Kalendarium ciekawostek: 1 sierpnia

1 sierpnia to data szczególnie ważna dla Inowrocławia, Warszawy i całej polskiej historii. W 2026 roku mija dokładnie sto lat od śmierci pochodzącego z Szymborza Jana Kasprowicza. Tego dnia narodziła się również telewizja muzyczna, odbył się przełomowy koncert charytatywny, a do kin wkroczyła wyjątkowo nietypowa drużyna superbohaterów.

1520 – W Krakowie urodził się Zygmunt II August, ostatni król Polski z dynastii Jagiellonów. To jemu przypisuje się słynne zdanie, że nie jest królem ludzkich sumień.

1701 – Zmarł Jan Chryzostom Pasek, szlachcic, żołnierz i autor „Pamiętników”. Jego barwne wspomnienia są jednym z najciekawszych opisów życia polskiej szlachty w XVII wieku.

1794 – Pod Słonimem rozpoczęła się dwudniowa bitwa wojsk insurekcji kościuszkowskiej dowodzonych przez generała Karola Sierakowskiego z oddziałami rosyjskimi. Starcie zakończyło się zwycięstwem wojsk polsko-litewskich.

1827 – Na Helu uruchomiono pierwszą murowaną latarnię morską. Miała ponad 40 metrów wysokości i pomagała statkom omijać niebezpieczne płycizny oraz mielizny Zatoki Gdańskiej.

1834 – W Warszawie urodziła się Jadwiga Łuszczewska, poetka i pisarka publikująca pod pseudonimem Deotyma. Prowadzony przez nią salon literacki należał do najważniejszych miejsc spotkań warszawskiej elity kulturalnej.

1919 – Sejm Ustawodawczy uchwalił przepisy dotyczące godła i barw Rzeczypospolitej oraz ustanowił order Virtuti Militari jako najwyższe polskie odznaczenie wojskowe.

1926 – W Zakopanem zmarł Jan Kasprowicz, poeta, dramaturg, krytyk i tłumacz, urodzony w Szymborzu, obecnie części Inowrocławia. Jeden z najważniejszych twórców Młodej Polski był również profesorem i rektorem Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie.

1935 – Rozpoczęła się budowa kolejki linowej na Kasprowy Wierch. Prace prowadzono w niezwykle szybkim tempie, a pierwsi pasażerowie pojechali kolejką już w marcu następnego roku.

1936 – Urodził się Yves Saint Laurent, jeden z najbardziej wpływowych projektantów mody XX wieku. Popularność przyniosły mu między innymi kobiece garnitury inspirowane męskim smokingiem.

1942 – Urodził się Jerry Garcia, gitarzysta, wokalista i współzałożyciel zespołu Grateful Dead. Grupa stała się jednym z symboli amerykańskiej kontrkultury i psychodelicznego rocka.

1944 – O godzinie 17.00, nazywanej godziną „W”, wybuchło Powstanie Warszawskie. Do walki z niemieckim okupantem przystąpiły oddziały Armii Krajowej, wspierane przez mieszkańców stolicy.

1944 – Zakończył się przerzut do Francji żołnierzy 1. Dywizji Pancernej generała Stanisława Maczka. Jednostka kilka dni później weszła do walki i odegrała kluczową rolę w bitwie pod Falaise.

1946 – Ukazał się pierwszy numer magazynu „Film”. Na okładce znalazła się Danuta Szaflarska, jedna z największych gwiazd polskiego kina, a pismo przetrwało na rynku aż do 2013 roku.

1947 – W Warszawie urodził się Jacek Kleyff, poeta, bard, kompozytor, malarz i współtwórca kabaretu Salon Niezależnych. Jego piosenki przez lata funkcjonowały poza oficjalnym obiegiem kontrolowanym przez cenzurę.

1965 – Urodził się Sam Mendes, reżyser „American Beauty”, dwóch filmów o Jamesie Bondzie oraz wojennego widowiska „1917”. Za swój pełnometrażowy debiut otrzymał Oscara za reżyserię.

1971 – W nowojorskiej Madison Square Garden odbył się Koncert dla Bangladeszu zorganizowany przez George’a Harrisona i Raviego Shankara. Na scenie pojawili się także Bob Dylan, Eric Clapton i Ringo Starr, a wydarzenie stało się wzorem dla późniejszych wielkich koncertów charytatywnych.

1972 – Polska kupiła licencję na produkcję francuskich autobusów Berliet dla Jelczańskich Zakładów Samochodowych. Efektem współpracy był między innymi Jelcz PR110, który na wiele lat stał się stałym elementem ulic polskich miast.

1981 – W Stanach Zjednoczonych rozpoczęła nadawanie stacja MTV. Pierwszym pokazanym teledyskiem był wyjątkowo trafnie zatytułowany „Video Killed the Radio Star” zespołu The Buggles.

1981 – W Warszawie zmarł Jan Batory, reżyser „Lekarstwa na miłość”, „O dwóch takich, co ukradli księżyc” i serialu „Karino”.

1987 – W San Antonio zmarła Pola Negri, a właściwie Apolonia Chałupiec, jedna z największych gwiazd światowego kina niemego. Była pierwszą polską aktorką, która zrobiła wielką karierę w Hollywood.

1989 – Na placu Krasińskich odsłonięto pomnik Powstania Warszawskiego, przedstawiający powstańców ruszających do walki oraz schodzących do kanałów.

1989 – W całej Polsce zniesiono kartki na mięso i jego przetwory. Był to jeden z najbardziej symbolicznych znaków końca reglamentacji towarów charakterystycznej dla gospodarki PRL.

2014 – Do kin trafił film „Strażnicy Galaktyki”. Produkcja uczyniła gwiazdami gadającego szopa Rocketa i powtarzającego jedno zdanie Groota, a przeboje z lat 60. i 70. ponownie pojawiły się na listach popularności.

2015 – Anita Włodarczyk ustanowiła rekord świata w rzucie młotem wynikiem 81,08 metra. Została pierwszą kobietą w historii, która przekroczyła granicę 80 metrów.

2020 – Zmarł Józef Wiłkomirski, dyrygent, kompozytor, uczestnik Powstania Warszawskiego oraz założyciel Filharmonii Sudeckiej w Wałbrzychu.

::news{"type":"see-also","item":"63170"}

::event{"type":"vertical","item":"5481"}