21 listopada to dzień ważnych rocznic naukowych, kulturalnych i historycznych, ale nie brakuje też mocnych akcentów ze świata filmu, muzyki i gier. W lokalnej historii mamy dziś kilka konkretnych śladów.
::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}
Czas również na foto-zagadkę ze starego Inowrocławia. Spróbujcie rozpoznać miejsce albo obiekt widoczny na archiwalnej fotografii i określić, z jakiego okresu może pochodzić zdjęcie. Jeśli pamiętacie to miejsce sprzed lat albo macie związane z nim własne historie, podzielcie się wspomnieniami.
1652 – Zmarł Jan Brożek, matematyk, astronom, medyk i profesor Akademii Krakowskiej. Był jednym z najwybitniejszych polskich uczonych XVII wieku i gorącym obrońcą dorobku Mikołaja Kopernika. Zajmował się także teorią liczb, geometrią i historią nauki.
1693 – Zmarł Adam Kotowski, sekretarz królewski, kupiec i mecenas sztuki związany z dworem Jana III Sobieskiego. Wraz z żoną Małgorzatą fundował obiekty sakralne i wspierał warszawskie środowisko artystyczne.
1815 – W Wilnie zmarł Karol de Perthees, kartograf i geograf związany z dworem Stanisława Augusta Poniatowskiego. Tworzył szczegółowe mapy ziem Rzeczypospolitej i należał do najważniejszych polskich kartografów XVIII wieku.
1830 – Zmarł Jan Śniadecki, matematyk, astronom i filozof. Kierował obserwatorium astronomicznym w Krakowie, był profesorem Akademii Krakowskiej, a później rektorem Uniwersytetu Wileńskiego. Odegrał ogromną rolę w rozwoju polskiej nauki przełomu XVIII i XIX wieku.
1839 – W Poznaniu wmurowano kamień węgielny pod budowę hotelu Bazar. Obiekt szybko stał się czymś znacznie więcej niż hotelem – był ważnym centrum polskiego życia gospodarczego, politycznego i kulturalnego w zaborze pruskim. Właśnie z balkonu Bazaru w grudniu 1918 roku przemawiał Ignacy Jan Paderewski, a jego wizyta stała się jednym z impulsów do wybuchu Powstania Wielkopolskiego.
1855 – W Warszawie powstało Zgromadzenie Sióstr św. Feliksa z Kantalicjo, czyli felicjanki. Założyła je Angela Truszkowska, późniejsza błogosławiona Kościoła katolickiego. Zgromadzenie zajmowało się przede wszystkim opieką nad dziećmi, osobami chorymi i ubogimi.
1863 – W Siedlcach stracono Władysława Rawicza, cywilnego naczelnika województwa podlaskiego podczas powstania styczniowego. Został skazany na śmierć przez władze rosyjskie za działalność w strukturach powstańczego państwa podziemnego.
1866 – Car Aleksander II nakazał likwidację Twierdzy Zamość. Fortyfikacje, których początki sięgały czasów Jana Zamoyskiego, przez stulecia należały do najpotężniejszych systemów obronnych Rzeczypospolitej. Po utracie znaczenia militarnego część umocnień rozebrano, co umożliwiło późniejszy rozwój miasta poza pierścieniem fortyfikacji.
1873 – Urodził się Tytus Filipowicz, działacz niepodległościowy, publicysta i dyplomata. Był związany z PPS-Frakcją Rewolucyjną, a w niepodległej Polsce pełnił funkcje dyplomatyczne, m.in. na Kaukazie i w Stanach Zjednoczonych.
1876 – Urodził się Marian Lalewicz, architekt i profesor, jeden z przedstawicieli polskiego klasycyzmu akademickiego. Projektował budynki użyteczności publicznej, wille i gmachy uczelniane, a później wykładał na Politechnice Warszawskiej.
1891 – W Tworkach pod Warszawą otwarto nowoczesny jak na owe czasy szpital psychiatryczny. Placówka powstała dzięki staraniom lekarzy i władz Królestwa Polskiego, a jednym z inicjatorów był Adolf Rothe. Szpital w Tworkach szybko stał się jednym z najważniejszych ośrodków psychiatrycznych na ziemiach polskich.
1893 – Urodził się Władysław Strzemiński, malarz, teoretyk sztuki i jeden z najważniejszych przedstawicieli polskiej awangardy. Stworzył teorię unizmu i wspólnie z Katarzyną Kobro kształtował nowe myślenie o sztuce nowoczesnej. Ostatni film Andrzeja Wajdy – „Powidoki” – opowiada właśnie o dramatycznych ostatnich latach życia Strzemińskiego.
1896 – Powstało Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa. Organizacja odegrała ważną rolę w ochronie dziedzictwa miasta, popularyzowaniu jego historii oraz dokumentowaniu zabytków.
1900 – Urodził się Emanuel Ringelblum, historyk i twórca konspiracyjnego Archiwum Getta Warszawskiego. Skupiona wokół niego grupa Oneg Szabat dokumentowała codzienne życie, prześladowania i Zagładę warszawskich Żydów. Ukryte w metalowych skrzyniach i bańkach na mleko materiały odnaleziono po wojnie, a dziś Archiwum Ringelbluma należy do najważniejszych źródeł dotyczących Holokaustu.
1902 – Urodził się Isaac Bashevis Singer, pisarz tworzący w języku jidysz, autor m.in. „Sztukmistrza z Lublina”, „Szoszy” i „Niewolnika”. W 1978 roku otrzymał literacką Nagrodę Nobla. W jego twórczości stale powracał świat żydowskich miasteczek Europy Środkowo-Wschodniej, który niemal całkowicie zniknął podczas Zagłady.
1902 – Zmarła Franciszka Siedliska, założycielka Zgromadzenia Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu. Została beatyfikowana przez Jana Pawła II w 1989 roku.
1912 – W Chełmcach koło Kruszwicy urodził się Marian Kępski, nauczyciel i oficer Wojska Polskiego. Służył w Korpusie Ochrony Pogranicza, a po agresji ZSRR na Polskę trafił do obozu w Kozielsku. Wiosną 1940 roku został zamordowany przez NKWD w Katyniu.
1916 – Zmarł Franciszek Józef I, cesarz Austrii od 1848 roku i jeden z najdłużej panujących monarchów w historii Europy. Jego rządy obejmowały niemal cały okres istnienia Austro-Węgier i zakończyły się w czasie I wojny światowej, niespełna dwa lata przed rozpadem monarchii.
1918 – 14-letni Jurek Bitschan zginął podczas walk o Lwów. Był jednym z najmłodszych polskich obrońców miasta, których później zaczęto nazywać Orlętami Lwowskimi. Jego postać stała się jednym z symboli udziału młodzieży w walkach polsko-ukraińskich.
1918 – Ważny etap drogi do niepodległości przeżywał również Inowrocław. Właśnie 21 listopada Polacy weszli do Rady Miejskiej i magistratu na zasadach równouprawnienia z Niemcami. Nie oznaczało to jeszcze przejęcia miasta, ale było jednym z kolejnych kroków prowadzących do wydarzeń Powstania Wielkopolskiego i wyzwolenia Inowrocławia 6 stycznia 1919 roku.
1919 – Rada Najwyższa konferencji pokojowej w Paryżu przyznała Polsce czasowy mandat nad Galicją Wschodnią. Decyzja miała obowiązywać przez 25 lat pod nadzorem Ligi Narodów i była próbą uregulowania jednego z najtrudniejszych sporów terytorialnych po I wojnie światowej. Ostateczne rozwiązania polityczne potoczyły się jednak inaczej.
1931 – Urodził się Jerzy Koenig, krytyk teatralny, publicysta i jeden z najważniejszych obserwatorów polskiego teatru drugiej połowy XX wieku. Przez lata był związany z Państwową Wyższą Szkołą Teatralną i Telewizją Polską.
1945 – Do Polski z emigracji powrócił Władysław Broniewski. Poeta spędził lata wojny m.in. w ZSRR i na Bliskim Wschodzie. Jego późniejsza twórczość i relacje z władzami PRL były skomplikowane – pozostawał poetą silnie związanym z lewicą, ale zachowywał też własny, bardzo osobisty ton.
1945 – Urodziła się Goldie Hawn, amerykańska aktorka, jedna z najbardziej rozpoznawalnych gwiazd komediowych Hollywood. Oscara otrzymała za drugoplanową rolę w filmie „Kwiat kaktusa”, później zagrała m.in. w „Szeregowcu Benjamin”, „Ze śmiercią jej do twarzy” i „Zmowie pierwszych żon”.
1947 – W Inowrocławiu zmarł ks. Kazimierz Miaskowski, duchowny i historyk Kościoła. Był proboszczem m.in. w Ostrowie koło Janikowa i w Gniewkowie oraz autorem licznych opracowań poświęconych historii Kościoła i regionu.
1950 – Urodził się Maciej Karpiński, pisarz, dramaturg, scenarzysta i krytyk. Współpracował przy wielu ważnych polskich filmach i produkcjach telewizyjnych, a także wykładał scenariopisarstwo.
1965 – Urodziła się Björk, islandzka wokalistka, kompozytorka i artystka, która stworzyła jeden z najbardziej oryginalnych stylów we współczesnej muzyce popularnej. Łączy elektronikę, pop, muzykę eksperymentalną i awangardę, a albumy takie jak „Debut”, „Post”, „Homogenic” i „Vespertine” należą do najważniejszych płyt alternatywnego popu ostatnich dekad.
1966 – W Stanach Zjednoczonych zmarł gen. Władysław Bortnowski, dowódca Armii „Pomorze” podczas kampanii wrześniowej 1939 roku. Jego oddziały uczestniczyły m.in. w bitwie nad Bzurą, największej polskiej operacji zaczepnej podczas wojny obronnej.
1972 – W Wielkiej Brytanii zmarł Tadeusz Danilewicz, jeden z dowódców Narodowych Sił Zbrojnych, a po wojnie także komendant Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Po opuszczeniu Polski pozostał na emigracji.
1976 – Do kin wszedł „Rocky”, film, który zmienił Sylvestra Stallone'a z niemal nieznanego aktora w światową gwiazdę. Historia boksera Rocky'ego Balboa stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych motywów w historii kina sportowego. Film zdobył Oscara dla najlepszego filmu i zapoczątkował wieloletnią serię.
1984 – Urodziła się Jena Malone, amerykańska aktorka znana m.in. z „Donnie Darko”, „Wzgórza nadziei” i serii „Igrzyska śmierci”. Karierę zaczynała jako dziecko, a później często wybierała role w kinie niezależnym.
1985 – Urodziła się Carly Rae Jepsen, kanadyjska wokalistka pop. Światową popularność przyniósł jej przebój „Call Me Maybe”, który w 2012 roku stał się jednym z największych radiowych hitów świata i internetowym fenomenem.
1987 – Zmarł Anton Pieck, holenderski ilustrator i grafik, którego nostalgiczne, baśniowe wizje miały ogromny wpływ na wygląd parku rozrywki Efteling. Jego styl do dziś pozostaje jednym ze znaków rozpoznawczych tego miejsca.
1990 – W Japonii zadebiutowała konsola Super Famicom, znana na Zachodzie jako Super Nintendo Entertainment System. Nintendo wprowadziło sprzęt, który stał się jedną z najważniejszych konsol w historii gier. Na platformie pojawiły się później m.in. „Super Mario World”, „The Legend of Zelda: A Link to the Past”, „Super Metroid” i „Donkey Kong Country”. Nintendo potwierdza datę premiery 21 listopada 1990 roku.
1996 – Zmarła Maria Krzyżanowska-Rosa, jedna z pierwszych twarzy polskiej telewizji. W 1952 roku została pierwszą prezenterką Telewizji Polskiej, a później przez wiele lat pracowała także jako reportażystka radiowa.
1997 – W Katowicach zakończył się pierwszy proces byłych funkcjonariuszy ZOMO oskarżonych w związku ze śmiercią górników kopalni „Wujek”. Sąd uniewinnił oskarżonych z powodu niewystarczających dowodów pozwalających przypisać konkretne strzały poszczególnym funkcjonariuszom. Sprawa była później jeszcze wielokrotnie rozpatrywana.
2006 – W kopalni „Halemba” w Rudzie Śląskiej doszło do jednej z największych katastrof górniczych w powojennej Polsce. Wybuch metanu i pyłu węglowego zabił 23 górników. Tragedia doprowadziła do śledztw dotyczących bezpieczeństwa pracy i warunków prowadzenia robót pod ziemią.
2007 – Do kin wszedł film Disneya „Zaczarowana”. Amy Adams zagrała baśniową księżniczkę Giselle, która z animowanego świata trafia do współczesnego Nowego Jorku. Film świadomie bawił się klasycznymi schematami Disneya, łącząc animację, musical i komedię romantyczną.
2008 – Premiera animacji Disneya „Piorun”. Bohaterem filmu jest pies-gwiazdor telewizyjnego serialu, który jest przekonany, że rzeczywiście posiada supermoce. Produkcja zdobyła nominację do Oscara i była jednym z filmów poprzedzających nową falę sukcesów animacyjnych Disneya.
2010 – W Polsce odbyły się wybory samorządowe. Najwięcej mandatów w sejmikach wojewódzkich zdobyła Platforma Obywatelska, która zwyciężyła w większości regionów. W kolejnych tygodniach rozpoczęło się tworzenie koalicji wojewódzkich.
2011 – W Warszawie Lech Wałęsa odsłonił pomnik Ronalda Reagana. Monument stanął w pobliżu ambasady Stanów Zjednoczonych. Były prezydent USA jest w Polsce kojarzony przede wszystkim z politycznym i gospodarczym wsparciem dla ruchu „Solidarność” oraz twardą polityką wobec ZSRR.
2017 – Teresa Klonowska otrzymała tytuł Honorowego Obywatela Miasta Inowrocławia. Uroczyste nadanie tytułu odbyło się podczas sesji Rady Miejskiej właśnie 21 listopada 2017 roku.
2018 – Zmarł Jan Zagozda, dziennikarz Polskiego Radia i wielki popularyzator dawnej muzyki rozrywkowej. Współtworzył m.in. audycje „Mijają lata, zostają piosenki”, „Słodkie radio retro” i „Lubię szum starej płyty”, dzięki którym kolejne pokolenia poznawały przedwojenne nagrania i artystów.
::news{"type":"see-also","item":"68281","portal":"ki24.info"}
::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}
2026-11-20
Inowrocław 10 lat temu: Stare Dobre Małżeństwo wypełniło teatr
2026-11-20
Kalendarium ciekawostek z foto-zagadką: 20 listopada
2026-11-19
Inowrocław 10 lat temu: Domino wygrało po dramatycznej dogrywce
2026-11-19
Kalendarium ciekawostek z foto-zagadką: 19 listopada
2026-11-18
Inowrocław 10 lat temu: Inowrocławianka w finale Miss Polski
2026-11-18
Kalendarium ciekawostek z foto-zagadką: 18 listopada
2026-11-17
Inowrocław 10 lat temu: Mątwy czekały na market. Sprzedano działkę
2026-11-17
Kalendarium ciekawostek z foto-zagadką: 17 listopada
2026-11-16
Inowrocław 10 lat temu: 1563 podpisy pod projektem in vitro
2026-11-16
Kalendarium ciekawostek z foto-zagadką: 16 listopada
Brak komentarza, Twój może być pierwszy.
Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu ki24.info. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz
17 przekroczeń na 20 kontroli i pijani na hulajnogach
Kurde Amerykę odkryli normalnie medale im dać i koniecznie premię i podwyżki. Id lat wiadomo że w Inowrocławiu I okolicy panuje kompletna bezkarność.
Wiecy bohaterowie
06:08, 2026-11-20
Akcja przeciwko pedofilom. Inowrocławski wątek operacji
Za takie coś, zwłaszcza jeśli chodzi o dzieci, bezwględna kastracja chemiczna! Albo na strzelnicę wojskową i snajperzy niech ćwiczą. To takie przekazanie zwłok dla nauki. Tyle że za życia.pozdrawiam.
Malina
05:37, 2026-11-20
Inowrocław zatrudni 10 nowych strażników
"Pomysł roku" brawo. Rozumiem, że teraz wlodarz obniży swoją pensję i przekaże na te etaty, raczej na ich ułamek.. skąd pieniądze na ten odklejony pomysł? Bramki koszt, strażnicy koszt. Rety mieszkam w bogatym miescie! Czyżby okazja do zatrudnienienia ziomków? Co na to opozycja w Radzie? Radna KO nie protestuje? No nie może, bo przecież tata komendantem straży miejskiej.
Mieszkaniec
20:39, 2026-11-19
Gdzie szukać schronienia? Wkrótce zobaczysz
Dobrze wiedzieć gdzie będziecie się chować.🔥🤣🤣
Wojskowy
19:11, 2026-11-19