Kalendarium ciekawostek: 24 sierpnia

24 sierpnia prowadzi przez niemal tysiąc lat historii – od bohaterskiej obrony Głogowa i politycznych układów średniowiecznej Europy po Powstanie Warszawskie, narodziny NATO i przełom 1989 roku. W lokalnym kalendarium pojawiają się także wydarzenia związane bezpośrednio z Inowrocławiem.

To również data ważna dla literatury, kina, muzyki i nowych technologii. 24 sierpnia urodzili się m.in. Jorge Luis Borges, Stephen Fry, Dave Chappelle i Rupert Grint, a w 1995 roku na rynek trafił system Windows 95.

Co wydarzyło się 24 sierpnia?

1109 – Wojska króla niemieckiego Henryka V rozpoczęły oblężenie Głogowa, jednego z najbardziej znanych epizodów wojny prowadzonej przez Bolesława Krzywoustego z niemieckim władcą.

Oblężenie przeszło do polskiej tradycji przede wszystkim za sprawą dramatycznej historii zakładników. Według przekazu Galla Anonima mieszkańcy przekazali napastnikom swoje dzieci jako gwarancję rozejmu, a gdy nie zgodzili się na kapitulację, oblegający przywiązali zakładników do machin oblężniczych.

Obrońcy Głogowa nie poddali grodu mimo zagrożenia życia własnych bliskich. Po kilku tygodniach nieudanych ataków wojska Henryka V odstąpiły od oblężenia. Obrona Głogowa stała się jednym z najbardziej symbolicznych przykładów średniowiecznej walki o niezależność państwa Piastów.

1335 – Podczas rokowań w Trenczynie przedstawiciele króla Kazimierza Wielkiego uznali zwierzchnictwo czeskie nad księstwami śląskimi w zamian za rezygnację króla Czech Jana Luksemburskiego z pretensji do polskiej korony.

1456 – Zakończono druk Biblii Gutenberga, jednego z najważniejszych dzieł w historii drukarstwa; jeden z zachowanych egzemplarzy znajduje się w Muzeum Diecezjalnym w Pelplinie.

1572 – W Paryżu rozpoczęła się noc św. Bartłomieja, podczas której doszło do masakry francuskich hugenotów, a fala przemocy szybko rozprzestrzeniła się również na inne miasta Francji.

1736 – Urodził się Stanisław Małachowski, marszałek Sejmu Wielkiego i jeden z najważniejszych polityków związanych z uchwaleniem Konstytucji 3 maja.

1776 – Urodził się Józef Maria Hoene-Wroński, filozof, matematyk i fizyk, jeden z głównych przedstawicieli polskiego mesjanizmu.

1858 – Urodził się Wacław Sieroszewski, pisarz, etnograf, sybirak i działacz niepodległościowy, późniejszy żołnierz Legionów Polskich.

1863 – Podczas powstania styczniowego oddziały polskie poniosły ciężką klęskę w bitwie pod Fajsławicami.

1870 – Urodził się Leon Wasilewski, działacz PPS, historyk i dyplomata, jeden z najbliższych współpracowników Józefa Piłsudskiego.

1873 – W Inowrocławiu zmarł Mateusz Rakowski, uczestnik powstania styczniowego, który walczył m.in. w bitwie pod Krzywosądzem.

1899 – Urodził się Jorge Luis Borges, argentyński pisarz, poeta i eseista, jeden z najbardziej wpływowych twórców literatury XX wieku.

1902 – Urodził się Fernand Braudel, francuski historyk i jeden z najwybitniejszych przedstawicieli szkoły Annales, autor monumentalnego dzieła „Morze Śródziemne i świat śródziemnomorski w epoce Filipa II”.

1905 – Urodził się Hilary Minc, komunistyczny polityk i ekonomista, jeden z najważniejszych twórców stalinowskiej polityki gospodarczej w Polsce, związany m.in. z tzw. bitwą o handel i planem sześcioletnim.

1912 – Urodził się Gwidon Miklaszewski, karykaturzysta i rysownik, autor tysięcy prac publikowanych m.in. w „Szpilkach” i prasie codziennej.

1919 – Zakończyło się I powstanie śląskie, pierwsze z trzech zbrojnych wystąpień polskiej ludności Górnego Śląska.

1927 – Wojewoda poznański wyraził zgodę na odbudowę kościoła Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Inowrocławiu, którego część konstrukcji uległa wcześniej katastrofie budowlanej.

1930 – Urodził się Jerzy Holzer, historyk specjalizujący się w dziejach Polski i Europy XX wieku, profesor Uniwersytetu Warszawskiego.

1936 – Zakończył się pierwszy proces moskiewski, podczas którego na śmierć skazano m.in. dawnych bolszewickich przywódców Grigorija Zinowiewa i Lwa Kamieniewa; był to jeden z początkowych etapów wielkiej czystki Józefa Stalina.

1942 – W Dreźnie Niemcy stracili na gilotynie pięciu młodych wychowanków salezjańskiego oratorium w Poznaniu, znanych później jako „Poznańska Piątka”.

1944 – W 24. dniu Powstania Warszawskiego trwały bardzo ciężkie walki na Starym Mieście, m.in. w rejonie szpitala Jana Bożego, zakładów Fiata oraz barykad przy ulicach Miodowej, Piwnej i Brzozowej.

1944 – Powstańcza rozgłośnia „Błyskawica” wyemitowała wiersz Zbigniewa Jasińskiego „Żądamy amunicji”, dramatyczny apel walczącej Warszawy skierowany do świata.

1945 – Dekretami utworzono Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, a Uniwersytet Wrocławski i Politechnikę Wrocławską przekształcono w polskie państwowe szkoły akademickie.

1949 – Wszedł w życie Traktat Północnoatlantycki, na podstawie którego rozpoczęła działalność Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego – NATO.

1957 – Urodził się Stephen Fry, brytyjski aktor, komik, pisarz i prezenter, znany m.in. z duetu komediowego z Hugh Lauriem oraz licznych produkcji telewizyjnych i filmowych.

1960 – Urodził się Cal Ripken Jr., amerykański baseballista, który ustanowił legendarny rekord 2632 kolejnych rozegranych meczów MLB.

1965 – W Düsseldorfie zakończył się proces byłych członków załogi niemieckiego obozu zagłady w Treblince, w którym czterech oskarżonych skazano na dożywotnie więzienie.

1966 – W Wielkiej Brytanii zmarł gen. Tadeusz Bór-Komorowski, Komendant Główny Armii Krajowej podczas Powstania Warszawskiego i późniejszy premier rządu RP na uchodźstwie.

1972 – Urodziła się Ava DuVernay, amerykańska reżyserka, scenarzystka i producentka, autorka m.in. filmu „Selma” i serialu „Jak nas widzą”.

1973 – Urodził się Dave Chappelle, amerykański komik i aktor, jeden z najbardziej rozpoznawalnych twórców współczesnego stand-upu.

1975 – Zespół Queen rozpoczął sesje nagraniowe, podczas których powstało „Bohemian Rhapsody”, jeden z najbardziej rozpoznawalnych utworów w historii rocka.

1980 – W Stoczni Gdańskiej przedstawiciele Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego spotkali się z grupą intelektualistów wspierających protestujących, a przy MKS powstała komisja ekspertów.

W jej skład weszli m.in. Tadeusz Mazowiecki, Bronisław Geremek, Tadeusz Kowalik, Andrzej Wielowieyski, Jadwiga Staniszkis, Waldemar Kuczyński i Bohdan Cywiński.

1980 – Józef Pińkowski zastąpił Edwarda Babiucha na stanowisku premiera PRL.

1987 – Odbyła się premiera filmu „Pociąg do Hollywood” w reżyserii Radosława Piwowarskiego, z Katarzyną Figurą w jednej z najbardziej charakterystycznych ról jej kariery.

1988 - urodził się Rupert Grint, brytyjski aktor, największą popularność zdobył jako Ron Weasley w filmowej serii o Harrym Potterze.

1989 – Sejm wybrał Tadeusza Mazowieckiego na stanowisko premiera. Powstał pierwszy w powojennej Polsce rząd kierowany przez polityka wywodzącego się z demokratycznej opozycji.

Wydarzenie było jednym z najważniejszych symboli końca systemu komunistycznego w Polsce i konsekwencją wyborów z 4 czerwca oraz porozumień Okrągłego Stołu.

1991 – Ukraina ogłosiła niepodległość od Związku Sowieckiego, a 24 sierpnia stał się później najważniejszym ukraińskim świętem państwowym.

1991 – Michaił Gorbaczow zrezygnował z funkcji sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego, pozostając jeszcze przez kilka miesięcy prezydentem ZSRR.

1993 – Podczas spotkania z prezydentem Lechem Wałęsą rosyjski prezydent Borys Jelcyn zaakceptował w deklaracji prawo Polski do podjęcia decyzji o przystąpieniu do NATO.

1995 – Microsoft wprowadził na rynek Windows 95, system operacyjny, który odegrał ogromną rolę w popularyzacji komputerów osobistych i charakterystycznego przycisku „Start”.

2000 – Urodził się Griffin Gluck, amerykański aktor znany z produkcji filmowych i serialowych.

2006 – Zmarł Herbert Hupka, niemiecki polityk i działacz środowisk wypędzonych, przez wiele lat kojarzony w Polsce ze sprzeciwem wobec uznania granicy na Odrze i Nysie.

2011 – Zmarł prof. Stefan Kurowski, ekonomista i działacz opozycji demokratycznej, współtwórca Konfederacji Polski Niepodległej i doradca „Solidarności”.

2014 – Zmarł Richard Attenborough, brytyjski aktor i reżyser, twórca nagrodzonego ośmioma Oscarami filmu „Gandhi”.

::news{"type":"see-also","item":"63947"}

::event{"type":"vertical","item":"5756"}