Kalendarium ciekawostek z foto-zagadką: 24 października

24 października łączy historię Polski, wielkie nazwiska kina, muzyki i sportu. Tego dnia urodzili się Henryk Siemiradzki, Marek Piwowski, Bill Wyman, Kevin Kline i Drake, a Linkin Park, Smashing Pumpkins i Taylor Swift wydali przełomowe albumy.

To również konkretna rocznica w historii Inowrocławia. 24 października 1908 roku uroczyście otwarto dzisiejszy ratusz – charakterystyczny neogotycki gmach, który pierwotnie był siedzibą władz powiatowych.

Na starej fotografii Inowrocławia kryje się kolejna foto-zagadka. Czy rozpoznajecie miejsce lub obiekt i potraficie określić, z jakiego okresu pochodzi zdjęcie? Jeśli wiążą się z nim Wasze wspomnienia, podzielcie się nimi.

Co wydarzyło się 24 października?

1558 – we Lwowie urodził się Szymon Szymonowic, poeta renesansowy, autor „Sielanek” i jeden z organizatorów Akademii Zamojskiej. Od jego nazwiska wywodzi się określenie polskiego gatunku literackiego – sielanki szymonowicowskiej.

1743 – urodził się Rafał Józef Czerwiakowski, lekarz, anatom, chirurg i położnik, uznawany za ojca polskiej chirurgii. Został pierwszym profesorem chirurgii na ziemiach polskich i współtworzył nowoczesne nauczanie medycyny na Uniwersytecie Jagiellońskim.

1795 – Rosja, Prusy i Austria zawarły porozumienie dotyczące III rozbioru Rzeczypospolitej. Polska zniknęła z mapy Europy jako niepodległe państwo na 123 lata.

1843 – urodził się Henryk Siemiradzki, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli akademizmu w polskim malarstwie. Jego monumentalne „Pochodnie Nerona” zdobyły ogromne uznanie w Europie, a artysta stworzył także słynną kurtynę Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie.

1892 – w Krakowie urodził się Rafał Malczewski, malarz, pisarz i felietonista, syn Jacka Malczewskiego. Jego obrazy przedstawiające m.in. Tatry, Zakopane i industrialny Śląsk mają bardzo charakterystyczny, łatwo rozpoznawalny styl.

1893 – urodził się Merian C. Cooper, amerykański lotnik, reżyser i producent filmowy. Podczas wojny polsko-bolszewickiej organizował Eskadrę Kościuszkowską, a w historii światowego kina zapisał się jako współtwórca i producent klasycznego „King Konga” z 1933 roku.

1899 – w Warszawie urodził się Anatol Stern, poeta, prozaik, scenarzysta i jeden ze współtwórców polskiego futuryzmu.

1908 – po piętnastu miesiącach budowy uroczyście oddano do użytku dzisiejszy ratusz w Inowrocławiu. Neogotycki gmach zaprojektowany przez firmę Knoch und Kallmeyer z Halle był pierwotnie siedzibą landrata i władz powiatowych. Budynek wzorowano na architekturze Zamku Średniego w Malborku.

1929 – na nowojorskiej giełdzie nastąpił „czarny czwartek”. Paniczna wyprzedaż milionów akcji stała się jednym z symbolicznych momentów początku wielkiego krachu giełdowego i Wielkiego Kryzysu.

1934 – prezydent Ignacy Mościcki podpisał rozporządzenie powołujące Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Nowa instytucja scaliła działające wcześniej elementy systemu ubezpieczeń społecznych.

1934 – urodził się bp Tadeusz Pieronek, duchowny, kanonista i sekretarz generalny Konferencji Episkopatu Polski w latach 1993–1998. Później był rektorem Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie.

1935 – w Warszawie urodził się Marek Piwowski, reżyser, scenarzysta i aktor. Stworzył kultowy „Rejs”, a także filmy „Przepraszam, czy tu biją?” i „Uprowadzenie Agaty”.

1936 – podczas wojny domowej w Hiszpanii utworzono Batalion im. Jarosława Dąbrowskiego, walczący w Brygadach Międzynarodowych po stronie republikańskiej przeciwko wojskom generała Francisco Franco.

1936 – urodził się Bill Wyman, wieloletni basista The Rolling Stones. Był członkiem zespołu od początku lat 60. do 1993 roku i uczestniczył w nagrywaniu jego klasycznych albumów.

1938 – minister spraw zagranicznych III Rzeszy Joachim von Ribbentrop przedstawił polskiemu ambasadorowi Józefowi Lipskiemu niemieckie żądania dotyczące m.in. przyłączenia Wolnego Miasta Gdańska do Rzeszy, eksterytorialnej trasy przez Pomorze oraz przystąpienia Polski do Paktu Antykominternowskiego.

1939 – urodził się F. Murray Abraham, amerykański aktor, który zdobył Oscara za rolę Antonia Salieriego w „Amadeuszu”. Występował także m.in. w „Człowieku z blizną”, „Imieniu róży”, „Grand Budapest Hotel” i serialu „Biały Lotos”.

1942 – w odpowiedzi na niemieckie represje i egzekucje więźniów Pawiaka Gwardia Ludowa przeprowadziła zamachy bombowe na lokale przeznaczone dla Niemców – Café Club oraz restaurację Mitropa w Warszawie.

1945 – weszła w życie Karta Narodów Zjednoczonych, a Organizacja Narodów Zjednoczonych formalnie rozpoczęła istnienie. Z tego powodu 24 października obchodzony jest jako Dzień Narodów Zjednoczonych.

1947 – w Warszawie rozpoczął działalność Teatr Nowy, którego pierwszym dyrektorem został Julian Tuwim.

1947 – urodził się Kevin Kline, aktor teatralny i filmowy, laureat Oscara za rolę w komedii „Rybka zwana Wandą”. Zagrał również m.in. w „Wyborze Zofii”, „Wielkim chłodzie”, „Dave” i „Francuskim pocałunku”.

1948 – w Łodzi urodził się Marek Siudym, aktor teatralny, filmowy i kabaretowy. Występował m.in. w „Misiu”, „Konopielce”, „Domu”, „Zmiennikach”, „Wszyscy jesteśmy Chrystusami” i Kabarecie Olgi Lipińskiej.

1956 – na placu Defilad w Warszawie odbył się ogromny wiec poparcia dla Władysława Gomułki, który kilka dni wcześniej wrócił do ścisłego kierownictwa PZPR. Przemówienia nowego I sekretarza słuchały setki tysięcy osób.

1957 – zmarł Christian Dior, jeden z najważniejszych projektantów mody XX wieku. Jego zaprezentowany po wojnie „New Look” radykalnie zmienił kobiecą modę i uczynił dom Dior jednym z symboli francuskiego luksusu.

1960 – na kosmodromie Bajkonur doszło do jednej z największych katastrof w historii radzieckiego programu rakietowego. Podczas przygotowań do próby międzykontynentalnej rakiety R-16 doszło do eksplozji, w której zginęły dziesiątki osób, w tym marszałek Mitrofan Niedielin. ZSRR przez wiele lat ukrywał prawdziwy przebieg tragedii.

1964 – Zambia uzyskała niepodległość od Wielkiej Brytanii. Pierwszym prezydentem nowego państwa został Kenneth Kaunda.

1965 – Telewizja Polska pokazała pierwszy odcinek serialu „Wojna domowa” w reżyserii Jerzego Gruzy. Historia rodzin Jankowskich i Kamińskich z Aliną Janowską, Ireną Kwiatkowską, Kazimierzem Rudzkim i Andrzejem Szczepkowskim stała się klasyką polskiej telewizji.

1972 – zmarł Jackie Robinson, pierwszy czarnoskóry zawodnik Major League Baseball w XX wieku. Jego debiut w Brooklyn Dodgers w 1947 roku przełamał barierę rasową w zawodowym amerykańskim baseballu.

1975 – kobiety w Islandii masowo zrezygnowały na jeden dzień z pracy zawodowej i obowiązków domowych, pokazując znaczenie swojej pracy dla gospodarki i życia społecznego. „Dzień wolny kobiet” stał się jednym z najważniejszych wydarzeń w historii islandzkiego ruchu na rzecz równouprawnienia.

1980 – Sąd Wojewódzki w Warszawie wpisał NSZZ „Solidarność” do rejestru związków zawodowych, ale jednocześnie samowolnie zmienił jego statut, usuwając zapisy dotyczące prawa do strajku i dopisując stwierdzenie o kierowniczej roli PZPR. Decyzja wywołała natychmiastowy protest władz związku.

1980 – urodziła się Monica, amerykańska wokalistka R&B. Jej największym światowym przebojem był nagrany z Brandy utwór „The Boy Is Mine”, a do popularnych nagrań należą także „Angel of Mine” i „So Gone”.

1985 – urodził się Wayne Rooney, jeden z najlepszych angielskich piłkarzy swojego pokolenia. Przez wiele lat był gwiazdą Manchesteru United i reprezentacji Anglii.

1986 – w Toronto urodził się Drake, właściwie Aubrey Drake Graham. Zaczynał jako aktor w serialu „Degrassi”, a później stał się jednym z najpopularniejszych raperów i wokalistów XXI wieku dzięki takim utworom jak „Hotline Bling”, „God's Plan” czy „One Dance”.

1989 – podczas próby wytyczenia nowej drogi na południowej ścianie Lhotse zginął Jerzy Kukuczka, jeden z najwybitniejszych himalaistów w historii. Był drugim człowiekiem na świecie, po Reinholdzie Messnerze, który zdobył wszystkie czternaście ośmiotysięczników.

1989 – urodził się Felix Kjellberg, znany jako PewDiePie, jeden z pionierów światowej kultury YouTube. Jego kanał przez lata należał do najpopularniejszych indywidualnych kanałów w serwisie.

1991 – zmarł Gene Roddenberry, scenarzysta i producent, który stworzył „Star Trek”. Wymyślone przez niego uniwersum rozrosło się w jedną z największych franczyz science fiction w historii telewizji i kina.

1995 – The Smashing Pumpkins wydali podwójny album „Mellon Collie and the Infinite Sadness”. Na płycie znalazły się m.in. „1979”, „Tonight, Tonight”, „Zero” i „Bullet with Butterfly Wings”; album zadebiutował na pierwszym miejscu Billboard 200.

2000 – Linkin Park wydali debiutancki album „Hybrid Theory”. „In the End”, „Crawling”, „Papercut” i „One Step Closer” pomogły płycie stać się jednym z najważniejszych rockowych debiutów początku XXI wieku i największym komercyjnym sukcesem grupy.

2003 – odbył się ostatni regularny komercyjny lot Concorde'a. Naddźwiękowy samolot British Airways przyleciał z Nowego Jorku do Londynu, kończąc 27-letnią epokę regularnych pasażerskich lotów z prędkością ponaddźwiękową.

2006 – Taylor Swift wydała swój debiutancki album zatytułowany po prostu „Taylor Swift”. Płyta z „Tim McGraw”, „Teardrops on My Guitar” i „Our Song” rozpoczęła jedną z największych karier we współczesnej muzyce popularnej.

2011 – Coldplay wydali album „Mylo Xyloto”. Na płycie znalazły się m.in. „Paradise”, „Every Teardrop Is a Waterfall” i nagrany z Rihanną utwór „Princess of China”.

2017 – w Londynie, w wieku 100 lat, zmarł płk Zbigniew Makowiecki, uczestnik kampanii wrześniowej, później żołnierz 1. Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka i jeden z ostatnich polskich kawalerzystów walczących w 1939 roku.

2023 – w Krakowie zmarła Wanda Półtawska, lekarka, była więźniarka niemieckiego obozu Ravensbrück oraz wieloletnia przyjaciółka i współpracowniczka Jana Pawła II.

2023 – ukazały się wspomnienia Britney Spears „The Woman in Me”. Książka opisująca karierę wokalistki, jej życie prywatne i trwającą 13 lat kuratelę prawną stała się jednym z najgłośniejszych popkulturowych wydawnictw roku.

::news{"type":"see-also","item":"66825"}

::event{"type":"vertical","item":"5923"}