Kalendarium ciekawostek z foto-zagadką: 27 października

27 października łączy wielką historię z bardzo mocną popkulturą. Tego dnia urodzili się John Cleese, Roberto Benigni, Simon Le Bon i Scott Weiland, Prince wydał „1999”, Amy Winehouse – „Back to Black”, a Taylor Swift – album „1989”.

W Inowrocławiu ta data ma własne rocznice. W 1927 roku w Hotelu pod Lwem powoływano nową organizację miejscowego rzemiosła, a w 1995 roku Rada Miejska utworzyła Inowrocławski Dom Kultury – instytucję, z której wywodzi się dzisiejsze Kujawskie Centrum Kultury.

Na starej fotografii Inowrocławia kryje się kolejna foto-zagadka. Czy rozpoznajecie miejsce lub obiekt i potraficie określić, z jakiego okresu pochodzi zdjęcie? Jeśli wiążą się z nim Wasze wspomnienia, podzielcie się nimi.

Co wydarzyło się 27 października?

1430 – w Trokach zmarł Witold Kiejstutowicz, wielki książę litewski i brat stryjeczny Władysława Jagiełły. Był jedną z najważniejszych postaci politycznych Europy Środkowo-Wschodniej przełomu XIV i XV wieku.

1548 – w Lidzbarku Warmińskim zmarł Jan Dantyszek, biskup warmiński, dyplomata, poeta i doradca Zygmunta I Starego. Należał do najważniejszych polskich humanistów swojej epoki.

1779 – zmarł Wacław Rzewuski, magnat, hetman i pisarz. W swojej rezydencji w Podhorcach stworzył teatr należący do najbardziej znanych magnackich scen XVIII-wiecznej Rzeczypospolitej.

1858 – urodził się Theodore Roosevelt, późniejszy prezydent Stanów Zjednoczonych. W 1906 roku otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla za udział w negocjacjach kończących wojnę rosyjsko-japońską.

1900 – urodził się płk Franciszek Niepokólczycki, oficer ZWZ-AK i Kedywu. Po wojnie stanął na czele Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” i został jednym z najważniejszych działaczy podziemia antykomunistycznego.

1904 – w Nowym Jorku uruchomiono pierwszą linię miejskiego metra. System szybko stał się jednym z największych i najbardziej rozpoznawalnych na świecie.

1914 – urodził się Jan Kott, krytyk literacki i teatralny, eseista oraz tłumacz. Międzynarodową sławę przyniosły mu interpretacje dramatów Williama Shakespeare'a, szczególnie książka „Szekspir współczesny”.

1914 – urodził się również Dylan Thomas, walijski poeta, autor m.in. „Nie wchodź łagodnie do tej dobrej nocy”. Jego twórczość należy do klasyki anglojęzycznej poezji XX wieku.

1916 – urodził się Kazimierz Brandys, prozaik i eseista, autor m.in. „Matki Królów”, „Jak być kochaną” i „Nierzeczywistości”. Początkowo związany z oficjalnym życiem literackim PRL, później znalazł się w opozycji wobec władz.

1920 – Konferencja Ambasadorów ustanowiła Wolne Miasto Gdańsk. Jego formalne proklamowanie nastąpiło 15 listopada 1920 roku, a specjalny status miasta miał umożliwić Polsce korzystanie z portu przy jednoczesnym pozostawieniu Gdańska poza granicami Rzeczypospolitej.

1924 – w warszawskiej archikatedrze św. Jana uroczyście złożono szczątki Henryka Sienkiewicza, sprowadzone ze szwajcarskiego Vevey. Powrót trumny noblisty do kraju stał się wielką uroczystością narodową.

1927 – w Hotelu pod Lwem w Inowrocławiu odbyło się konstytucyjne zebranie Zjednoczenia Cechów Miejscowych. Organizację powołano z inicjatywy miejscowych rzemieślników, a jej zadaniem miało być reprezentowanie interesów cechów i środowiska rzemieślniczego.

1930 – w Gdyni powstała Liga Morska i Kolonialna, organizacja propagująca rozwój polskiej gospodarki morskiej, floty oraz zainteresowanie społeczeństwa sprawami morza.

1932 – urodziła się Sylvia Plath, amerykańska poetka i pisarka, autorka powieści „Szklany klosz”. Pośmiertnie otrzymała Nagrodę Pulitzera za poezję.

1933 – w Krakowie urodził się Andrzej Czeczot, grafik, rysownik satyryczny i autor plakatów oraz okładek. Jego charakterystyczne rysunki przez lata pojawiały się w najważniejszych polskich czasopismach.

1939 – gestapo aresztowało w warszawskim ratuszu prezydenta stolicy Stefana Starzyńskiego, jednego z symboli obrony Warszawy we wrześniu 1939 roku. Trafił na Pawiak, a śledztwo IPN wykazało później, że został zamordowany przez gestapo w grudniu tego samego roku.

1939 – urodził się John Cleese, aktor, scenarzysta i komik, współtwórca Monty Pythona. Ogromną popularność przyniosły mu również serial „Hotel Zacisze” oraz filmy „Rybka zwana Wandą” i „Żywot Briana”.

1942 – rozpoczęła się kolejna wielka akcja deportacyjna w krakowskim getcie. Niemcy wywozili jego mieszkańców do obozów zagłady, przede wszystkim do Bełżca.

1952 – urodził się Francis Fukuyama, politolog i filozof polityki. Światową dyskusję wywołała jego książka „Koniec historii i ostatni człowiek”, poświęcona przyszłości liberalnej demokracji po zakończeniu zimnej wojny.

1952 – tego samego dnia urodził się Roberto Benigni, włoski aktor, reżyser i scenarzysta. Jego „Życie jest piękne” zdobyło trzy Oscary, w tym dla Benigniego za najlepszą rolę pierwszoplanową.

1953 – zmarł Zdzisław Jachimecki, muzykolog, kompozytor i profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Był jednym z pionierów polskiej muzykologii akademickiej.

1958 – urodził się Simon Le Bon, wokalista Duran Duran. Zespół stał się jedną z największych gwiazd lat 80., nagrywając m.in. „Rio”, „Hungry Like the Wolf”, „The Reflex”, „Ordinary World” i bondowski „A View to a Kill”.

1961 – z przylądka Canaveral wystartowała Saturn I SA-1, pierwsza rakieta z rodziny Saturn. Program doprowadził później do powstania Saturna V, który wyniósł astronautów Apollo w kierunku Księżyca.

1962 – kryzys kubański osiągnął jeden z najbardziej niebezpiecznych momentów, później nazwany „czarną sobotą”. Nad Kubą został zestrzelony amerykański samolot rozpoznawczy U-2, a Stany Zjednoczone i ZSRR znalazły się bardzo blisko bezpośredniego konfliktu militarnego.

1966 – Leszek Kołakowski został usunięty z PZPR. Bezpośrednią przyczyną był jego krytyczny wobec władz referat wygłoszony kilka dni wcześniej na Uniwersytecie Warszawskim.

1967 – urodził się Scott Weiland, wokalista Stone Temple Pilots i później supergrupy Velvet Revolver. Jego głos można usłyszeć m.in. w „Plush”, „Interstate Love Song”, „Vasoline” i „Slither”.

1977 – Sejm uchwalił ustawę regulującą system emerytalny i rentowy rolników. Był to jeden z etapów włączania mieszkańców wsi do szerszego systemu zabezpieczenia społecznego.

1978 – urodziła się Vanessa-Mae, skrzypaczka łącząca muzykę klasyczną z popem i elektroniką. W latach 90. zdobyła międzynarodową popularność dzięki widowiskowym aranżacjom klasycznego repertuaru.

1982 – Prince wydał album „1999”. Płyta z „Little Red Corvette”, „Delirious” i utworem tytułowym wyniosła artystę do grona największych gwiazd amerykańskiego popu i funku, torując drogę do późniejszego sukcesu „Purple Rain”.

1984 – urodziła się Kelly Osbourne, brytyjska osobowość telewizyjna i wokalistka, córka Ozzy'ego i Sharon Osbourne. Popularność zdobyła dzięki reality show „The Osbournes”.

1985 – w Warszawie zmarła Tola Mankiewiczówna, jedna z największych gwiazd polskiego kina i estrady okresu międzywojennego. Publiczność pamięta ją m.in. z filmów „Pani minister tańczy” i „Co mój mąż robi w nocy...”.

1990 – w Brwinowie zmarł Wacław Kowalski, aktor niezapomniany jako Kazimierz Pawlak w trylogii rozpoczynającej się od „Samych swoich”. Telewidzowie znali go również jako dozorcę Popiołka z serialu „Dom”.

1991 – w Polsce odbyły się pierwsze po II wojnie światowej w pełni wolne wybory parlamentarne. Do Sejmu dostało się aż 29 ugrupowań, a największe reprezentacje zdobyły Unia Demokratyczna i Sojusz Lewicy Demokratycznej.

1991 – w Londynie zmarł Andrzej Panufnik, kompozytor i dyrygent, autor muzyki do „Warszawskich dzieci”. Po pozostaniu na Zachodzie w 1954 roku jego twórczość przez lata była w PRL objęta cenzurą.

1992 – zmarł Jan Legowicz, filozof i historyk filozofii, profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Był autorem licznych prac dotyczących filozofii starożytnej i średniowiecznej.

1995 – Rada Miejska Inowrocławia podjęła uchwałę o utworzeniu Inowrocławskiego Domu Kultury przy ul. Kilińskiego 16. Instytucja działała później pod zmienianymi statutami, a jej tradycję kontynuuje dzisiejsze Kujawskie Centrum Kultury.

2006 – Amy Winehouse wydała album „Back to Black”. Płyta z „Rehab”, „You Know I'm No Good”, „Love Is a Losing Game” i utworem tytułowym stała się jednym z najważniejszych albumów pierwszej dekady XXI wieku.

2014 – Taylor Swift wydała album „1989”, którym zdecydowanie przeszła od country w stronę popu. Na płycie znalazły się m.in. „Shake It Off”, „Blank Space”, „Style”, „Bad Blood” i „Wildest Dreams”.

2019 – w Cambridge zmarł Władimir Bukowski, rosyjski dysydent, pisarz i obrońca praw człowieka. Przez lata był jednym z najbardziej znanych krytyków sowieckiego systemu represji.

2023 – dokładnie dziewięć lat po premierze oryginalnego „1989” Taylor Swift wydała „1989 (Taylor's Version)”, ponownie nagraną wersję swojego popowego albumu. Wydawnictwo zawierało również pięć dodatkowych utworów oznaczonych jako „From the Vault”.

2023 – tego samego dnia Duran Duran wydali album „Danse Macabre” – dokładnie w 65. urodziny Simona Le Bona. Na halloweenowej płycie znalazły się nowe utwory, nowe wersje starszych nagrań zespołu oraz interpretacje piosenek m.in. Billie Eilish, Talking Heads, The Rolling Stones i Siouxsie and the Banshees.

::news{"type":"see-also","item":"67149"}

::event{"type":"vertical","item":"5856"}