Via Pomerania bez decyzji o pieniądzach? Spór o strategiczną trasę

Brak formalnej decyzji o zabezpieczeniu środków na przygotowanie wariantów przebiegu trasy Via Pomerania wywołał polityczny spór. Europoseł Piotr Müller alarmuje, że mimo zapowiedzi rządu w dokumentach Ministerstwa Finansów nie ma podstaw do uruchomienia pieniędzy. Ministerstwo Obrony Narodowej uspokaja, że inwestycja nie jest zagrożona i ma być realizowana.

Via Pomerania to planowany korytarz drogowy w osi północ–południe, który ma połączyć port w Ustce z Bydgoszczą, a dalej – w rozpatrywanych wariantach – również z Inowrocławiem, Koninem i Kaliszem. O podobnym połączeniu mówiono już w latach 90., jednak obecnie projekt wraca w zupełnie nowym kontekście – jako trasa istotna dla logistyki wojskowej i przerzutu sił NATO.

Z tego powodu Via Pomerania jest przedstawiana nie tylko jako inwestycja komunikacyjna, ale także element systemu bezpieczeństwa państwa. Równolegle ma przynieść korzyści cywilne – skrócić czas przejazdów i wzmocnić powiązania transportowe regionów północnych z centrum kraju.

Spór o 100 mln zł na dokumentację

Na początku 2025 roku resort obrony wystąpił do Ministra Finansów o zabezpieczenie środków na rozpoczęcie prac przygotowawczych, w tym na wykonanie Studium Techniczno-Ekonomiczno-Środowiskowego (STEŚ) wraz z elementami koncepcji programowej (STEŚ-R). Koszt tych prac oszacowano na około 100 mln zł.

Według Piotra Müllera, z odpowiedzi Ministerstwa Finansów z 5 stycznia wynika, że nie została wydana żadna decyzja ani dokument, który stanowiłby formalną podstawę do zabezpieczenia tych pieniędzy. Europoseł podkreśla, że publiczne deklaracje rządu o zabezpieczonych środkach nie znajdują potwierdzenia w dokumentach urzędowych.

– Via Pomerania miała być strategicznym projektem dla Pomorza, a staje się symbolem rządowego bałaganu. To nie jest czas na zabawy w piaskownicy. Oczekujemy decyzji, a nie przerzucania się odpowiedzialnością – podsumowuje europoseł.

MON uspokaja: inwestycja ma być realizowana

Z drugiej strony przedstawiciele Ministerstwa Obrony Narodowej przekonują, że projekt nie jest zagrożony. W ich ocenie Via Pomerania pozostaje ważnym elementem planów infrastrukturalnych związanych z obronnością, a obecne rozbieżności dotyczą głównie trybu finansowania i etapowania prac przygotowawczych.

Kluczowe znaczenie będą miały dalsze decyzje rządu, w tym ewentualne zlecenie przygotowania dokumentacji przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad oraz wskazanie źródeł finansowania na ten etap inwestycji.

12 miliardów złotych i stawka dla regionu

Skala projektu jest ogromna. Koszt budowy Via Pomerania szacowany jest na około 12 mld zł, co czyni ją jedną z większych planowanych inwestycji drogowych w tej części kraju. W wariantach przebiegających przez Bydgoszcz i Inowrocław trasa mogłaby istotnie zmienić układ komunikacyjny Kujaw, wpływając zarówno na ruch lokalny, jak i tranzytowy.

Brak krajowych decyzji finansowych ma jednak – zdaniem krytyków – dalsze konsekwencje. Bez nich trudniej zabiegać o włączenie trasy do europejskiej sieci TEN-T, co w praktyce ogranicza dostęp do znaczących środków unijnych.

Via Pomerania w „Pakcie dla Bezpieczeństwa Polski”

Dodatkowym argumentem w debacie jest fakt, że Via Pomerania – podobnie jak Droga Czerwona – została ujęta w „Pakcie dla Bezpieczeństwa Polski – Pomorze Środkowe”. Raport przygotowany przez zespół pod kierownictwem Macieja Samsonowicza obejmuje analizę infrastruktury transportowej i energetycznej w województwach zachodniopomorskim, pomorskim, kujawsko-pomorskim i warmińsko-mazurskim, wskazując inwestycje o znaczeniu obronnym i mobilnościowym.

To sprawia, że spór o Via Pomerania wykracza poza bieżącą politykę i dotyczy długofalowych decyzji o rozwoju oraz bezpieczeństwie całego regionu.

[ZT]56489[/ZT]

[ALERT]1769863775221[/ALERT]