Kalendarium ciekawostek z foto-zagadką: 7 listopada

7 listopada to data szczególnie mocno związana z Marią Skłodowską-Curie – tego dnia przyszła na świat, a dokładnie 44 lata później otrzymała wiadomość o przyznaniu jej drugiej Nagrody Nobla. W historii Polski zapisały się także powstanie wielkopolskie 1806 roku i wydarzenia związane z odzyskiwaniem niepodległości. W historii Inowrocławia 7 listopada ma znacznie bardziej dramatyczny wymiar. W 1911 roku przy ul. Orłowskiej ziemia pochłonęła dużą kamienicę, tworząc jedno z największych zapadlisk w dziejach miasta, a w czasie II wojny światowej w rejonie Suchatówki Niemcy dokonali zbiorowej egzekucji Polaków.

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

Na początek nasza foto-zagadka. Przyjrzyjcie się staremu zdjęciu Inowrocławia i spróbujcie rozpoznać przedstawione miejsce lub obiekt. Z którego okresu może pochodzić fotografia? Jeśli wiążą się z tym miejscem Wasze wspomnienia, podzielcie się nimi.

Co wydarzyło się 7 listopada?

1449 – W Malborku zmarł Konrad von Erlichshausen, wielki mistrz zakonu krzyżackiego od 1441 roku. Został pochowany w kaplicy św. Anny na zamku malborskim.

1602 – Papież Klemens VIII zatwierdził kult królewicza Kazimierza Jagiellończyka, jednego z synów Kazimierza IV Jagiellończyka. Św. Kazimierz jest dziś patronem Polski i Litwy.

1806 – Rozpoczęło się powstanie wielkopolskie przeciwko Prusom, będące następstwem zwycięstw wojsk Napoleona. Dzień wcześniej do Poznania przybyli Jan Henryk Dąbrowski i Józef Wybicki, a 7 listopada Dąbrowski wystosował odezwę wzywającą Polaków do walki.

1849 – Urodził się Józef Chełmoński, jeden z najwybitniejszych polskich malarzy realizmu. Jego najbardziej znane obrazy to m.in. „Babie lato”, „Bociany”, „Czwórka” i „Odlot żurawi”.

1867 – W Warszawie urodziła się Maria Skłodowska-Curie, fizyczka i chemiczka, pionierka badań nad promieniotwórczością. Do dziś pozostaje jedyną kobietą uhonorowaną Nagrodami Nobla w dwóch różnych dziedzinach nauki.

1889 – Urodził się Stanisław Swianiewicz, ekonomista i sowietolog. W 1940 roku jako jedyny spośród grupy polskich oficerów został w ostatniej chwili wycofany z transportu prowadzącego do Katynia, dzięki czemu później stał się jednym z najważniejszych świadków zbrodni katyńskiej.

1911 – Inowrocław. Rankiem przy ówczesnej Orlowerstrasse 12, dzisiejszej ul. Orłowskiej, zaczęła zapadać się ziemia pod trzypiętrową kamienicą. Mieszkańcy zauważyli pękające ściany, odpadający tynk i drżenie budynku, dzięki czemu zdążyli się ewakuować. Najpierw runęła część ściany, a w kolejnych dniach zapadlisko rozszerzało się, stopniowo pochłaniając całą kamienicę wraz ze sklepami znajdującymi się na parterze. Ostatecznie lej osiągnął około 1400 metrów kwadratowych powierzchni i był drugim co do wielkości znanym zapadliskiem w historii Inowrocławia. Katastrofa nie spowodowała ofiar wśród ludzi, ale kilka rodzin straciło mieszkania i niemal cały majątek.

Zdarzenie było częścią znacznie większego problemu, który na początku XX wieku dotknął Inowrocław. Po zalaniu wyrobisk kopalń soli w 1907 roku i zmianach zachodzących w górotworze w mieście zaczęły pojawiać się groźne zapadliska. W 1909 roku ziemia uszkodziła kościół Zwiastowania NMP, a w 1917 roku przy dzisiejszej ul. Zapadłe powstał lej o powierzchni około 2000 metrów kwadratowych. Seria katastrof zahamowała ówczesną ekspansję budowlaną miasta i na długo wpłynęła na sposób jego rozwoju.

1911 – Tego samego dnia Maria Skłodowska-Curie, w swoje 44. urodziny, otrzymała telegram ze Sztokholmu z informacją o przyznaniu jej Nagrody Nobla w dziedzinie chemii. Nagrodzono ją za odkrycie polonu i radu, wydzielenie czystego radu oraz badania nad pierwiastkami promieniotwórczymi. Był to jej drugi Nobel – pierwszy, z fizyki, otrzymała w 1903 roku.

1917 – W Rosji rozpoczął się bolszewicki przewrót, który przeszedł do historii jako rewolucja październikowa. Różnica w nazwie wynika z używanego wówczas w Rosji kalendarza juliańskiego – według niego był to 25 października.

1939 – Prezydent RP mianował generała Władysława Sikorskiego Naczelnym Wodzem Polskich Sił Zbrojnych. Sikorski był jednocześnie premierem polskiego rządu na emigracji.

1942 – okolice Suchatówki w gminie Gniewkowo. Niemcy rozstrzelali w tym rejonie 144 Polaków. Egzekucja wpisywała się w szerszą skalę niemieckiego terroru prowadzonego w lasach gniewkowskich w czasie okupacji.

Tereny leśne pomiędzy Gniewkowem a Suchatówką stały się podczas wojny miejscem masowych mordów dokonywanych na Polakach i Żydach. Według lokalnych opracowań w lasach gniewkowskich w latach 1939–1943 zamordowano tysiące osób. Pamięć o ofiarach zachowuje monumentalny pomnik oraz zbiorowe mogiły znajdujące się na trasie prowadzącej przez lasy w kierunku Suchatówki.

1951 – Rozpoczęła się seryjna produkcja ciężarowego samochodu Lublin-51. Konstrukcja bazowała na radzieckim samochodzie GAZ-51.

1966 – Odbyła się premiera filmu „Matnia” w reżyserii Romana Polańskiego. Produkcja zdobyła Złotego Niedźwiedzia na festiwalu filmowym w Berlinie.

1968 – Premierę miał film „Lalka” w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa, ekranizacja powieści Bolesława Prusa. W rolę Stanisława Wokulskiego wcielił się Mariusz Dmochowski, a Izabelę Łęcką zagrała Beata Tyszkiewicz.

1981 – Ryszard Kukliński, oficer Sztabu Generalnego Wojska Polskiego współpracujący z CIA, został wraz z rodziną ewakuowany z Polski. Przez lata przekazywał Amerykanom tajne dokumenty dotyczące m.in. planów Układu Warszawskiego i przygotowań do wprowadzenia stanu wojennego.

2025 – W wieku 102 lat zmarł Zbigniew Rylski, żołnierz Armii Krajowej i uczestnik Powstania Warszawskiego. Po wojnie był represjonowany i więziony, a pośmiertnie awansowano go do stopnia pułkownika.

::news{"type":"see-also","item":"67594"}

::event{"type":"vertical","item":"5930"}

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}