Kalendarium ciekawostek: 14 sierpnia

14 sierpnia to data związana z wydarzeniami, które zmieniały historię Polski i Europy – od unii w Krewie i wojen z zakonem krzyżackim po Bitwę Warszawską, dramat KL Auschwitz oraz narodziny „Solidarności” podczas strajku w Stoczni Gdańskiej.

Nie brakuje również kultury, sportu i popkultury. Tego dnia urodzili się m.in. Beata Tyszkiewicz, Maciej Maleńczuk, Steve Martin, Magic Johnson, Halle Berry i Mila Kunis, a w 1947 roku niepodległość ogłosił Pakistan.

Co wydarzyło się 14 sierpnia?

1018 – Książę Bolesław Chrobry wraz ze swoim zięciem Świętopełkiem uroczyście wkroczył do Kijowa podczas wyprawy kijowskiej.

1385 – W Krewie wystawiono akt unii polsko-litewskiej, który otworzył drogę do małżeństwa Jadwigi Andegaweńskiej z Władysławem Jagiełłą i chrystianizacji Litwy.

1409 – Król Władysław Jagiełło otrzymał w Korczynie pismo wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena wypowiadające Polsce wojnę, która doprowadziła rok później do bitwy pod Grunwaldem.

1867 – Urodził się Artur Oppman „Or-Ot”, poeta Młodej Polski szczególnie związany z Warszawą, który podczas wojny polsko-bolszewickiej zgłosił się ochotniczo do wojska.

1877 – Urodził się Aleksander Zelwerowicz, jeden z najwybitniejszych polskich aktorów i reżyserów teatralnych, którego nazwisko nosi dziś warszawska Akademia Teatralna.

1914 – Wielki książę Mikołaj Mikołajewicz wydał odezwę do Polaków, obiecując zjednoczenie ziem polskich pod berłem Romanowów w zamian za wsparcie Rosji w I wojnie światowej.

1920 – Podczas Bitwy Warszawskiej 5 Armia gen. Władysława Sikorskiego rozpoczęła działania zaczepne znad Wkry przeciwko wojskom bolszewickim.

1920 – W walkach pod Ossowem zginął ks. Ignacy Skorupka, kapelan Wojska Polskiego, którego śmierć stała się jednym z symboli Bitwy Warszawskiej.

1921 – Urodził się Jan Białostocki, wybitny historyk sztuki, badacz dziejów europejskiego malarstwa i wieloletni profesor Uniwersytetu Warszawskiego.

1921 – Urodziła się Julia Hartwig, poetka, eseistka i tłumaczka, jedna z najważniejszych postaci polskiej literatury drugiej połowy XX wieku.

1930 – Urodził się Paweł Komorowski, reżyser i scenarzysta, twórca m.in. serialu „Przygody pana Michała” oraz filmu „Oko proroka”.

1938 – Urodziła się Beata Tyszkiewicz, jedna z najbardziej rozpoznawalnych polskich aktorek, znana m.in. z „Lalki”, „Rękopisu znalezionego w Saragossie” i „Marysi i Napoleona”.

1940 – Niemcy deportowali z Warszawy do KL Auschwitz pierwszy transport więźniów ze stolicy, rozpoczynając kolejne masowe deportacje do obozu.

1941 – W KL Auschwitz Niemcy zamordowali franciszkanina Maksymiliana Marię Kolbego, który dobrowolnie zgłosił się na śmierć w miejsce współwięźnia.

1941 – W Moskwie podpisano polsko-sowiecką umowę wojskową umożliwiającą utworzenie Armii Polskiej w ZSRR pod dowództwem gen. Władysława Andersa.

1941 – W więzieniu NKWD w Charkowie zmarł Stanisław Głąbiński, prawnik, ekonomista i jeden z czołowych polityków Narodowej Demokracji.

1941 – Urodził się David Crosby, amerykański gitarzysta i wokalista, współtwórca zespołów The Byrds oraz Crosby, Stills & Nash.

1944 – Podczas Powstania Warszawskiego powstańcy zdobyli niemiecki transporter opancerzony, który otrzymał nazwy „Jaś”, a następnie „Szary Wilk”.

1945 – Urodził się Steve Martin, amerykański aktor, komik, scenarzysta i muzyk, znany m.in. z filmów „Różowa Pantera” i „Ojciec panny młodej”.

1947 – Pakistan oficjalnie uzyskał niepodległość po podziale Indii Brytyjskich i powstaniu dwóch nowych państw – Indii oraz Pakistanu.

1948 – Zakończyły się XIV Letnie Igrzyska Olimpijskie w Londynie, podczas których jedyny medal dla Polski – brązowy w boksie – zdobył Aleksy Antkiewicz.

1959 – Urodził się Magic Johnson, jeden z najwybitniejszych koszykarzy w historii NBA, pięciokrotny mistrz ligi z Los Angeles Lakers.

1961 – Urodził się Maciej Maleńczuk, wokalista, gitarzysta, poeta i autor tekstów, związany m.in. z zespołami Homo Twist i Pudelsi.

1966 – Urodziła się Halle Berry, amerykańska aktorka, która jako pierwsza czarnoskóra kobieta otrzymała Oscara za najlepszą pierwszoplanową rolę żeńską.

1980 – W Stoczni Gdańskiej rozpoczął się strajk zapoczątkowany przez Jerzego Borowczaka, Bogdana Felskiego i Ludwika Prądzyńskiego, przygotowany przy udziale Bogdana Borusewicza, a jednym z głównych żądań było przywrócenie do pracy Anny Walentynowicz.

1981 – Na Krymie sekretarz generalny KC KPZR Leonid Breżniew spotkał się z Wojciechem Jaruzelskim i Stanisławem Kanią, naciskając na polskie władze w związku z kryzysem politycznym w PRL.

1982 – Podczas stanu wojennego milicja i straż więzienna brutalnie spacyfikowały ośrodek internowania w Kwidzynie, gdzie pobito ponad 80 działaczy „Solidarności”.

1983 – Urodziła się Mila Kunis, amerykańska aktorka znana m.in. z serialu „Różowe lata 70.” oraz filmów „Czarny łabędź” i „Ted”.

1995 – Na placu Piłsudskiego w Warszawie, naprzeciw Grobu Nieznanego Żołnierza, odsłonięto pomnik Józefa Piłsudskiego.

1998 – W Warszawie odsłonięto Pomnik Czynu Zbrojnego Polonii Amerykańskiej, upamiętniający Polaków ze Stanów Zjednoczonych walczących o niepodległość ojczyzny.

2003 – Potężna awaria sieci energetycznej pozbawiła prądu około 50 milionów mieszkańców Stanów Zjednoczonych i Kanady, stając się jednym z największych blackoutów w historii Ameryki Północnej.

2004 – W Krakowie zmarł Czesław Miłosz, poeta, prozaik i eseista, laureat Literackiej Nagrody Nobla z 1980 roku.

2009 – Zmarł Jerzy Krasuski, historyk specjalizujący się w dziejach Niemiec oraz stosunkach polsko-niemieckich.

2020 – W Krakowie zmarła Ewa Demarczyk, legendarna wykonawczyni poezji śpiewanej, związana z Piwnicą pod Baranami i pamiętana m.in. z „Karuzeli z Madonnami” oraz „Grande Valse Brillante”.

2022 – Zmarł Stefan Gierowski, jeden z najwybitniejszych polskich malarzy abstrakcyjnych, określany mianem klasyka polskiej nowoczesności.

::news{"type":"see-also","item":"63662"}

::event{"type":"vertical","item":"5669"}