Kalendarium ciekawostek: 10 sierpnia

10 sierpnia przyniósł wydarzenia ważne dla Inowrocławia, Polski i świata. Tego dnia na Kujawach gościli średniowieczni książęta, rodziły się postacie związane z literaturą, kinem, muzyką i sportem, a XX wiek zapisał tę datę również dramatycznymi wydarzeniami II wojny światowej.

W kalendarium nie brakuje także mocnych akcentów popkulturowych – 10 sierpnia urodzili się m.in. Antonio Banderas i Ian Anderson, a Michael Jackson wydał jeden z najważniejszych albumów w swojej karierze.

Co wydarzyło się 10 sierpnia?

1109 – Książę Bolesław III Krzywousty pokonał Pomorzan w bitwie pod Nakłem, umacniając swoje wpływy na Pomorzu.

1218 – W Inowrocławiu przebywał książę Konrad Mazowiecki, który wystawił tutaj dokument dla rycerza Grabicy.

1250 – Książę kujawski Kazimierz przekazał wieś Niemojewko zakonowi joannitów.

1530 – Zmarł książę Konstanty Ostrogski, hetman wielki litewski i wojewoda trocki, dowódca wojsk polsko-litewskich, które w 1514 roku zwyciężyły wojska moskiewskie w bitwie pod Orszą.

1702 – Podczas wielkiej wojny północnej wojska szwedzkie zdewastowały i podpaliły Zamek Królewski na Wawelu.

1861 – Urodził się Bronisław Brochwicz-Rogoyski, architekt i współtwórca warszawskiego gmachu PAST-y, należącego do pierwszych wysokościowców stolicy.

1874 – Urodził się Herbert Hoover, późniejszy prezydent Stanów Zjednoczonych, który podczas I wojny światowej i po jej zakończeniu organizował szeroko zakrojoną pomoc humanitarną również dla Polski.

1881 – Urodził się Stefan Perzyński, prawnik, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, senator II RP i prezes AZS, zamordowany w 1941 roku w KL Auschwitz.

1887 – W Krasnosielcu na Mazowszu urodził się Sam Warner, producent filmowy i jeden z braci, którzy stworzyli wytwórnię Warner Bros.

1891 – Urodził się płk Alojzy Horak, oficer Wojska Polskiego, uczestnik kampanii 1939 roku i działacz konspiracyjny, rozstrzelany przez Niemców w 1943 roku.

1896 – W Warszawie otwarto Park Ujazdowski, który do dziś jest jednym z najbardziej charakterystycznych terenów zielonych w centrum stolicy.

1896 – Urodził się Stefan Wiechecki „Wiech”, satyryk, felietonista i scenarzysta, który uczynił gwarę warszawską jednym ze znaków rozpoznawczych swojej twórczości.

1898 – Urodził się Tadeusz Dołęga-Mostowicz, pisarz i scenarzysta, autor „Kariery Nikodema Dyzmy” oraz wielokrotnie ekranizowanego „Znachora”.

1909 – Urodził się Leo Fender, konstruktor gitar elektrycznych, którego instrumenty – m.in. Telecaster, Stratocaster i Precision Bass – na trwałe zmieniły brzmienie muzyki popularnej.

1911 – Urodził się rotmistrz Marian Jurecki „Orawa”, żołnierz kampanii wrześniowej i cichociemny, który pod koniec 1941 roku zginął po przerzuceniu do okupowanej Polski.

1913 – Urodził się Edmund Osmańczyk, dziennikarz, publicysta i politolog, który relacjonował m.in. konferencję poczdamską oraz proces norymberski.

1914 – Urodził się Witold Małcużyński, wybitny pianista, zdobywca III nagrody na Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina w 1937 roku.

1921 – Urodził się Bohdan Tomaszewski, jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich komentatorów sportowych, a podczas II wojny światowej uczestnik Powstania Warszawskiego.

1928 – Urodził się Jerzy Janicki, pisarz, dramaturg i scenarzysta, współautor radiowych „Matysiaków” i „W Jezioranach” oraz autor scenariuszy m.in. do seriali „Polskie drogi” i „Dom”.

1942 – Niemcy zlikwidowali tzw. małe getto warszawskie, położone na południe od ulicy Chłodnej.

1942 – Do getta warszawskiego dotarł Dawid Nowodworski, pierwszy znany uciekinier z niemieckiego obozu zagłady w Treblince.

1942 – Rozpoczęła się wielka akcja likwidacyjna getta lwowskiego, podczas której do 23 sierpnia Niemcy wywieźli do obozu zagłady w Bełżcu około 50 tys. Żydów.

1942 – Niemcy rozpoczęli likwidację getta w Krzemieńcu, podczas której zamordowali około 6,5 tys. Żydów.

1942 – Podczas likwidacji getta w Brzozowie koło Krosna Niemcy zamordowali około 1400 Żydów.

1944 – W dziesiątym dniu Powstania Warszawskiego żołnierze Zgrupowania „Chrobry II” zdobyli zabudowania browaru Haberbuscha, a Niemcy po raz pierwszy ostrzelali powstańców z ciężkiego moździerza samobieżnego Karl.

1944 – Radio BBC nadało w językach europejskich ostrzeżenie skierowane do Niemców odpowiedzialnych za zbrodnie popełniane podczas tłumienia Powstania Warszawskiego.

1944 – Prezydium Rady Najwyższej ZSRR wydało dekret o amnestii dla więzionych w Związku Sowieckim obywateli polskich.

1947 – Urodził się Ian Anderson, wokalista, kompozytor i flecista zespołu Jethro Tull, który uczynił flet jednym z najbardziej charakterystycznych instrumentów rocka.

1950 – W nowojorskim Radio City Music Hall odbyła się światowa premiera „Bulwaru Zachodzącego Słońca” w reżyserii Billy’ego Wildera, jednego z klasycznych filmów w historii Hollywood.

1952 – Urodził się Jacek Kaspszyk, ceniony polski dyrygent, związany m.in. z Teatrem Wielkim – Operą Narodową i Filharmonią Narodową.

1952 – Urodził się Jerzy Pilch, prozaik, dramaturg i felietonista, autor m.in. „Spisu cudzołożnic” oraz nagrodzonej Nike powieści „Pod Mocnym Aniołem”.

1959 – Odbyła się premiera filmu „Baza ludzi umarłych” w reżyserii Czesława Petelskiego.

1960 – Na wzgórze wawelskie powrócił pomnik Tadeusza Kościuszki, zniszczony przez Niemców podczas II wojny światowej i później zrekonstruowany.

1960 – Urodził się Antonio Banderas, hiszpański aktor znany zarówno z filmów Pedro Almodóvara, jak i hollywoodzkich produkcji takich jak „Desperado” czy „Maska Zorro”.

1961 – Zdzisław Krzyszkowiak ustanowił w Wałczu rekord świata w biegu na 3000 metrów z przeszkodami, uzyskując czas 8:30,4.

1964 – Urodziła się Neneh Cherry, szwedzka wokalistka i autorka piosenek, znana m.in. z przeboju „Buffalo Stance”.

1965 – We Frankfurcie nad Menem zakończył się drugi proces oświęcimski, w którym sądzono członków załogi niemieckiego obozu Auschwitz.

1979 – Odbyła się premiera „Aktorów prowincjonalnych”, pełnometrażowego debiutu fabularnego Agnieszki Holland.

1979 – Michael Jackson wydał album „Off the Wall”, nagrany z producentem Quincym Jonesem i uznawany za przełomowy etap jego solowej kariery.

1991 – Zmarł Tadeusz Nowak, poeta i prozaik, autor m.in. powieści „A jak królem, a jak katem będziesz”.

2002 – Zmarł prof. Czesław Łuczak, historyk i były rektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, badacz m.in. okupacji niemieckiej i stosunków polsko-niemieckich.

2016 – Zmarł Marek Kwiatkowski, historyk sztuki, muzealnik i varsavianista, przez wiele lat związany z Łazienkami Królewskimi w Warszawie.

2024 – W wieku 99 lat zmarła Wanda Thun „Wandzia”, uczestniczka konspiracji i sanitariuszka Armii Krajowej podczas Powstania Warszawskiego na Mokotowie.

::news{"type":"see-also","item":"63446"}

::event{"type":"vertical","item":"5715"}