Kalendarium ciekawostek: 18 sierpnia

18 sierpnia przyniósł wydarzenia ważne dla polskiej historii, kultury i życia społecznego – od walk z zakonem krzyżackim i konfederacji barskiej po narodziny polskiej radiofonii, Sierpień ’80 oraz jedno z największych osiągnięć w historii polskiego pływania.

To także wyjątkowo mocna data dla kina i muzyki. Urodzili się tego dnia Roman Polański, Robert Redford i Patrick Swayze, a w 1969 roku zakończył się legendarny festiwal Woodstock. W lokalnym kalendarium Kujaw znalazł się również akcent związany z Chełmiczkami.

Co wydarzyło się 18 sierpnia?

1409 – Podczas wojny z zakonem krzyżackim wojska zakonne zdobyły i spaliły zamek w Dobrzyniu nad Wisłą.

1611 – W Paryżu urodziła się Ludwika Maria Gonzaga de Nevers, późniejsza żona dwóch polskich królów – Władysława IV Wazy i Jana II Kazimierza Wazy.

1732 – Zakończyły się trwające od końca lipca na polach wilanowskich pod Warszawą pierwsze nowoczesne manewry wojskowe na ziemiach Rzeczypospolitej, z udziałem wojsk polskich, litewskich i saskich.

1772 – Broniący Jasnej Góry konfederaci barscy skapitulowali przed wojskami rosyjskimi.

1882 – Urodził się Stanisław Stroński, publicysta i polityk związany z endecją, późniejszy wicepremier oraz minister informacji w rządzie RP na uchodźstwie.

1899 – Urodził się Ludwik Sempoliński, aktor, śpiewak i reżyser, jedna z najbardziej charakterystycznych postaci polskiego teatru i kina XX wieku.

1906 – Wanda Krahelska z Organizacji Bojowej PPS przeprowadziła w Warszawie nieudany zamach bombowy na generała-gubernatora Gieorgija Skałona.

1909 – Urodził się Władysław Jan Jasiński, instruktor harcerski, twórca konspiracyjnej organizacji „Odwet” i dowódca oddziału partyzanckiego „Jędrusie”.

1919 – Podczas I powstania śląskiego powstańcy odnieśli zwycięstwo w bitwie pod Godowem.

1925 – Spółka Polskie Radio otrzymała koncesję na prowadzenie radiofonii w Polsce, co otworzyło drogę do rozwoju regularnego nadawania programu radiowego.

1933 – Urodził się Roman Polański, reżyser, scenarzysta i producent filmowy, twórca m.in. „Noża w wodzie”, „Chinatown”, „Dziecka Rosemary” i nagrodzonego Oscarem za reżyserię „Pianisty”.

1936 – Urodził się Robert Redford, amerykański aktor i reżyser, gwiazda filmów „Butch Cassidy i Sundance Kid”, „Żądło” i „Wszyscy ludzie prezydenta”, a także twórca Sundance Institute; zmarł w 2025 roku.

1937 – Urodził się Edward Stachura, poeta, prozaik, tłumacz i autor piosenek, twórca m.in. „Siekierezady”, „Całej jaskrawości” i „Fabula rasa”.

1940 – Urodził się Adam Makowicz, pianista jazzowy i jeden z najbardziej cenionych polskich muzyków jazzowych na świecie.

1942 – Niemcy zakończyli likwidację getta w Radomiu, deportując około 30 tys. Żydów do niemieckiego obozu zagłady w Treblince.

1943 – Urodziła się Karin Stanek, jedna z najpopularniejszych polskich wokalistek lat 60., znana m.in. z „Malowanej lali” i „Chłopca z gitarą”; w części źródeł jako rok jej urodzenia podawany jest również 1946.

1944 – W osiemnastym dniu Powstania Warszawskiego trwały ciężkie walki w Śródmieściu i na Starym Mieście; powstańcy odzyskali m.in. koszary policji przy ul. Ciepłej i magazyny przy ul. Grzybowskiej.

1944 – W zbombardowanym przez Niemców szpitalu przy ul. Miodowej zginął 19-letni Jan Romocki „Bonawentura”, poeta i żołnierz batalionu „Zośka”.

1944 – Armia Czerwona zajęła Sandomierz.

1946 – Urodziła się Irena Jarocka, jedna z najpopularniejszych polskich piosenkarek, wykonawczyni przebojów „Motylem jestem”, „Odpływają kawiarenki” i „Wymyśliłam Cię”.

1946 – Grupa partyzantów związanych z oddziałem Józefa Kurasia „Ognia”, bez jego osobistego udziału, opanowała więzienie św. Michała w Krakowie i uwolniła 62 lub 64 więźniów, głównie żołnierzy podziemia niepodległościowego.

1952 – Urodził się Patrick Swayze, amerykański aktor, tancerz i wokalista, któremu światową popularność przyniosły przede wszystkim filmy „Dirty Dancing” i „Uwierz w ducha”.

1954 – W Toruniu urodził się Janusz Leon Wiśniewski, naukowiec i pisarz, autor bestsellerowej powieści „Samotność w sieci”.

1957 – W Alpach zginął Wawrzyniec Żuławski, kompozytor, muzykolog, taternik i alpinista.

1966 – W Chełmiczkach zmarł Antoni Mielcarek, rolnik i aktywny działacz społeczny związany z Kujawami.

1969 – Zakończył się legendarny festiwal Woodstock, który z powodu opóźnień trwał o dzień dłużej, niż planowano; ostatni koncert zagrał Jimi Hendrix, wykonując słynną, improwizowaną wersję amerykańskiego hymnu.

1976 – Zmarł Julian Kulski, żołnierz Legionów Polskich i przedwojenny wiceprezydent Warszawy, który po aresztowaniu Stefana Starzyńskiego pełnił funkcję komisarycznego burmistrza stolicy za zgodą Polskiego Państwa Podziemnego.

1980 – Rozpoczął się strajk w Stoczni Szczecińskiej im. Adolfa Warskiego, a przewodniczącym Komitetu Strajkowego został Marian Jurczyk.

1980 – Gdański Międzyzakładowy Komitet Strajkowy przekazał władzom 21 postulatów, wśród których znalazły się żądania utworzenia niezależnych związków zawodowych, prawa do strajku, wolności słowa i uwolnienia więźniów politycznych.

1982 – W drugą rocznicę wydarzeń Sierpnia ’80 w Szczecinie i Elblągu odbyły się protesty przeciwko stanowi wojennemu.

1983 – Zmarł Jan Zachwatowicz, architekt, historyk sztuki i jeden z głównych twórców powojennej odbudowy warszawskiego Starego Miasta, katedry św. Jana oraz Zamku Królewskiego.

1988 – Rozpoczął się strajk pracowników szczecińskiej komunikacji miejskiej, będący częścią fali protestów, która poprzedziła rozmowy Okrągłego Stołu.

1989 – Odbyła się premiera filmu „Konsul” w reżyserii Mirosława Borka, inspirowanego prawdziwą historią oszusta i hochsztaplera Czesława Śliwy.

2004 – Otylia Jędrzejczak wygrała podczas igrzysk olimpijskich w Atenach finał na 200 metrów stylem motylkowym i zdobyła pierwszy w historii Polski złoty medal olimpijski w pływaniu.

Był to kulminacyjny moment znakomitego występu polskiej pływaczki w Atenach. Otylia Jędrzejczak zdobyła na tych igrzyskach trzy medale – złoto na 200 m stylem motylkowym oraz dwa srebra: na 100 m stylem motylkowym i 400 m stylem dowolnym.

Jej zwycięstwo na 200 metrów przeszło do historii polskiego sportu i uczyniło ją jedną z największych gwiazd igrzysk w polskiej reprezentacji.

2020 – W Paryżu zmarł Wojciech Karpiński, pisarz, eseista, historyk sztuki i krytyk literacki, przez wiele lat związany z paryską „Kulturą”.

2024 – Zmarł Franciszek Smuda, jeden z najbardziej znanych polskich trenerów piłkarskich, mistrz Polski z Widzewem Łódź i Wisłą Kraków oraz selekcjoner reprezentacji Polski podczas Euro 2012.

::news{"type":"see-also","item":"63929"}

::event{"type":"vertical","item":"5732"}