Kalendarium ciekawostek: 3 sierpnia

3 sierpnia łączy wydarzenia z historii Polski i świata z przełomowymi osiągnięciami w sporcie, kulturze i technice. Tego dnia rozpoczynały się dalekie wyprawy, otwierano słynne sceny, ustanawiano sportowe rekordy i rodziły się przyszłe gwiazdy światowej popkultury.

1492 – Krzysztof Kolumb wypłynął z hiszpańskiego portu Palos de la Frontera w podróż, podczas której dotarł do wysp leżących u wybrzeży Ameryki.

1569 – Zygmunt II August wydał akt ustanawiający Inflanty wspólną posiadłością Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego.

1721 – Zmarł Stanisław Szembek, arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski od 1706 roku.

1748 – W Ogrodzie Saskim w Warszawie rozpoczęła działalność Operalnia, pierwsza stała scena operowa w Polsce i poprzedniczka Teatru Narodowego.

1773 – W Warszawie zmarł Stanisław Konarski, pedagog, pisarz, reformator szkolnictwa i założyciel elitarnego Collegium Nobilium.

1778 – W Mediolanie otwarto teatr La Scala, który stał się jedną z najbardziej prestiżowych scen operowych na świecie.

1816 – W Warszawie po raz pierwszy wykonano „Pieśń narodową za pomyślność króla”, znaną po późniejszej zmianie słów jako „Boże, coś Polskę”.

1851 – Urodził się Erazm Piltz, publicysta, polityk, redaktor polskiego tygodnika „Kraj” i działacz Komitetu Narodowego Polskiego.

1896 – Przy placu Dominikańskim w Gdańsku otwarto neogotycką Halę Targową, zaliczaną dziś do charakterystycznych zabytków miasta.

1901 – W Zuzeli urodził się Stefan Wyszyński, późniejszy prymas Polski, nazywany Prymasem Tysiąclecia i beatyfikowany w 2021 roku.

1914 – Niemcy wypowiedziały wojnę Francji, rozszerzając działania zbrojne I wojny światowej na front zachodni.

1914 – W krakowskich Oleandrach utworzono I Kompanię Kadrową, której dowódcą Józef Piłsudski mianował por. Tadeusza Kasprzyckiego.

1915 – Pod Jastkowem koło Lublina zakończyła się trwająca trzy dni bitwa Legionów Polskich z wojskami rosyjskimi.

1924 – W Anglii zmarł Joseph Conrad, właściwie Józef Teodor Konrad Korzeniowski, autor „Jądra ciemności”, „Lorda Jima” i „Smugi cienia”.

1929 – W Wielichowie urodził się Zdzisław Krzyszkowiak, mistrz olimpijski, dwukrotny mistrz Europy i rekordzista świata w biegu na 3000 metrów z przeszkodami.

1933 – W Łodzi urodził się Jerzy Urban, dziennikarz, rzecznik prasowy rządu PRL oraz założyciel i redaktor naczelny tygodnika „Nie”.

1936 – Jesse Owens wygrał olimpijski finał biegu na 100 metrów w Berlinie, zdobywając pierwszy z czterech złotych medali na tych igrzyskach.

1936 – Na warszawskiej Woli otwarto park im. gen. Józefa Sowińskiego, utworzony z inicjatywy prezydenta stolicy Stefana Starzyńskiego.

1939 – W Poznaniu urodził się Andrzej Dłużniewski, malarz, rysownik, pisarz, twórca instalacji artystycznych i profesor warszawskiej ASP.

1940 – Urodził się Martin Sheen, amerykański aktor znany między innymi z filmu „Czas Apokalipsy” i serialu „Prezydencki poker”.

1941 – W niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz zamordowano harcmistrza Stanisława Sedlaczka, założyciela konspiracyjnego Harcerstwa Polskiego.

1941 – W Warszawie zmarł Ludwik Kulczycki, historyk, socjolog, działacz socjalistyczny, były więzień carski i zesłaniec.

1942 – W piwnicy budynku przy ul. Nowolipki 68 ukryto część Podziemnego Archiwum Getta, tworzonego przez grupę Oneg Szabat.

1944 – Premier polskiego rządu na uchodźstwie Stanisław Mikołajczyk spotkał się w Moskwie z Józefem Stalinem.

1944 – Powstańcy warszawscy zdobyli Dworzec Pocztowy w Alejach Jerozolimskich, Pałac Blanka, Pałac Mostowskich oraz Arsenał.

1944 – Niemieckie lotnictwo po raz pierwszy od rozpoczęcia Powstania Warszawskiego przeprowadziło bombardowania walczącej stolicy.

1946 – Niespełna 18-letnia Danuta Siedzikówna „Inka”, sanitariuszka 5. Wileńskiej Brygady AK, została skazana przez komunistyczny sąd na śmierć.

1946 – W Nowym Jorku zmarł Ignacy Matuszewski, polityk obozu sanacyjnego, były minister skarbu i redaktor naczelny „Gazety Polskiej”.

1949 – Z połączenia Basketball Association of America i National Basketball League utworzono NBA, najważniejszą zawodową ligę koszykarską na świecie.

1952 – W Zielonej Górze urodził się Zbigniew Godlewski, zastrzelony podczas protestów Grudnia 1970 i upamiętniony jako Janek Wiśniewski.

1958 – Atomowy okręt podwodny USS „Nautilus” jako pierwsza jednostka w historii przepłynął pod lodem dokładnie pod geograficznym biegunem północnym.

1963 – The Beatles po raz ostatni wystąpili w liverpoolskim Cavern Club, kończąc serię 292 koncertów zagranych w tym miejscu.

1963 – Urodził się James Hetfield, wokalista, gitarzysta i współzałożyciel heavymetalowego zespołu Metallica.

1968 – W Moskwie zmarł Konstanty Rokossowski, marszałek Polski i Związku Radzieckiego oraz były minister obrony narodowej PRL.

1977 – Urodził się Tom Brady, jeden z najwybitniejszych zawodników futbolu amerykańskiego i siedmiokrotny triumfator Super Bowl.

1977 – Firma Radio Shack zaprezentowała komputer TRS-80, który odegrał ważną rolę w upowszechnieniu komputerów osobistych.

1979 – Zmarł Adam Szczypiorski, historyk, działacz PPS, były więzień obozu Sachsenhausen i jeden z założycieli Komitetu Obrony Robotników.

1980 – W Moskwie zakończyły się XXII Letnie Igrzyska Olimpijskie, podczas których reprezentanci Polski zdobyli 32 medale, w tym trzy złote.

1980 – W Toronto zmarł Zdzisław Krasnodębski, pilot wojskowy, uczestnik kampanii wrześniowej i pierwszy dowódca Dywizjonu 303.

2001 – W Olsztynie zmarł Stefan Rachoń, skrzypek, dyrygent i założyciel Orkiestry Polskiego Radia i Telewizji.

2008 – Zmarł Aleksander Sołżenicyn, rosyjski pisarz, były więzień łagrów, autor „Archipelagu GUŁag” i laureat literackiej Nagrody Nobla.

2015 – W wieku 98 lat zmarł Robert Conquest, brytyjski historyk i autor prac poświęconych stalinowskiemu terrorowi oraz zbrodniom komunistycznym.

2018 – W wieku 101 lat zmarł gen. Zbigniew Ścibor-Rylski „Motyl”, powstaniec warszawski i wieloletni prezes Związku Powstańców Warszawskich.

2022 – W Poznaniu zmarł Czesław Cybulski, trener współtworzący sukcesy polskich młociarzy, między innymi Anity Włodarczyk, Pawła Fajdka i Szymona Ziółkowskiego.

::news{"type":"see-also","item":"63179"}

::event{"type":"vertical","item":"5481"}