem wschodnich II Rzeczypospolitej w głąb ZSRR. Był to kolejny etap represji po agresji sowieckiej z 1939 roku.

21 maja 1953 roku prymas Stefan Wyszyński skierował do Bolesława Bieruta memoriał „Non possumus”. Była to odpowiedź Episkopatu na próby podporządkowania Kościoła komunistycznym władzom.

21 maja 1997 roku prezydenci Polski i Ukrainy, Aleksander Kwaśniewski i Leonid Kuczma, podpisali w Kijowie wspólne oświadczenie o porozumieniu i pojednaniu. Dokument miał duże znaczenie dla dialogu historycznego między oboma krajami.

21 maja 2013 roku w Lusławicach otwarto Europejskie Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego. Instytucja stała się miejscem edukacji muzycznej, koncertów i spotkań artystycznych.

21 maja 2017 roku w Białymstoku, Lublinie i Rzeszowie odbyły się pierwsze przysięgi wojskowe żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej.

Wydarzenia na świecie

21 maja 1871 roku w Paryżu rozpoczął się tak zwany „krwawy tydzień”, czyli ostatnia faza walk Komuny Paryskiej. Wydarzenia te zakończyły się brutalnym stłumieniem zrywu przez wojska rządowe.

Popkultura i kultura

21 maja 1895 roku w Krynicy urodził się Nikifor, właściwie Epifaniusz Drowniak. Był jednym z najbardziej rozpoznawalnych przedstawicieli prymitywizmu w polskim malarstwie.

21 maja 1930 roku urodził się Sylwester Chęciński, reżyser „Samych swoich”, „Nie ma mocnych” i „Kochaj albo rzuć”. Jego trylogia o Kargulu i Pawlaku należy do najbardziej lubianych polskich komedii.

21 maja 1980 roku w Nowym Jorku zmarła Ida Kamińska, aktorka, reżyserka i dyrektorka Państwowego Teatru Żydowskiego. Była nominowana do Oscara za rolę w filmie „Sklep przy głównej ulicy”.

21 maja 2024 roku zmarł Jan A.P. Kaczmarek, kompozytor muzyki filmowej, laureat Oscara za muzykę do filmu „Marzyciel”.

Urodzili się

1810 – Gustaw Gizewiusz, duchowny ewangelicki i mazurski działacz oświatowy.

1895 – Nikifor, malarz.

1909 – Zdzisław Mrożewski, aktor.

1930 – Sylwester Chęciński, reżyser.

1947 – Leszek Teleszyński, aktor.

Zmarli

1841 – Julian Ursyn Niemcewicz, pisarz, poeta i działacz polityczny.

1970 – Leonid Teliga, żeglarz i pierwszy Polak, który samotnie opłynął świat.

1980 – Ida Kamińska, aktorka i reżyserka.

2024 – Jan A.P. Kaczmarek, kompozytor, laureat Oscara.

::addons{"type":"alert"}

::news{"type":"see-also","item":"60425"}

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}