Kalendarium ciekawostek z foto-zagadką: 8 listopada

8 listopada przyniósł wydarzenia ważne dla polskiej historii, kultury i niepodległości. Tego dnia Józef Piłsudski opuścił więzienie w Magdeburgu, powstał zespół „Mazowsze”, a do Polski dotarły pierwsze samoloty F-16. W lokalnej historii to przede wszystkim ważna data w życiorysie Antoniego Laubitza – jednej z najważniejszych postaci przedwojennego Inowrocławia. 8 listopada zapisał się też w dziejach miejscowego ruchu teatralnego oraz historii św. Jadwigi Królowej jako patronki miasta.

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

Na początek nasza foto-zagadka. Przyjrzyjcie się staremu zdjęciu Inowrocławia i spróbujcie rozpoznać przedstawione miejsce lub obiekt. Z którego okresu może pochodzić fotografia? Jeśli wiążą się z tym miejscem Wasze wspomnienia, podzielcie się nimi.

Co wydarzyło się 8 listopada?

1632 – Królem Polski został Władysław IV Waza, najstarszy syn Zygmunta III Wazy. Jego panowanie przypadło na okres względnej stabilizacji Rzeczypospolitej przed wielkimi konfliktami połowy XVII wieku.

1774 – W Warszawie zaczęła ukazywać się „Gazeta Warszawska”. Jej wydawcą był były jezuita Stefan Łuskina, który wcześniej uzyskał królewski przywilej na wydawanie prasy w Koronie.

1841 – Urodził się Stanisław Kramsztyk, fizyk, pedagog i popularyzator nauki, aktywny także w warszawskim ruchu oświatowym.

1864 – Car Aleksander II podpisał ukaz prowadzący do likwidacji większości klasztorów katolickich w Królestwie Polskim. Represja była jednym z następstw powstania styczniowego.

1906 – Pod Rogowem członkowie Organizacji Bojowej PPS przeprowadzili jedną z największych akcji ekspropriacyjnych polskiego ruchu niepodległościowego. Z rosyjskiego pociągu pocztowego zdobyto pieniądze przeznaczone później na działalność organizacji.

1918 – Józef Piłsudski i Kazimierz Sosnkowski zostali zwolnieni z twierdzy w Magdeburgu. Dwa dni później Piłsudski dotarł do Warszawy i znalazł się w centrum wydarzeń prowadzących do odbudowy niepodległego państwa polskiego.

1924 – Inowrocław. Papież Pius XI mianował ks. Antoniego Laubitza biskupem pomocniczym archidiecezji gnieźnieńskiej. Było to szczególne wydarzenie dla Inowrocławia, z którym duchowny był przez wiele lat bardzo mocno związany.

Antoni Laubitz urodził się w 1861 roku w Pakości, a uczył się m.in. w Inowrocławiu. Z miastem związał znaczną część swojej działalności duszpasterskiej i społecznej. Był proboszczem parafii św. Mikołaja, angażował się w działalność narodową jeszcze w czasach zaboru pruskiego, wspierał polskie organizacje oraz inicjatywy społeczne i gospodarcze. Należał do najbardziej rozpoznawalnych przedstawicieli polskiej społeczności miasta.

Szczególne miejsce w jego działalności zajmowała budowa kościoła Zwiastowania Najświętszej Maryi Pannie. Laubitz był jednym z głównych inicjatorów powstania świątyni, która na początku XX wieku stała się jednym z najważniejszych obiektów sakralnych Inowrocławia. Kiedy w 1909 roku wskutek zapadliska uszkodzona została północna część kościoła, duchowny zabiegał również o jego ratowanie i odbudowę.

Znaczenie Laubitza dla miasta było tak duże, że w 1924 roku otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Inowrocławia. Nominacja biskupia z 8 listopada tego samego roku była więc także ważnym wydarzeniem dla miejscowej społeczności. Sakrę biskupią przyjął w styczniu 1925 roku, a jako biskup pomocniczy gnieźnieński służył do śmierci w 1939 roku.

1925 – Inowrocław. Powstało Kujawskie Towarzystwo Sceniczne, skupiające mieszkańców zainteresowanych teatrem amatorskim. Organizacja była częścią bardzo żywego w okresie międzywojennym inowrocławskiego ruchu kulturalnego.

Towarzystwo przygotowywało przedstawienia i uczestniczyło w życiu teatralnym regionu. Jego działalność nie była epizodem – źródła prasowe z kolejnych lat dokumentują zebrania organizacji oraz udział inowrocławskich aktorów-amatorów w konkursach towarzystw scenicznych. W latach 20. teatr amatorski był jedną z ważnych form życia społecznego i kulturalnego odrodzonego po zaborach miasta.

1928 – Warszawski plac Saski przemianowano na plac Marszałka Józefa Piłsudskiego. Po kolejnych zmianach nazwy w okresie okupacji i PRL historyczne miano przywrócono w 1990 roku.

1933 – Rozpoczęła działalność Polska Akademia Literatury, instytucja mająca reprezentować i wspierać polskie piśmiennictwo. Jej prezesem został Wacław Sieroszewski, a wiceprezesem Leopold Staff.

1942 – W ramach operacji „Torch” wojska amerykańskie i brytyjskie wylądowały w Afryce Północnej. Desant w Maroku i Algierii był ważnym etapem walk aliantów przeciwko państwom Osi.

1948 – Powołano Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca „Mazowsze”. Jego twórcami byli Tadeusz Sygietyński i Mira Zimińska-Sygietyńska.

1986 – Zmarł Wiaczesław Mołotow, jeden z najbliższych współpracowników Józefa Stalina. W historii Polski jego nazwisko pozostaje związane przede wszystkim z paktem Ribbentrop-Mołotow i decyzją władz ZSRR o zamordowaniu polskich jeńców w 1940 roku.

2006 – Do Polski przyleciały pierwsze dwa zakupione w Stanach Zjednoczonych samoloty wielozadaniowe F-16. Maszyny wylądowały w bazie w Krzesinach pod Poznaniem.

2008 – Inowrocław. Odbyły się uroczystości związane z ustanowieniem św. Jadwigi Królowej patronką Inowrocławia. Podczas uroczystej mszy w kościele pw. św. Jadwigi Królowej wydarzeniu przewodniczył arcybiskup Henryk Muszyński.

Związki Jadwigi z Inowrocławiem sięgają średniowiecza – królowa kilkakrotnie przebywała w mieście, a jej pamięć była tu pielęgnowana przez kolejne stulecia. Do dynastii Andegawenów nawiązuje również lilia znajdująca się w herbie Inowrocławia. Po odzyskaniu niepodległości jej imię otrzymała jedna z najważniejszych ulic miasta – dzisiejsza ulica Królowej Jadwigi.

W 2007 roku Rada Miejska wystąpiła o ustanowienie świętej patronką Inowrocławia, a w maju 2008 roku papież Benedykt XVI oficjalnie potwierdził tę decyzję. Uroczystości 8 listopada były jej oficjalnym miejskim i kościelnym dopełnieniem. Dniem Patronki Inowrocławia jest obecnie 8 czerwca – rocznica kanonizacji Jadwigi przez Jana Pawła II w 1997 roku.

2008 – Zmarł Mieczysław F. Rakowski, wieloletni redaktor naczelny „Polityki”, premier PRL w latach 1988–1989 i ostatni I sekretarz KC PZPR.

::news{"type":"see-also","item":"67597"}

::event{"type":"vertical","item":"5928"}

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}